H Έκθεση ζωγραφικής του Μπάμπη Πυλαρινού στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα στο Αργάσι

10 χρόνια μπορεί να είναι λίγα.

10 χρόνια μπορεί να είναι και πάρα πολλά.

Ωστόσο, 10 χρόνια μπορεί να είναι όσα ακριβώς χρειάζεται κανείς για να οργανώσει μια έκθεση ζωγραφικής, η οποία συμπυκνώνει το έργο μιας δεκαετίας, αποτυπώνει την εξέλιξη της τεχνικής, επαναπροσδιορίζει τους στόχους, ενδυναμώνει από τις απαρχές, ξεδιπλώνει τις αξίες, κοινωνεί στο Σήμερα και συγκρίνει το Χθες με το Αύριο για να συνεχίσει να ρίχνει λάδι στο φάρο της τέχνης[1]…

       

Αναφέρομαι στην μεγάλη έκθεση ζωγραφικής (42 περίπου έργα), με τη μικρή χρονική διάρκεια, που πρόκειται να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 5 Αυγούστου, από τις 8 το βράδυ μέχρι τις 3 το πρωί, μόνο για ένα βράδυ, στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα στο Αργάσι, του Μπάμπη Πυλαρινού.

Η έκθεση περιλαμβάνει επιλεγμένα έργα από τις επτά τελευταίες ατομικές εκθέσεις, που πραγματοποίησε ο καλλιτέχνης στην Αθήνα και στο εξωτερικό την τελευταία δεκαετία.

Με κατασταλαγμένο πλέον εικαστικό ιδίωμα, με την ίδια ευαισθησία, χωρίς καταπίεση από προοπτική, σκιά και αναλογίες, αποτυπώνει μια ήρεμη ζωή, στην οποία κυριαρχούν χρώματα γεμάτα ευαισθησία και ποιότητα. Κοντά στη φύση, ακόμα και τα καμπαναριά του αποκτούν καμπύλες και μοιάζουν με δέντρα που σείονται από τη μουσικότητα των καμπάνων τους.

Ο κόσμος του είναι ευδαιμονικός, ήσυχος, μ’ ένα δικό του εσωτερικό ρυθμό. Ένας κόσμος μακριά από την τουριστική βαβούρα και το άγχος της σύγχρονης καθημερινότητας. Ένας κόσμος που δείχνει τα ουσιαστικά της ζωής μας, τα οποία οι περισσότεροι τα έχουμε ξεχάσει.

Σε αυτό βοηθάει και η νέα τεχνική με την οποία ζωγραφίζει. Πρόκειται για έργα ζωγραφισμένα με εγκαυστική, η οποία ονομάζεται και «ζωγραφική με ζεστό κερί», καθώς το medium, το μέσο δηλαδή, στο οποίο διαλύεται η χρωστική ουσία, είναι το θερμασμένο κερί. Αυτή η τεχνική έχει την ιδιότητα να καταλύει τα περιγράμματα. Έτσι τα έργα πλάθονται με εμπρεσσιονιστικό τρόπο, απαλλαγμένα από αυστηρά περιγράμματα, κερδίζοντας έτσι σε ατμοσφαιρικότητα.

  

Καθοριστικό στοιχείο της έκθεσης είναι και ο χώρος που επιλέγει ο καλλιτέχνης να εκθέσει.

Η συνέργεια του μνημείου με τα έργα, είναι  εκπληκτική.

Από τη μια αναδεικνύεται στοχευμένα, η ιστορία και η αρχιτεκτονική ενός πανέμορφου μνημείου και από την άλλη τα έργα συνομιλούν με την τέχνη του ναού.

Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η επιλογή του συγκεκριμένου χώρου λειτουργεί καθαρτήρια για έργα που δούλεψε έξω από το νησί του, τα οδηγεί όμως πίσω σε αυτό, για να τα μπολιάσει με την ατμόσφαιρα του τόπου, αναζητώντας την αποδοχή του εναγκαλισμού τους από αυτόν. Έτσι δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε ότι ο νόστος αποτελεί το εφαλτήριο για την Έκθεση, 10 χρόνια μετά τη πρώτη του, με θέμα τα  «Προσεισμικά τοπία», η οποία του έδωσε το έναυσμα να ξεκινήσει την περιπλάνησή του στον κόσμο της Τέχνης.

Ευχή μας, η επόμενη έκθεση του Μπάμπη στο νησί μας να μην γίνει την επόμενη δεκαετία.

                                      

Το παρόν δημοσιεύτηκε και στο πολιτιστικό ένθετο "Τέχνης Λόγια" , τεύχος Νο 2, της εφημερίδας ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, Τετάρτη 5.8.2015, αρ. φύλλου 5030.

      

---

[1] «Μια σταγόνα λάδι στο φάρο της Τέχνης… ή Η Έκθεση Ζωγραφικής του Μπάμπη Πυλαρινού στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ζακυνθίων, χειμώνας 2005», Κατερίνα Δεμέτη, Από το Inlook στο Outlook, Τρίμορφο 2012, σελ. 89.

«Ο Ρώμας του Ζουργού ή το Μυθιστόρημα μέσα στο Μυθιστόρημα».

Για το τελευταίο βιβλίο του Ισίδωρου Ζουργού «Σκηνές από το βίο του Ματίας Αλμονσίνο», το οποίο κυκλοφόρησε την άνοιξη του 2014 (εκδόσεις Πατάκη), έχουν γραφτεί πολλά.

Εκείνο ίσως που δεν έχει επισημανθεί, είναι η παρουσία μέσα σ’ αυτό, σε ξεχωριστό, ομώνυμο μάλιστα κεφάλαιο, του βασικού μυθιστορηματικού χαρακτήρα Βαρτάγγελου Νταβιτσέντσα, από τον «Θρήνο της Κάντιας», του «δικού» μας Διονύση Ρώμα. Ένας άλλος συσχετισμός είναι η αναφορά του στον ανατόμο Ανδρέα Βεζάλ, τον οποίο διαλέγει για να ξεκινήσει την ιστόρησή του και ο οποίος, όπως είναι γνωστό  πέθανε κατά τη διάρκεια της επιστροφής του από ένα ταξίδι στους Άγιους Τόπους και θάφτηκε συμπτωματικά στο νησί μας.

Σε κάποια λοιπόν από τις «Σκηνές» του πολυτάραχου βίου του γιατρού Ματίας, ο οποίος στη διαδρομή της ζωής του διασχίζει χαρτογραφώντας ολόκληρη την Ευρώπη του 17ου αιώνα, και μέσα στις 785 σελίδες του βιβλίου του, με τους 122 χαρακτήρες (υπαρκτούς και φανταστικούς), φτάνει και στο Τζάντε, για να προσκυνήσει ο σιορ Παναγιώτης, θετός πατέρας του Ματίας, στα χώματα των γονιών του και ν’ ανάψει κερί στον άγιο.

Διαβάζουμε λοιπόν στη σελ. 426, την εξομολόγησή του: «…Θέλω να πάμε μαζί στο Τζάντε, για να πεθάνω εκεί, να με παραχώσουνε στο χώμα που μοσκοβολάει κι όχι εδώ στη γλίτσα της λιμνοθάλασσας», αναφερόμενος στη Βενετία.

Και πιο κάτω στη σελ. 439, ο Ζουργός δίνει τα διαπιστευτήρια των φανταστικών ηρώων του Ρώμα, που παίρνουν στο βιβλίο του σάρκα και οστά: « …Πρωτότοκος της φαμίλιας είναι ο Βαρτάγγελος Νταβιτσέντσα. Ο δεύτερος στη σειρά είναι ο Κέκος, που πολεμάει τούτην την ώρα στον Χάνδακα. Ο Μουτσέτος, ο πιο μικρός, είναι χαμένος εδώ και χρόνια, δεν κατάλαβα πού. Έχουν και δυο αδερφάδες, την Ορσέτα, που ΄γινε καλόγρια κι έφυγε απ’ το σπίτι, και την Μπιάνκα. …».

Αλλά εκείνο που κατά τη γνώμη μου παίρνει ακόμα μεγαλύτερη συνάφεια με το δικό μας Κόντε των ζακυνθινών γραμμάτων, είναι η περιγραφή του αρχοντικού τους, στη σελ.474, καθώς ο Ζουργός καταφέρνει να αποδώσει το στοιχειωμένο πνεύμα του αρχοντολογιού που κατοικεί μέσα στο αρχοντικό, το οποίο σαν κέλυφος περιβάλλει έναν κόσμο που χάνεται.

Γράφει χαρακτηριστικά: «Θλίψη. Μπαινοβγαίνω σ’ ένα αρχοντικό όπου οι ψίθυροι υπερτερούν κατά πολύ απ’ τους κοριούς και βασιλεύουν. Οίκος των Νταβιτσέντσα –εγώ το λέω ο αφαλός της κόλασης. Ένας πρωτότοκος δίδυμος του σατανά, ένας δευτερότοκος αιχμάλωτος της αυλαίας του θεάτρου και του ονείρου, που φυτρώνει σαν το πούσι στη σκηνή. Από γυναίκες βάλε τη μεγάλη αδερφή, που έγινε ηγουμένη για να γλιτώσει., αλλά παρ’ όλα αυτά εποπτεύει τα πάντα απ’ το μοναστήρι, και μια μικρότερη, που θα ‘ ταν άνοιξη αν δεν είχε κι ο δικός της χρόνος παγώσει κι εκείνη ξεμείνει τελικά σαν το κρύσταλλο του χειμώνα. Πρόσθεσε σ’ αυτούς δούλους, σέμπρους, ρουφιάνους, μπράβους, τοκογλύφους, να μπαινοβγαίνουν όλοι σε μια κωμωδία αγέλαστη που σου πλακώνει το στήθος».

Κάλλιστα θα μπορούσαμε να βρούμε ομοιότητες και με το μυθιστόρημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη: «Οι σκλάβοι στα δεσμά τους» [1] και το αρχοντικό του κόντε Αλέξανδρου Οφιομάχου Φιλάρετου: «Στους τοίχους εδώ κ’ εκεί εκρεμόνταν οι οικογενειακές τους εικόνες, μαυρισμένες από την πολυκαιρία κι από την υγρασία, μέσα σε μαύρες ή σε χρυσωμένες κορνίζες θαμπές ως κ’ εκείνες: οι παλιοί Οφιομάχοι, άρχοντες με δύναμη μεγάλη στον τόπο και που τώρα εκοιμώνταν ήσυχα και λησμονημένοι στο χώμα…  Μέσα στο σπίτι εβασίλευε ησυχία. Κι από το δρόμο ερχότουν μόνο ο θόρυβος ενού μαραγκού που ερουκάνιζε σανίδες…».

Το κεφάλαιο με τίτλο «Βαρτάγγελος Νταβιτσέντσα», αναπτύσσει  διεξοδικά τη συμβολή του γιατρού Ματίας στους κατατρεγμένους πρόσφυγες που καταφθάνουν στο νησί μας, μετά την πτώση του Χάνδακα, το 1669, από τους Τούρκους, ο οποίος σπουδασμένος στις νέες ιατρικές εξελίξεις προσφέρει αληθινό βάλσαμο με τις μεθόδους που χρησιμοποιεί στους πληγωμένους.

Ωστόσο η σημαντικότερη προσφορά του Ζουργού, σε όσους αγαπάμε τη λογοτεχνία είναι ότι, δίνει σάρκα και πνοή σε κάποιους φανταστικούς ήρωες, αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα και τη γονιμοποιό φαντασία του Πλάστη τους. Γιατί ο «δικός» μας, Διονύσης Ρώμας εξακολουθεί να εμπνέει τους δημιουργούς. Και οι εκλεκτικές συγγένειες που αναδεικνύει με την πένα του ο Ζουργός, μόνο αναγνώριση και αγάπη φανερώνουν.

Και όπως ο ίδιος ομολόγησε στην συνέντευξή του στην Καθημερινή [2] , στη Γιώτα Μυρτσιώτη, για την επιστροφή του στο ιστορικό μυθιστόρημα: «Νομίζω ότι στη ζωή δεν μπορείς να δημιουργήσεις οτιδήποτε αν δεν ξεφυσήσεις επάνω του μια βαθιά ανάσα αγάπης. Πιστεύω επίσης στη σημασία της ιστορικής γνώσης τόσο για τη συγκρότηση μιας προσωπικότητας όσο και γενικότερα στην ταυτότητα των λαών. Μόνο με ιστορική συνείδηση μπορείς νηφάλια να εκτιμήσεις, να στοχεύσεις πιο αποτελεσματικά για να οδηγηθείς σε πιο ασφαλή συμπεράσματα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πιο αυταρχικές και αποτρόπαιες εξουσίες πολέμησαν την ιστορική συνείδηση και πρόταξαν τη λήθη».

Δεν θα ήταν λοιπόν σκόπιμο να βγάλουμε και μεις από τη λήθη τους μεγάλους των γραμμάτων μας, να γνωρίσουμε τους φανταστικούς τους ήρωες και να πάρουμε παράδειγμα μίμησης ή αποφυγής για τα λάθη μας.

Ο Θεσσαλονικιός Ισίδωρος Ζουργός μας ανοίγει την πόρτα .

Στο χέρι μας είναι εάν θα αξιοποιήσουμε τους σπουδαίους των γραμμάτων μας, για να αποκτήσουμε την ιστορική γνώση και παιδεία, που τόσο μας λείπει…

Δημοσιεύεται στο πολιτιστικό ένθετο  "Τέχνης Λόγια", τεύχος 1/22.7.2015, που κυκλοφορεί σήμερα με την εφημερίδα ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, αρ. φύλλου 5020.

---

[1] Κωνσταντίνου Θεοτόκη: «Οι σκλάβοι στα δεσμά τους», εκδ. Σύγχρονη εποχή, Αθήνα 2010, σελ.30-31

[1] http://www.kathimerini.gr/766156/article/proswpa/synentey3eis/is-zoyrgos-anazhtoysa--gia-hrwa-enan-kalo--an8rwpo, ΣΥΜΕΝΤΕΥΞΕΙΣ , ΓΙΩΤΑ ΜΥΡΤΣΙΩΤΗ, 11.05.2014, Ισίδ. Ζουργός: Αναζητούσα για ήρωα έναν καλό άνθρωπο».

Συνέντευξη Ισίδωρου Ζουργού στην Κατερίνα Δεμέτη

Δημοσιεύεται στο πολιτιστικό ένθετο  "Τέχνης Λόγια", τεύχος 1/22.7.2015, που κυκλοφορεί με την εφημερίδα ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, αρ. φύλλου 5020.

Είθισται για λόγους ευγένειας να τηρείται ο πληθυντικός. Αυτό όμως θα συντηρούσε μια πλαστή απόσταση με έναν συγγραφέα που γνωρίζω καλά, όχι μόνο μέσα από τα βιβλία του, αλλά κυρίως μέσα από τις κοινές μας συζητήσεις, με έναν άνθρωπο  σταθμό στη ζωή μου και που με τίποτα δεν θα χαρακτήριζα, απλό γνωστό. Καθώς λοιπόν πάγος δεν υπάρχει περνάω κατ’ ευθείαν στον ενικό και στις ερωτήσεις.

Ερωτήσεις:

1.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η γνώμη σου για το «ιστορικό μυθιστόρημα» και πόσο μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για να κάνει πιο γοητευτική την Ιστορία για τους νέους;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Όλα τα μυθιστορήματα που σχετίζονται με τον άλφα ή τον βήτα τρόπο με την Ιστορία – δεν είναι όλα ιστορικά μυθιστορήματα- ασκούν γοητεία σε ένα μεγάλο μέρος του αναγνωστικού κοινού. Νομίζω πως υπάρχουν αρκετοί λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτό: Η έμφυτη περιέργειά μας για την καθημερινή ζωή σε άλλες εποχές, όπως επίσης και η ανάγκη απόδρασης από την τωρινή καθημερινότητα που μας φαίνεται βαρετή και ανούσια- να σας θυμίσω επ’ ευκαιρία τον Φλωμπέρ που είχε πει όταν έγραψε τη Σαλαμπώ, ένα μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στην αρχαία Καρχηδόνα, ότι το έκανε για να δραπετεύσει από την πεζή καθημερινότητα της εποχής του. Η εποχή του Φλωμπέρ, τα μέσα του 19^ου αιώνα, στα δικά μας μάτια φαίνεται πολύ ρομαντική και συναρπαστική, όχι όμως για εκείνον που ήταν σύγχρονός της. Πέρα όμως από αυτή την ανάγκη της απόδρασης από τον τόπο και τον χρόνο η σχέση μας με το παρελθόν μέσα από μια συστηματική επεξεργασία διευρύνει τη θέαση του φαινομένου του ανθρώπου διαχρονικά και βαθαίνει την κρίση μας σε προβλήματα επίκαιρα. Αυτό, όπως καταλαβαίνεις, έχει ιδιαίτερη σημασία για τους νέους ανθρώπους.

2.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Ισίδωρε, πώς αποφάσισες να χρησιμοποιήσεις τους ήρωες του «Θρήνου της Κάντιας» στο βιβλίο σου; Τι είναι αυτό που σε συγκίνησε στο έργο του Ρώμα και τους ξέθαψες μέσα από τη λήθη της λογοτεχνικής μας βιβλιοθήκης;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η αναγνωστική μου σχέση με τον Ρώμα ξεκίνησε πριν από δυο δεκαετίες, σχέση πραγματικού έρωτα. Το έργο του Ρώμα με ξελόγιασε, με τη βοήθεια πάντα της σαγηνευτικής έκδοσής του από την Εστία. Προϋπήρχαν όμως και οι παιδικές μου μνήμες από την τηλεοπτική του μεταφορά στην ασπρόμαυρη τηλεόραση μιας άλλης εποχής, τη θυμάσαι αλήθεια; Συνάντησα βέβαια πολλές αναγνωστικές ανηφόρες, δυσκολίες εννοώ, μπορείς να τις φανταστείς: το γλωσσικό ιδίωμα κυρίως αλλά και η άγνοια του τόπου και της νοοτροπίας των ανθρώπων, η έλλειψη συλλογικού βιώματος. Όμως μέσα στις σελίδες του βρισκόταν ο κοσμοπολιτισμός του συγγραφέα, η ανοιχτή ματιά του στην Ευρώπη, ο επιτονισμός του τραγικού στοιχείου, τόσα πολλά… Σε ό,τι έχει να κάνει ειδικά με το «Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο» η σχέση με τον Ρώμα περνάει και μέσα από την ιστορία της ιατρικής. Ο Ρώμας είναι, απ’ αυτά γνωρίζω, ένας από τους ελάχιστους νεοέλληνες πεζογράφους που φιλοξενεί τέτοιες πληροφορίες. Αν δεν υπήρχε το έργο του Ρώμα, το τελευταίο μου βιβλίο θα ήταν φτωχότερο.

3.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Η λέξη «απουσία», με την οποία τελειώνεις το μεγάλο ταξίδι του μυθιστορήματος του Ματίας, ποιους αφορά τελικά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Τους πάντες και το άπαν.

4.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Πόσο δύσκολη είναι η μετά τη συγγραφή φάση της έκδοσης και προώθησης ενός βιβλίου στις μέρες μας και πόσο δέσμιος είναι ο συγγραφέας στη διαδικασία αυτή;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η λέξη προώθηση είναι μια σκληρή λέξη όμως στην περίπτωση των βιβλίων έχει μειωμένη ισχύ κι αυτό όχι γιατί το βιβλίο δεν είναι ένα προϊόν που συντονίζεται με τους νόμους της αγοράς αλλά γιατί διαφέρει από τα άλλα διακινούμενα αγαθά στο εξής: Η φήμη ενός βιβλίου δε χτίζεται τόσο από διαφημίσεις και άλλου είδους προώθηση αλλά κυρίως από την από στόμα σε στόμα κρίση και αποδοχή των αναγνωστών. Είναι ένα ευτύχημα αυτό για τους δημιουργούς, θα έλεγα μια ανακούφιση. Οι βιβλιοπαρουσιάσεις, για παράδειγμα, είναι ένας μηχανισμός προώθησης αλλά ταυτόχρονα και μια συνάντηση και συνομιλία του συγγραφέα με τους αναγνώστες του. Είναι και χαρά επίσης, και μάθημα ζωής για τον συγγραφέα, να μάθει να ακούει και τους άλλους όχι για να τους κάνει τα χατίρια και να περιορίζει τα οράματά του, αλλά για να συνεισφέρει έστω και λίγο στο κοινωνείν, καθότι η γραφή δεν μπορεί να είναι μόνο μια ναρκισσευόμενη έμπνευση αλλά και μια συνομιλία, μια συνάντηση.

5.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η γνώμη σου για τα πρότυπα που περνάμε στη νέα γενιά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Υπάρχει πολλή τηλεθέαση στην Ελλάδα και μάλιστα σε κακής ποιότητας εκπομπές. Η τηλεόραση έχει ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης αλλά δεν είναι μόνο αυτή και το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό. Κάποιες φορές το κιτς, το ρηχό λάιφ στάιλ, η τραγική έλλειψη παιδείας και η άγνοια φαντάζουν πραγματικά ανίκητα. Πιστεύω όμως ότι δεν είναι έτσι, γιατί υπάρχουν θύλακες ποιοτικής αντίστασης, το σχολείο είναι ένας από αυτούς και συνεχίζει και μάχεται όσο κι αν αυτό δε γίνεται πάντα αντιληπτό από τον κόσμο. Να μη ξεχνάμε όμως τη γενικότερη αλήθεια, ότι οι νέοι άνθρωποι διαπαιδαγωγούνται όχι από νουθεσίες αλλά από τη δύναμη του παραδείγματος που υπάρχει δίπλα τους.

6.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η γνώμη σου για τον τρόπο που πρέπει να προωθείται η φιλαναγνωσία στα ελληνικά σχολεία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα και δεν μπορώ να σας πω πολλά γιατί θα χρειάζονταν σελίδες επί σελίδων. Θα μείνω μόνο σε ένα: στην εφηβεία, ηλικία καίρια για τη διαμόρφωση της αναγνωστικής συμπεριφοράς, υπάρχει αυτό το συγκεκριμένο σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων. Τα συμπεράσματα δικά σας.

7.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Παραφράζοντας το «Γράμματα σ’ ένα νέο ποιητή» του Ρίλκε, τι θα ήθελες να πεις σ’ ένα νέο, που θα ήθελε να ασχοληθεί με τη συγγραφή, στην Ελλάδα της κρίσης;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Να σκεφτεί πριν από όλα αν μπορεί να ζήσει χωρίς τη βάσανο της γραφής. Αν μπορεί, ας το αφήσει στην άκρη κι ας ασχοληθεί με κάτι άλλο χρήσιμο για τους ανθρώπους και την κοινωνία. Αν το νιώθει ως απαραίτητη συνθήκη για την ύπαρξη του την ίδια, τότε είναι μάλλον εφ’ όρου ζωής μολυσμένος από το μικρόβιο. Αυτή η αρρώστια θα του δώσει  χαρές και λύπες. Ας του αφιερώσω κάτι από έναν μεγάλο ποιητή του εικοστού αιώνα, από τον Έζρα Πάουντ: Κανείς δεν ξέρει αρκετά για την τέχνη. Είδα νέους εξαίσια προικισμένους που δεν μπορούσαν να υπολογίσουν το μάκρος της διαδρομής.

8.     ΕΡΩΤΗΣΗ: Ετοιμάζεις κάποιο καινούργιο μυθιστόρημα και αν ναι, σε τι αναφέρεται;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Φτιάχνεται ακόμη στο μυαλό μου και όπως καταλαβαίνεις, Κατερίνα, κατά την ενδομήτρια περίοδο δε λέμε και πολλά πολλά. Σε ευχαριστώ πολύ.

Το νέο e-book του Κέντρου Λόγου ενορίας Μπανάτου «ΑΛΗΘΩΣ», κυκλοφορεί !!!

Δημοσιεύεται στο πολιτιστικό ένθετο  "Τέχνης Λόγια", τεύχος 1/22.7.2015, που κυκλοφορεί σήμερα με την εφημερίδα ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, αρ. φύλλου 5020.

Το τέταρτο ηλεκτρονικό βιβλίο του Κέντρου Λόγου «ΑΛΗΘΩΣ», είναι μια πραγματικότητα!

          Υπό τον γενικό τίτλο «ΑΛΗΘΩΣ- 9 θεματικές διαλέξεις ακαδημαϊκού έτους 2014-2015», περιλαμβάνει τα κείμενα των ομιλιών που εκφωνήθηκαν κατά τις εννέα μορφωτικές δράσεις του 4^ου κύκλου του Κέντρου.

          Στις 129 σελίδες του, θέματα ποικίλης ύλης, από το χώρο της Θεολογίας, της Εκπαίδευσης, της Τέχνης, της Μουσικής, της Λαογραφίας, της Λογοτεχνίας, της Δημοσιογραφίας, της Φιλολογίας κ.λπ., με πλούσιο εικονογραφικό και φωτογραφικό υλικό, μας δίνουν την ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε την άποψη περί άνυδρου πνευματικά χειμώνα στον τόπο μας και να αισθανθούμε περήφανοι για μια προσπάθεια που μας αποκεντρώνει πολιτιστικά και μας οδηγεί στις επάλξεις της ψηφιακής πρωτοπορίας!

Γιατί μπορεί το πρώτο e-book, με τις διαλέξεις του «ΑΛΗΘΩΣ», να ξεκίνησε από την οικονομική δυσχέρεια να τις δούμε στην έντυπη μορφή τους, ωστόσο η απήχηση που έλαβε, με τις τόσες επισκέψεις στο σχετικό link και η εκπαιδευτική του διαδρομή, καθώς το ψηφιακό προϊόν 
πανεύκολα, για όποιον ήθελε να προχωρήσει στην εκτύπωσή του, γινόταν προσιτό, κέρδισε μεγαλύτερη ακόμα απήχηση από την ίδια τη δράση!!!

Και όπως είχαμε υποστηρίξει και παλαιότερα, το να ζούμε στην ψηφιακή εποχή, δεν σημαίνει μόνο το ηλεκτρονικό φακέλωμα όλων των προσωπικών μας δεδομένων, σημαίνει ότι μπορούμε να υψώσουμε ψηφιακά τείχη, στην κάθε λογής παγκοσμιοποιημένη ισοπέδωση.

    Το φετινό e-book του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, σε συνέχεια των προηγούμενων, είναι ένα είδος πολιορκητικού κριού, η απάντηση σε όλες τις αρνήσεις για οικονομική ενίσχυση πολιτιστικών φορέων, μουσείων, συλλόγων, που υπάρχουν και παράγουν πολιτισμό και που δραστηριοποιούνται στον τόπο μας.

       Γιατί ο πολιτισμός και η τέχνη δεν χρειάζονται αίθουσες δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, μπορούν σαν το κρυφό σχολειό να γκρεμίσουν τείχη και μέσα από την ταπεινή εκκλησία της Παναγούλας του Μπανάτου να φτάσουν στα πέρατα του κόσμου.

Απόδειξη το τέταρτο ψηφιακό e-book (http://www.nyxthimeron.com/2015/06/e-book-9-2014-15.html) στη Ζάκυνθο, που μόλις κυκλοφόρησε, αλλά και για την ιστορία, η πρόσκληση της σχετικής δράσης του Κέντρου, για το Έτος Γκρέκο, που αποτέλεσε την πρώτη σελίδα στην αναζήτηση των εικόνων στο GOOGLE, την ημέρα εκείνη!

Καλοτάξιδο λοιπόν και πολλές πολλές διαδικτυακές αναγνώσεις.

«Αχρονικές Τοποθετήσεις»: Η έκθεση της Θάλειας Ξενάκη στην γκαλερί «Χρυσόθεμις».

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στην γκαλερί «Χρυσόθεμις», η έκθεση της Ζακυνθινής ζωγράφου Θάλειας Ξενάκη, από 15 Μαΐου έως τις 6 Ιουνίου.

Η αναφορά μας, στη στήλη αυτή, ενός εικαστικού γεγονότος που έλαβε χώρα στην πρωτεύουσα, θα μπορούσε να θεωρείται περιττή και μάλιστα για ένα γεγονός του οποίου η αυλαία έχει κλείσει.

Και όμως…

Όταν πρόκειται για μια εικαστικό που εμπνέεται, εκφράζεται και δημιουργεί στον δικό μας χωροχρόνο, η αναφορά προκύπτει επιβαλλόμενη, καθώς το δικό της εικαστικό προϊόν αποκρυσταλλώνει την βιωμένη πραγματικότητα της ιδιαίτερης πατρίδας μας, με όλα τα προβλήματα που την ταλαιπωρούν.

Μπορούμε δηλαδή μέσα από τα έργα της Θάλειας, να ψηλαφίσουμε εικόνες από το δικό μας παρόν και να προβληματιστούμε πάνω στο γεγονός τού γιατί η Σύγχρονη Τέχνη αποτυπώνει ένα ζοφερό Σύμπαν, αφήνοντας έξω τους εξωραϊσμούς, φωτίζοντας έναν σκληρό και άδικο κόσμο, και ανησυχώντας για το επιγενόμενο.

Αβέβαιο μέλλον

Απόδραση

   

 Και παρ’ όλο που ο τίτλος της Έκθεσης μάς μεταφέρει σε μια ακαθόριστη χωρικά πατρίδα, μπορούμε να διαισθανθούμε το δικό μας ιδιαίτερο τόπο, να ζωντανεύει το χρωστήρα της και να δίνει ζωή στον καμβά της.

Έτσι ιδωμένες λοιπόν οι «Αχρονικές Τοποθετήσεις» της Θάλειας, γίνονται σχόλιο για τη δική μας ζωή στη μικρή μας πόλη, σχόλιο που αξίζει να επισημανθεί και γιατί όχι, σχόλιο που πιθανά μπορεί και να αφυπνίσει…

Απομεινάρια 

Απομεινάρια2 

Η Θάλεια Ξενάκη άλλωστε, πτυχιούχος του τμήματος «Γραφικών Τεχνών και Καλλιτεχνικών Σπουδών» του ΤΕΙ Αθήνας (2000) και της «Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών» (εργαστήριο ζωγραφικής Χρόνη Μπότσογλου, 2005) και με ειδικότητα στη σκηνογραφία (εργαστήριο Γιώργου Ζιάκα), δεν είναι η πρώτη φορά που δείχνει ότι ξέρει εύκολα να περνάει μέσα από βιωμένες συναισθηματικά καταστάσεις και γεγονότα, τα οποία διατυπώνει σχεδόν ανεκδοτολογικά, στο σχολιασμό πιο επώδυνων για τον άνθρωπο καταστάσεων.

Τόσο στις δύο ατομικές της εκθέσεις με τίτλο «Απτικότητες», Γκαλερί «Κρύπτη» (Ζάκυνθος, 2008), και «Τοποθετήσεις», «Χώρος Τέχνης Ίριδα» (Ζάκυνθος, 2014), όσο και στις 24 ομαδικές, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και  στις εικονογραφήσεις σε βιβλία και λευκώματα και στα σκηνικά & κοστούμια για παραστάσεις θεάτρου, σύγχρονου χορού και μουσικού θεάτρου, αυτήν ακριβώς τη ματιά καταθέτει:

Τη ματιά της υποταγής της ανθρώπινης ύπαρξης σε ένα ζοφερό παρόν, με βιομηχανικά χαρακτηριστικά, που καθυποτάσσουν τη Φύση και δημιουργούν ένα χρωματικό Σύμπαν ασφυξίας και αδιεξόδου.

Απώλεια 2

Είναι η Φύση που ισοδυναμεί με το περιβάλλον που βιάζεται καθημερινά από την άναρχη τουριστική «ανάπτυξη», αλλά είναι και η Φύση που στο πρόσωπο του πιο εξελιγμένου είδους, που είναι ο Άνθρωπος, πλάθει ανδρείκελα, παρασυρμένα από επίπλαστες ανάγκες, απογυμνωμένες από αξίες και προοπτική.

Και αυτά η Θάλεια εύκολα μπορεί να τα εντοπίσει γύρω της. Κυριαρχώντας μάλιστα απόλυτα στο υλικό της, κάνει το λάδι, την ατλακόλ, το κονίαμα, τα βερνίκια, ακόμα και το τσιμέντο, να λειτουργούν σε επίπεδο τόσο συμβολικό όσο και κυρίως καταγγελτικό.

Δέσμια 

Και ενώ στην παλιότερη δουλειά της, οι περιβαλλοντικές ευαισθησίες  δημιουργούσαν φόρμες πλασμένες μόνο από χρώμα, και έδιναν μία ποιητική αποτύπωση της φύσης, κάνοντας τον θεατή να περάσει από τον γήινο κόσμο, στον άυλο, τον απέραντο, τον γεμάτο ελευθερία και πνευματικότητα, στα τωρινά της έργα, το σχέδιο είναι εκείνο που κυριαρχεί και επιβάλλεται στο χρώμα, σπάζοντας τον καθρέφτη της πραγματικότητας σε χιλιάδες κομμάτια, όσα είναι και τα προβλήματα που ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να λύσει.

Σε αυτή τη διαρρηγμένη πραγματικότητα, η ζωγράφος καταθέτει την δική της ματιά, δείχνοντάς μας την αληθινή εικόνα της «αναπτυγμένης» κοινωνίας μας.

Και η επιτυχία της έκθεσης στην Αθήνα, φανερώνει, πως έχουμε ανάγκη αυτή την κατάθεση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην εκφραστική δυναμική της Θάλειας Ξενάκη.

Έχουμε γενικά ανάγκη από την κατάθεση της Σύγχρονης Τέχνης στη ζωή μας, η οποία μπορεί να φωτίσει το παρόν και γιατί όχι να οδηγήσει σε Ανατροπές…

Μεταφυσικό

Δημοσιεύεται στο "Τέχνης Λόγια", τεύχος 1ο/22-7-2015 της εφημερίδας ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, αρ. φύλλου 5020

Συμπεράσματα από ένα Εκπαιδευτικό Τριήμερο με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2015.

Στις 18, 19 και 20 Μαΐου το Μουσείο Σολωμού & Επιφανών Ζακυνθίων, συμμετέχοντας στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων, πραγματοποίησε «Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τα υπό εξαφάνιση οικοσυστήματα», που εντοπίζονται στα εκθέματα της συλλογής του.

Πολλά σχολεία το παρακολούθησαν και τα συμπεράσματα που εξήχθησαν αξίζει να καταγραφούν, καθώς η εμπειρία από την επίσκεψη σε ένα χώρο πολιτισμού περιλαμβάνει το πριν, το κατά τη διάρκεια και το μετά, τόσο για τους επισκέπτες του χώρου, όσο και για τους διοργανωτές αυτών των δράσεων.

Κατ’ αρχήν αξίζει να σημειωθεί ότι, τα περισσότερα σχολεία που συμμετείχαν, το είχαν επισκεφτεί περισσότερες από μία φορές στο παρελθόν και είχαν συμμετάσχει και σε παλιότερες δράσεις. Έτσι ο χώρος ήταν οικείος γι’ αυτά, και η περιέργεια για το καινούργιο που θα ανοιγόταν μπροστά τους, έκδηλη (!).

Η δράση περιέλαβε δύο διαφορετικά είδη αντικειμένων: κορνίζες και έπιπλα.

Στην πρώτη κατηγορία, αναζήτησαν στις κορνίζες των εικόνων της Συλλογής Κολυβά, ζώα και φυτά, και προβληματίστηκαν αναφορικά με το θέμα που επέλεξε ο καλλιτέχνης, για να περιορίσει και να ορίσει το κεντρικό θέμα της εικόνας. Η διαπίστωση δε ότι η Φύση είναι κυρίαρχη και μάλιστα με περιεχόμενο συμβολικό (τα παγόνια για παράδειγμα συμβολίζουν την αθανασία της ψυχής κ.λπ.), γαργάλησε ακόμα πιο πολύ την παιδική φαντασία και οι ιστορίες που προέκυψαν ήταν πραγματικά αξιοθαύμαστες.

Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι η εικόνα της «Μετάστασης της Θεοτόκου», της οποίας το πλαίσιο περιλαμβάνει σε ζώνες, στοιχεία από το επίγειο βασίλειο (θαλάσσιο και χερσαίο) και το υπέργειο, έκανε ιδιαίτερη εντύπωση στα παιδιά. Με την επισήμανση στην αχιβάδα, στους αετούς και τους αγγέλους, τα παιδιά έμαθαν να ψάχνουν όχι μόνο μέσα, αλλά και γύρω από την εικόνα, βλέποντας ότι η Φύση συμμετέχει στο κεντρικό θέμα της και συμπληρώνει αξιοθαύμαστα το θεολογικό της χαρακτήρα.

Στην δεύτερη κατηγορία τα παιδιά γνώρισαν:

Α) τα ξυλόγλυπτα έπιπλα του Νικολάου Κολυβά, έργα του ζακυνθινού ξυλογλύπτη Αναστασίου Βλάχου και μαζί με τις πληροφορίες για τον μεγάλο αυτό καλλιτέχνη, αναζήτησαν στην ξυλόγλυπτη βιβλιοθήκη, στις καρέκλες και το γραφείο του Κολυβά, τους διαφορετικούς τύπους οικοσυστημάτων. Έτσι γνώρισαν ότι υπάρχουν πολλοί τύποι οικοσυστημάτων: στην θάλασσα συναντάμε τα  θαλάσσια οικοσυστήματα, σε ακτές τα παράκτια οικοσυστήματα, ενώ στην ξηρά τα χερσαία. Επίσης ότι υπάρχουν και τα οικοσυστήματα των γλυκών υδάτων, οι υγρότοποι, των οποίων ο ρόλος είναι σημαντικός, καθώς παρέχουν τροφή και προστασία σε ένα μεγάλο αριθμό πτηνών, θηλαστικών, ψαριών και άλλων οργανισμών. Το δασικό οικοσύστημα τέλος είναι το οικοσύστημα των φυτών και ζώων, στο οποίο κυριαρχούν τα δενδρώδη δασικά είδη. 

Β) Στην δεύτερη αυτή κατηγορία τα παιδιά γνώρισαν ακόμη δύο έπιπλα, τα οποία ήρθαν το 1970 στο Μουσείο, με την δωρεά του Δημητρίου Οικονομόπουλου, ο οποίος ήταν εκτελεστής, της από 21/6/1961 διαθήκης, του Αριστείδη Ν. Θεοφίλου.

Β1. Το πρώτο ήταν ένα μπυρώ φλωρεντινής τέχνης από αγριοτριανταφυλλιά, έβενο και ελεφαντοκόκαλο, με παραστάσεις κυνηγιού ελαφιού, αλεπούς και λιονταριού. Τα εξαφανισμένα ζωικά είδη, που απεικονίζονται στις παραστάσεις πάνω στο έπιπλο, έδωσαν την ευκαιρία να γίνει αναφορά στις  πολύπλοκες σχέσεις που  αναπτύσσονται ανάμεσα στους οργανισμούς μιας περιοχής, οι οποίες μπορεί να έχουν διάφορες μορφές, άλλοτε συνεργασίας κι άλλοτε ανταγωνισμού, για την τροφή, το χώρο, το νερό.

Έτσι τα παιδιά έμαθαν ότι από τις πιο σημαντικές σχέσεις σε ένα οικοσύστημα είναι οι τροφικές σχέσεις, που καθορίζονται από το ποιος οργανισμός τρέφεται με ποιον. Επίσης ότι κάθε οργανισμός σε ένα οικοσύστημα τρέφεται από κάποιον ή κάποιους άλλους. Μελετώντας λοιπόν σε ένα οικοσύστημα «ποιος τρώει ποιον» μπορούμε να τοποθετήσουμε τους οργανισμούς σε μια σειρά, έτσι ώστε ο καθένας να αποτελεί τροφή για τον επόμενο. Γνώρισαν έτσι ότι η αλυσίδα που δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο λέγεται τροφική αλυσίδα.

Ο εντοπισμός των εξαφανισμένων ειδών πάνω στο έπιπλο, τα οδήγησε να σκεφτούν ότι τις περισσότερες φορές οι ανθρώπινες δραστηριότητες προξενούν ανεπανόρθωτες βλάβες στο οικοσύστημα. Με την ανεξέλεγκτη υλοτομία και τις πυρκαγιές καταστρέφονται πολύτιμα δάση, που αποτελούν το βιότοπο χιλιάδων ζωντανών οργανισμών, ενώ η διαρκής χρήση φυτοφαρμάκων και εντομοκτόνων γεμίζει τον αέρα, το νερό και το έδαφος με βλαβερές ουσίες. Η ανεξέλεγκτη θήρευση και αλιεία από την άλλη, αποτελούν επίσης παραδείγματα αρνητικής επίδρασης του ανθρώπου στο οικοσύστημα.

Β2. Το δεύτερο ήταν ένα κομοδίνο με μαρμάρινη επιφάνεια στην οποία διακρίνεται ένα απολιθωμένο όστρακο. Ένα έκθεμα του Μουσείου πραγματικά «επίκαιρο»(!), με αφορμή και την ανακάλυψη του νέου απολιθωμένου δάσους, που έφεραν στο φως, οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν για την κατασκευή του νέου οδικού άξονα Καλλονής - Σιγρίου στη Μυτιλήνη, λίγες μέρες πριν.

Έτσι, αφού ζητήθηκε στα παιδιά να εξερευνήσουν το έπιπλο, ρωτήθηκαν «γιατί θα μπορούσε να τοποθετηθεί σ’ ένα Μουσείο Φυσικής Ιστορίας» ή «πώς ένας δεινόσαυρος θα μπορούσε να νοιώσει άνετα μέσα στο Μουσείο Σολωμού;». Έτσι δόθηκε η ευκαιρία να πληροφορηθούν για την Παλαιοντολογία και έμαθαν τι είναι το «απολίθωμα».

 

          Ειδικότερα πληροφορήθηκαν ότι: Η Παλαιοντολογία είναι μια επιστήμη που ασχολείται με τα ζώα και τα φυτά του παρελθόντος. Μελετά τη μορφή τους, τον τρόπο ζωής τους και βγάζει συμπεράσματα για το περιβάλλον μέσα στο οποίο έζησαν, για την εξέλιξή τους μέσα στο χρόνο και τα κατατάσσει συστηματικά. Τέλος προσδιορίζει τη γεωλογική τους ηλικία, γεγονός που χρησιμεύει για τον προσδιορισμό της ηλικίας των διαφόρων στρωμάτων μέσα στα οποία βρέθηκαν.

            Τις πληροφορίες μας για τους οργανισμούς του παρελθόντος τις παίρνουμε από τα απολιθώματα, δηλαδή από τα υπολείμματα (λείψανα) ζώου ή φυτού που έζησε σε περασμένες γεωλογικές εποχές. Όταν τα σκληρά μέρη του οργανισμού αυτού, όπως είναι π.χ. τα οστά, τα κέρατα, τα δόντια, τα όστρακα κ.λ.π. μετά το θάνατο του ζώου σκεπαστούν από λεπτόκοκκο χώμα μέσα στο οποίο κυκλοφορεί νερό, έστω και σε μικρή ποσότητα, τότε το ανθρακικό ασβέστιο που βρίσκεται διαλυμένο μέσα στο νερό αντικαθιστά μόριο προς μόριο την ύλη π.χ. του οστού και με την πάροδο του χρόνου το μετατρέπει σε απολίθωμα. Επειδή η αντικατάσταση αυτή γίνεται μόριο προς μόριο διατηρείται απόλυτα η εξωτερική του μορφολογία και με λεπτομέρειες τα χαρακτηριστικά του.

            Το συνηθισμένο υλικό της απολιθώσεως είναι το ανθρακικό ασβέστιο (CACO3), όμως παρατηρήθηκε απολίθωση και με άλλα υλικά όπως είναι το διοξείδιο του πυριτίου (SIO2), o μαρκασίτης (FeS2) και άλλα.

          Φεύγοντας από το Μουσείο τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν την πολύπλευρη προσέγγιση του υλικού ενός Μουσείου και να προβληματιστούν πάνω στη σημασία Τέχνης - Φύσης και Ζωής. Πολλά από αυτά με την προτροπή των εκπαιδευτικών τους κατέγραψαν τις εντυπώσεις τους υπό μορφή γραπτού λόγου ή καλλιτεχνικού έργου, τα οποία και υποσχέθηκαν ότι θα αποστείλουν στο mail του Μουσείου.

          Έτσι η  Διεθνής Ημέρα Μουσείων στάθηκε η αφορμή για μια εκπαιδευτική εμπειρία με πολλαπλές αναγνώσεις και το Μουσείο του Εθνικού Ποιητή ζωντάνεψε για άλλη μια φορά με τις παιδικές φωνούλες.

          Εμείς δεν έχουμε λοιπόν παρά να ευχηθούμε: ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ!!!

Η θέαση της πραγματικότητας με τα μάτια ενός εικαστικού, μας αποκαλύπτει αλήθειες ή το «Ναυάγιο» σε θέση σύγχρονου Γκιούλιβερ για το νησί μας.

Ο πανικός που κατέλαβε, δικούς και ξένους, όταν μαθεύτηκε ότι η γνωστή παραλία Ναυάγιο, κινδυνεύει από ρυπογόνα λήμματα, ήταν το πρώτο καμπανάκι.

Οικολογική ευαισθησία μόνον ή κάτι διαφορετικό, κρυμμένο πίσω από τις λέξεις και τις σειρήνες των λιμενικών, που κυνηγούσαν τους δράστες;

Η απορία είχε εγκατασταθεί μέσα στο μυαλό μου και περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία να εκφραστεί.

Και η ευκαιρία ήρθε.

Και μαζί της ήρθε και η εξήγηση, που δεν ήταν καθόλου ανακουφιστική. Έδειχνε ότι το σύγχρονο πρόσωπο της άναρχης τουριστικής μας ανάπτυξης, βιάζει τη φύση, βιάζει τον άνθρωπο και τον τοποθετεί σε μια θέση λιλιπούτειου δυνάστη κάθε μοιραίου ναυαγίου, που από τύχη και μόνο, προσαράζει στα καθαρά νερά του Φιόρου του Λεβάντε.

Και για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, ο εικαστικός Γιάννης Μαρκόπουλος στο έργο του: « Το φορτηγό «Gulliver», 1995, ναυάγιο και σκοινιά, 110χ110 μέτρα, Ζάκυνθος, παραλία Ναυάγιο», που εντοπίσαμε στο κεφάλαιο Διασπορά: η ελληνική τέχνη εκτός των τειχών, της σειράς «Ελληνομουσείον», Επτά αιώνες ελληνικής Ζωγραφικής, στ΄ τόμος, Ιούνιος 2009, εκδ. Ελεύθερος Τύπος-Εκδόσεις Μίλητος, σ. 116, που επιμελείται ο Ιστορικός της Τέχνης Μάνος Στεφανίδης, κατέδειξε ότι, η πραγματικότητα, βιωμένη μέσα από την εικαστική ματιά και ευαισθησία του καλλιτέχνη, μπορεί ν’ αποκαλύψει πτυχές της ζωής που φτάνουν στην καρδιά του προβλήματος.

Παρουσιάζει το πλοίο Παναγιώτης, δεμένο με τεράστια σκοινιά, που όπως είναι γνωστό, ξεβράστηκε το 1982, μεταφέροντας παράνομα τσιγάρα, από την Τουρκία. Το πλοίο, λόγω εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών και χαλασμένης μηχανής, βρέθηκε εκτός πορείας και σύντομα έπεσε στα βράχια της βορειοδυτικής πλευράς της Ζακύνθου.

Σαν άλλος Γκιούλιβερ, το πλοίο Παναγιώτης, ονειρεύεται να εξερευνήσει πιο μακρινούς και εξωτικούς τόπους. Αλλά η μοίρα του επεφύλασσε μία άλλη τύχη, αφού παραμένει αιχμάλωτο στον κάθε έναν, που θεωρεί ως καλή ιδέα, την τουριστική αξιοποίηση της περιοχής με το να εκθέτει ένα σκουριασμένο, αχρηστεμένο, λεηλατημένο κουφάρι.

Ο Γκιούλιβερ, ήρωας του μυθιστοριογράφου, λιβελογράφου, δοκιμιογράφου και ποιητή Jonathan Swift (Δουβλίνο 1667-1745), υπήρξε παθιασμένος με τα θαλασσινά ταξίδια και τις περιπέτειες. Στο πρώτο του μεγάλο ταξίδι, με προορισμό τις θάλασσες του Νότου, μια μεγάλη καταιγίδα, που προκάλεσε το ναυάγιο του πλοίου του, στάθηκε η αφορμή να φτάσει σε μια χώρα φανταστική. Η χώρα έμοιαζε με κήπο, οι αγροί με παρτέρια γεμάτα λουλούδια κι οι άνθρωποι δεν ξεπερνούσαν σε ύψος τα δεκαπέντε εκατοστά: βρισκόταν στη Λιλιπούτη! Συναρπαστικά, αλλά και καυστικά, ο Swift, μέσα από τις περιπέτειες του ήρωά του σατιρίζει με μοναδικό τρόπο τα κακώς κείμενα των κοινωνιών και της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Όμοια και ο εικαστικός Γιάννης Μαρκόπουλος, σατιρίζει τα κακώς κείμενα στη δική μας Λιλιπούτη. Γεννημένος στις 7 Ιουλίου 1962 στην Αθήνα, σπούδασε στην Α.Σ.Κ.Τ. του Α.Π.Θ. στη Θεσ/κη στο εργαστήρι του Βαγγέλη Δημητρέα (1984-1986) και κατόπιν συνέχισε τις σπουδές του στο Hochschule der Künste στο Βερολίνο (1987-1991) με καθηγητή τον Karl Horst Hödicke. Σήμερα ζει και εργάζεται στο Βερολίνο. Έργα του βρίσκονται στο Αμερικανικό Κολλέγιο (THE AMERICAN COLLEGE OF GREECE: ACG ART).

Με το έργο του εισηγείται ένα νέο είδος τέχνης: την τέχνη του «δεσμείν» - Art Binding. Ο καλλιτέχνης δένει ιεροτελεστικά ένα ναυάγιο στην ακτή του Ιονίου ή ένα υπερμέγεθες κτίριο του Βερολίνου. Επίσης «δεσμεί και λύει» τελετουργικά ένα γυναικείο σώμα σε performance μιας γκαλερί. Τι σημαίνει τέχνη του
«δεσμείν»;

 Είναι η εξασφάλιση της μονιμότητας σ’ έναν κόσμο που όλα αλλάζουν ή ο εντοπισμός της αρχαίας σκουριάς που βασανίζει τόπους, κτήρια, ανθρώπους και που οδηγεί σε μία αναστολή της προόδου σε κάθε επίπεδο, αφού εμποδίζει την έκφραση των νέων ιδεών;

Πιστεύουμε ότι, ο Μαρκόπουλος, στην περίπτωσή μας με το έργο του Το φορτηγό «Gulliver», σχολιάζει με τον καλύτερο τρόπο, τη συμβολική παρουσία του προσαραγμένου πλοίου στο νησί μας, αφού μας τοποθετεί στο ρόλο των λιλιπούτειων κατοίκων που προσπαθούν να δέσουν, να αιχμαλωτίσουν, επενδύοντας την υστεροφημία τους σ’ ένα κακόπαθο σκαρί και όχι αξιοποιώντας την ομορφιά των ιδεών των ανθρώπων  και της ευλογημένης φύσης που το περιβάλλει.

Για άλλη μια φορά λοιπόν η Τέχνη, σε ρόλο σχολιαστή, μας φέρνει στην καρδιά του προβλήματος.

Γι’ αυτό πριν η αδρεναλίνη χτυπήσει κόκκινο για τ’ απορρίμματα που πέφτουν  στο Ναυάγιο, καλό θα ήταν να σκύψουμε με πραγματικό οικολογικό ενδιαφέρον στις ομορφιές του νησιού μας, φροντίζοντάς το με αγάπη και σεβασμό. Τότε ίσως καταφέρουμε να ψηλώσουμε λίγο, για να μας βρει ο Γκιούλιβερ, όπως βρήκε τους κατοίκους της επόμενης χώρας που επισκέφτηκε: Γίγαντες!

Το κείμενο δημοσιεύεται και στις σελίδες 170-172 του βιβλίου μου. Πρώτη δημοσίευση εφημερίδα ΕΡΜΗΣ, 3/7/2009.