Συνέντευξη σε κ. Ναταλία Νικολάου, Διευθύντρια του Ελληνικού Σχολείου της Μόσχας.

Μια συνέντευξη χείμαρρος, μια συνέντευξη ποταμός. Η κ. Ναταλία Νικολάου, Διευθύντρια του Ελληνικού Σχολείου της Μόσχας, πάντα με εκπλήσσει με τα ελληνικά της κατ’ αρχήν, και κατόπιν με την αγάπη της για την Ελλάδα και για τον τόπο που ζει κι εργάζεται, τη μακρινή Μόσχα. Είναι από τις περιπτώσεις που με κάνουν να χαίρομαι τον ερχομό του καλοκαιριού, γιατί απέχει πολύ από την ποιότητα των τουριστών που βλέπω καθημερινά γύρω μου και κυρίως γιατί μέσα από τα δικά της μάτια, βλέπω κι εγώ πιο ρομαντικά, καθαγιασμένα θα έλεγα, τα σημαντικά του τόπου μας. Γι’ αυτό και την ευχαριστώ θερμά για την συνέντευξη που δέχτηκε να μου παραχωρήσει.

Ερώτηση 1: Αγαπητή κ. Νικολάου, κατ΄ αρχήν θα ήθελα να σας ρωτήσω πόσες φορές έχετε έρθει στο νησί μας;

Απάντηση: Στη Ζάκυνθο έρχομαι τα τελευταία πέντε χρόνια ανελλιπώς. Έχουμε οργανώσει και ταξίδι των μαθητών του σχολείου της Ελληνικής Κοινότητας, ειδικά με σκοπό να παρουσιάσουν ένα καλλιτεχνικό πρόγραμμα αφιερωμένο στον Διονύσιο Σολωμό και στους Ρώσους ποιητές, που με τα ποιήματά τους εξέφραζαν την αλληλεγγύη και την συμπαράστασή τους, στο υπόδουλο ελληνικό έθνος, επί Τουρκοκρατίας.

Ερώτηση 2: Κάθε χρόνο, που έρχεστε, την επίσκεψή σας συνοδεύει και μια συγκινητική επιστολή από τα παιδιά του σχολείου προς το Μουσείο. Τι είναι αυτό που πιστεύετε ότι δονεί τις καρδιές τους και τα εμπνέει να εκφράζονται με αυτόν τον τρόπο για τον εθνικό Ποιητή της Ελλάδας;

 

Η φετινή επιστολή των παιδιών του Ελληνικού  Σχολείου της Μόσχας.

Απάντηση: Στο πρόγραμμα της εκμάθησης γλώσσας στο σχολείο μας και σε όλα τα δημόσια σχολεία της Μόσχας, όπου διδάσκεται η ελληνική γλώσσα (σύνολο επτά), απαραιτήτως μπαίνει και η προσέγγιση στην νεοελληνική ποίηση και πρώτα από όλα γνωριμία με τα βασικά έργα του Διονυσίου Σολωμού. Έτσι στο μάθημα διαβάζουμε, μεταφράζουμε και μαθαίνουμε απ’ έξω τα ποιήματα του Σολωμού & του Κάλβου. Γι’ αυτό ήταν μεγάλη συγκίνηση το 2013, για τα παιδιά, όταν μπόρεσαν να προσκυνήσουν τον τάφο τους και να τραγουδήσουν στο Λόφο του Στράνη κομμάτια από τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν».

Ερώτηση 3: Αυτό σας το ταξίδι ωστόσο, συνοδεύεται και από ένα ακόμα σημαντικό έργο που θα παρουσιαστεί σε λίγες μέρες στην Κεφαλονιά και το οποίο αποκτά πανεπτανησιακό χαρακτήρα. Μήπως θα μπορούσατε να μας μιλήσετε γι’ αυτό;

Το εξώφυλλο της ρωσικής έκδοσης.

Απάντηση: Σε μια ιδιωτική βιβλιοθήκη της Ρωσίας ανακαλύψαμε ένα τυπωμένο παλιό βιβλίο με τίτλο: «Σημειώσεις του υποπλοίαρχου Εγκόρ Μεταξά», με περιγραφή της εκστρατείας της ρωσικής μοίρας στα Ιόνια Νησιά το έτος 1798-1799, υπό την καθοδήγηση του Ναυάρχου Ουσακώφ, σε συνεργασία με την Υψηλή Πύλη. Το βιβλίο που είχε τυπωθεί το 1915 στην Πετρούπολη είχε εξαντληθεί. Από τότε δεν είχε ξαναεκδοθεί. Όταν το διαβάσαμε στην Ελληνική Κοινότητα, καταλάβαμε την αξία του κειμένου αυτού. Κατ’ πρώτον, γιατί είναι γραμμένο από έναν αυτόπτη μάρτυρα των γεγονότων. Και κατά δεύτερον, επειδή ως Κεφαλλονίτης στην καταγωγή, ο Εγκόρ Μεταξάς, γράφει με μεγάλη αγάπη και γνώση για τον τόπο. Για παράδειγμα, αναφέρει στοιχεία από την εποχή του Ομήρου, από τα ρωμαϊκά χρόνια και από το Βυζάντιο. Επίσης περιγράφει τα ήθη και τα έθιμα των κατοίκων των νησιών, τις ενδυμασίες τους, τα φαγητά τους, τις εμπορικές και οικονομικές τους δραστηριότητες.

Ερώτηση 4: Συγκεκριμένα για τη Ζάκυνθο, κ. Νικολάου, θα μπορούσατε να μας πείτε τι γράφει;

Σελ. 88-89: Στις σελίδες αυτές ο Μεταξάς περιγράφει το νησί.
Εδώ η παλαιά Πλατεία Αγίου Μάρκου. 

Απάντηση: Κατ’ αρχήν γράφει ότι είχε 40.000 κατοίκους, από τους οποίους οι 15.000, ζούσαν στην πόλη. Του έκανε εντύπωση ότι οι κάτοικοι επιτρεπόταν να οπλοφορούν για να προστατεύουν τον εαυτό τους. Από τους κατοίκους ήταν οπλισμένοι 8-12.000!

Εκπλήσσει επίσης η περιγραφή του φυσικού κάλους του νησιού. Για παράδειγμα περιγράφει το θέαμα που αντίκριζε από την Μπόχαλη. Περιγράφει τους κήπους, τους ελαιώνες, τα ποτάμια που κατέβαιναν από τα βουνά, τα λιβάδια με τα κοπάδια των ζώων και το άρωμα από τα λεμονοδάση. Έτσι δικαιολογημένα αναγνώριζε ότι οι ταξιδιώτες που επισκέπτονταν αυτόν τον τόπο, τον χαρακτήριζαν ως «Via del Paradiso». Περιγράφει ιδιαίτερα την πλατεία Ρούγα, με τα σπίτια των πλουσίων που είχαν ιταλικό στυλ. Επίσης την πλατεία του Αγίου Μάρκου, όπου όταν ο ήλιος έδυε, κατέβαιναν οι κάτοικοι για να περπατήσουν: οι άντρες με κόκκινους επενδύτες και οι γυναίκες με ντόμινο. Σημειώνει ότι μάσκες φορούσαν μόνο οι ευγενείς, οι οποίοι είχαν δικαίωμα να καλύπτουν το πρόσωπό τους. Οι γυναίκες του λαού γράφει, από την μία πλευρά ζήλευαν τις πλούσιες γι’ αυτό τους το προνόμιο και από την άλλη, όσες είχαν προικιστεί με εξαιρετική ομορφιά από τη φύση, χαίρονταν που μπορούσαν να την φανερώσουν δημόσια!

Ερώτηση 5: Μετά την ανακάλυψη της εξαιρετικής αυτής πηγής για την Ιστορία των Ιόνιων Νησιών, πώς προχωρήσατε;

Απάντηση: Ως Έλληνες της Ρωσίας, καταλάβαμε ότι οι πληροφορίες και οι περιγραφές αυτές θα έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον και για τους σύγχρονους κατοίκους των Ιόνιων Νησιών (Κεφαλονιά, Κέρκυρα, Λευκάδα, Κύθηρα, Ζάκυνθο), γιατί επιβεβαιώνουν τις παραδοσιακές φιλικές σχέσεις των δύο ομόθρησκων λαών μας. Γι’ αυτό και αποφασίσαμε να δημιουργηθεί στην Κοινότητα μια ομάδα μεταφραστών και να προχωρήσουμε το ταχύτερο στην μετάφραση του έργου για να κυκλοφορήσει το έτος 2016, που κηρύχθηκε ως Έτος Πολιτιστικής Αδελφοποίησης Ελλάδος – Ρωσίας.

Το εσώφυλλο της ρωσικής έκδοσης

Ερώτηση 6: Διαπιστώνω από τον ενθουσιασμό που μου περιγράφετε το όλο εγχείρημα, ότι είναι πολλά αυτά που θα θέλατε να πείτε για το βιβλίο. Από αυτά, θα ήθελα να μου καταθέσετε δύο.

Απάντηση: Κατ’ αρχήν θα ήθελα να πω ότι τον πρόλογο στην σύγχρονη έκδοση των σημειώσεων του Μεταξά, κάνει ο ελληνικής καταγωγής Αντιναύαρχος του Στόλου της Μαύρης Θαλάσσης, κ. Ευγένιος Χαλάιτσεφ (Χαλαϊτσίδης), ο οποίος συνεχίζει την παράδοση του Μεταξά και των άλλων Ελλήνων, που υπηρετούσαν στον ρωσικό στόλο. Ας σημειώσουμε ότι Κυβερνήτης του Στόλου της Μαύρης Θαλάσσης ήταν μέχρι πρόσφατα ο επίσης ελληνικής καταγωγής Ναύαρχος Χρονόπουλος.

Επίσης στο παράρτημα του βιβλίου, βρίσκονται τέσσερις ευχαριστήριες ομαδικές επιστολές, γραμμένες όλες το 1800, από τους προεστούς της Ζακύνθου προς τον Ναύαρχο Ουσακώφ. Διαβάζουμε τα ονόματα των Ζακυνθινών: Αναστασίου Λογοθέτη, Σπυρίδωνος Γαήτα, Νικολάου Φωσκάρδη, Ανδρέα Κοκκίνη και του Ιωάννη Σιγούρου.

Σελ. 294-295 : διακρίνονται τα ονόματα των Ζακυνθινών  προεστών.Ερώτηση 7: Τι άλλο για τη Ζάκυνθο θα μπορούσατε να μας αναφέρετε από αυτά που σας έκαναν εντύπωση στη διάρκεια της μετάφρασης;

Απάντηση: Ήταν συγκινητική η περιγραφή της αποβίβασης του Ναυάρχου και των στρατιωτών στο νησί, όπου στην προβλήτα τούς περίμεναν ο Κλήρος και ο Λαός και κατευθύνθηκαν στο Ναό του Αγίου Διονυσίου για να προσκυνήσουν το σκήνωμα και να παρακολουθήσουν την ευχαριστήρια δέηση. Επίσης, μας έκανε εντύπωση, η περιγραφή για τον αυθορμητισμό και τη μεγαλοψυχία των Ζακυνθινών, που προσέφεραν κρασί και μεζέδες στον στρατό, ο οποίος λόγω της εντεταλμένης θέσης του δεν επιτρεπόταν να μπει στα ανοιχτά μαγαζιά. Έτσι οι κάτοικοι από μόνοι τους με δίσκους έμπαιναν ανάμεσα στις γραμμές και τους κερνούσαν!

Ερώτηση 8: Πότε κυκλοφόρησε η νέα έκδοση του βιβλίου κ. Νικολάου στα ρώσικα και πότε πρόκειται να κυκλοφορήσει στα ελληνικά;

Απάντηση: Στα ρώσικα βγήκε στις 31 Ιουλίου 2016, ημέρα εορτασμού του ρωσικού Στρατιωτικού Ναυτικού. Στα ελληνικά πρόκειται να βγει το Σεπτέμβριο, από φορείς της Κεφαλονιάς.

Ερώτηση 9: Κυρία Νικολάου, ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Απάντηση: Σχεδιάζουμε, επιστρέφοντας στη Μόσχα, να προετοιμάσουμε μια πολύ καλή εκδήλωση-παρουσίαση του βιβλίου αυτού, σε μια βραδιά αφιερωμένη στα Ιόνια Νησιά. Σε αυτήν, θα καλέσουμε και αντιπροσώπους από την Κυβέρνηση της Μόσχας και αντιπροσώπους άλλων κοινοτήτων, που ζουν στην πολυεθνική πρωτεύουσα της Ρωσίας. Έτσι, μέσα από την περιγραφή των φιλικών σχέσεων Ελλήνων και Ρώσων, θέλουμε και οι άλλοι λαοί να παίρνουν παράδειγμα αγαστής συνεργασίας, ειρηνικής συμβίωσης και προώθησης των δεσμών που μας κρατούν ενωμένους από τα παλιά χρόνια.   

Κυρία Νικολάου, σας ευχαριστώ θερμά για τη συνέντευξη και περιμένω με ανυπομονησία  το βιβλίο στα ελληνικά.

Ζάκυνθος 12-8-2016

*Ευχαριστώ τον Παναγιώτη Χιώνη για τις φωτογραφίες και τον Γιάννη Ζιώγκα για την ψηφιοποίηση των σελίδων του βιβλίου. 

Μια πολύβουη συνέντευξη από μια νεοσύστατη κυψέλη πολιτισμού: την «ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΝΕΩΝ ΖΑΚΥΝΘΟΥ "ΜΕΙΝΤΑΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ - ΚΑΡΑΜΠΙΜΠΕΡΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ»

Πώς αλήθεια να πάρεις συνέντευξη σε μια κυψέλη;

Πώς να αποτυπώσεις τα παιδικά προσωπάκια που με προσήλωση διαβάζουν τις παρτιτούρες, ακούγοντας με προσοχή το Δάσκαλο;

Πώς να περιγράψεις τη συγκίνηση που βγαίνει από κάθε ολοκληρωμένη προσπάθεια;

Είναι δύσκολο, αλλά συγχρόνως και τόσο διαφορετικό από αυτό που συμβαίνει γύρω μας, που δεν έχεις παρά απλά και μόνον να το καταγράψεις.

Έτσι αυτή η συνέντευξη είναι όλες οι φωνές των συμμετεχόντων μαζί, καθώς αυτή η κυψέλη έκφρασης, πολιτισμού και δημιουργίας, βρίσκεται στο νησί μας, εργάζεται μεθοδικά και αθόρυβα και σύντομα θα μας δώσει το πρώτο δείγμα δουλειάς της. Πρόκειται για ένα νεοσύστατο Σωματείο (Πολιτιστικό Σύλλογο) με την επωνυμία «ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΝΕΩΝ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
"ΜΕΙΝΤΑΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ - ΚΑΡΑΜΠΙΜΠΕΡΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ». 

Ψυχή του οι δύο μουσικοί, που το όνομά τους βρίσκεται στον τίτλο του.

Συζητώντας όμως μαζί τους, διαπιστώνουμε ότι η ορχήστρα αποτελείται από 92 κιόλας μέλη!!! Πολλά δε από αυτά ανήκουν στην ίδια οικογένεια: πατέρας και παιδιά. Τι όμορφο αλήθεια, να μοιράζονται τέτοιες δημιουργικές ώρες γονείς και παιδιά, μακριά από την αποχαύνωση του υπολογιστή και της έγχρωμης tv!

 Και εκεί ακριβώς αναπτύσσεται όλη η συζήτηση με τον παλιό φίλο Κώστα Μεϊντάνη, τον πολιτογραφημένο Ζακυνθινό Θανάση Καραμπιμπέρη και τον δημοσιογράφο, συγγραφέα, καλό φίλο και Πρόεδρο του νεοσυσταθέντος Σωματείου Γρηγόρη Ρουμπάνη. Έτσι στη ερώτηση «ποιος είναι ο σκοπός της σύστασης του Σωματείου σας», με ένα στόμα τρεις φωνές μου απάντησαν: «να προσεγγίσει και να κρατήσει τους δεσμούς με την νέα γενιά, προσφέροντάς τους ολοκληρωμένη μουσική παιδεία, θεωρητική και πρακτική. Να την διδάξει να συμμετέχει σε μία ορχήστρα, είτε σε μεμονωμένα σχήματα, αφού ήδη έχει σχηματιστεί ομάδα εγχόρδων, πνευστών, κρουστών, ηλεκτρικών οργάνων, είτε μαθαίνοντάς την να συνεργάζεται και να πειθαρχεί σε ένα πλήρες σύνολο».

Αυτή η αγάπη προς την νέα γενιά και συγχρόνως η έμπρακτη φροντίδα μέσα από ένα μουσικό εργαστήρι, είναι αυτό που πραγματικά εντυπωσιάζει όσους ακροατές τυχόν περάσουν από τις πρόβες τους. Όταν όμως η συζήτηση στρέφεται σε γενικότερα θέματα, αντιλαμβάνεται κανείς ότι υπάρχει πρόβλεψη και για ευρύτερο πεδίο δραστηριοτήτων.

Στους σκοπούς λοιπόν του νεοσύστατου Σωματείου, περιλαμβάνεται και η διοργάνωση, διενέργεια και φιλοξενία πολιτιστικών, ψυχαγωγικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, καθώς και η διάσωση, προαγωγή και προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ζακύνθου με σκοπό την προβολή της, αλλά κυρίως την διατήρηση και διάδοσή της. Όλα αυτά φυσικά απαιτούν υποδομές και κατάλληλες εγκαταστάσεις, αλλά και αυτό το έχουν ήδη προβλέψει στους σκοπούς τους, σκοπούς φιλόδοξους και μαχητούς.

Ωστόσο συζητώντας μαζί τους διαπιστώνει κανείς ότι πίσω από την αγάπη τους για την νέα γενιά κρύβεται η ειλικρινής αγάπη τους για τον τόπο: για την προστασία του περιβάλλοντος, για την φροντίδα των φυσικών καλλονών του, για την έκδοση βιβλίων και την δημιουργία ιστοσελίδας που θα αναδεικνύει όλες τις καλλιτεχνικές, φιλολογικές, πνευματικές εκφάνσεις της Ζακύνθου, τόσο τις παραδοσιακές όσο και τις σύγχρονες. Μέσα από την έρευνα, την καταγραφή, αλλά και την ενημέρωση γύρω από όλες τις μορφές της πολιτιστικής δημιουργίας, γίνεται σαφές ότι στοχεύουν στην ανάδειξη του νησιού μας ως ενός πολύμορφου κέντρου πολιτισμού.

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι πρόκειται για ρομαντικούς Δον Κιχώτες. Αν όμως έρθει κοντά τους και δει τις πρόβες τους ή ακόμα αν συζητήσει μαζί τους, τότε η φλόγα τους θα τον συνεπάρει. Όπως άλλωστε συνεπήρε και το Δημήτρη Μπάση, που δέχτηκε να τραγουδήσει μαζί τους, στην πρώτη τους δημόσια εμφάνιση στο υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο Ζακύνθου στις 22 Αυγούστου.

Εντυπωσιακός και ο τρόπος επιλογής του συγκεκριμένου σπουδαίου καλλιτέχνη, αφού ο Κώστας Μεϊντάνης ξεκίνησε κάνοντας ένα γκάλοπ ανάμεσα στα νέα παιδιά του εργαστηριού για το με ποιον τραγουδιστή θα ήθελαν να παίξουν(!).  Πώς λοιπόν θα μπορούσε και εκείνος να τους αντισταθεί; (Αξίζει δε να σημειωθεί ότι τα έσοδα της παράστασης θα καλύψουν ελλείψεις σε εξοπλισμό της ορχήστρας).

Εμείς από τη μεριά μας δεν έχουμε παρά να τους ευχηθούμε καλή επιτυχία στο νέο ξεκίνημα, να είμαστε κοντά τους στις 22 Αυγούστου και γιατί όχι να τους βοηθήσουμε με όποιον τρόπο ο καθένας μας κρίνει στους υψηλούς στόχους τους.

 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Τέχνης Λόγια", Νο 25 / 5255 / 27.07.2016, που διανέμεται  με την εφημερίδα "ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ".

Συνέντευξη στη Ζωή Νικητάκη

1. Αγαπητή Ζωή, σπούδασες κλασική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάστηκες επί σειρά ετών ως φιλόλογος στο χώρο της φροντιστηριακής εκπαίδευσης. Μαθήτευσες επίσης κοντά στη ζωγράφο – χαράκτρια, Μάχη Δημοπούλου και στο εργαστήρι του Τάσου Ρήγα, και ως εικαστικός-εικονογράφος έχεις εικονογραφήσει τέσσερα βιβλία. Από το 2006 ως το 2014 εργάστηκες στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης ως μουσειοπαιδαγωγός και εικονογράφος, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας καθημερινά εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά. Εγώ σε γνώρισα όμως σαν αφηγήτρια παραμυθιών. Από όλες αυτές τις ιδιότητες ποια πιστεύεις ότι σε  χαρακτηρίζει περισσότερο;

Aπάντηση: Αγαπητή Κατερίνα, νομίζω πως όλες αυτές οι ιδιότητες που προανέφερες αντικατοπτρίζουν κάποιες από τις ποιότητες που ως ψυχή εμφέρω και μέσα από όλες αυτές τις πύλες μού έχει δοθεί η ευκαιρία να εκφραστώ ως ύπαρξη και να μεταφέρω κάποια μηνύματα. Ο καθένας μας κουβαλά κάποια δώρα, με τα οποία έρχεται σε τούτη τη ζωή για να ανθίσει η ύπαρξή του και να προσφέρει στον κόσμο μας, οι διαστάσεις και τα χρώματά μας είναι περισσότερα απ΄ όσα νομίζουμε, στην πραγματικότητα είμαστε ένα ουράνιο τόξο που περιμένει να το ανακαλύψουμε, ώστε να εκδιπλωθεί και τη χαρά του στον κόσμο ν΄απλώσει. Όλες αυτές οι ιδιότητες που προανέφερες έχουν έναν συνδετικό ιστό, αυτό που τις ενώνει είναι ένας κεντρικός άξονας που είναι η αγάπη για τον άνθρωπο. Μέσα από τη διδασκαλία, τη μουσειοπαιδαγωγική, τη ζωγραφική, την συγγραφή, την εικονογράφηση, το παραμύθι, στην ουσία έχω αφηγηθεί ιστορίες της ψυχής, έχω θελήσει να προσφέρω στον άνθρωπο και κυρίως στο παιδί που έχει πιο ζωντανή μέσα του τη μνήμη του πνευματικού κόσμου, από τον οποίο προέρχεται. Είμαι μια ζωγράφος που αφηγείται παραμύθια και ιστορίες σε παιδιά και μεγάλους που ονειρεύονται, ή μια παραμυθού που ζωγραφίζει με τα πινέλα και τα μολύβια της ιστορίες του ονείρου και της ψυχής. Ο λόγος και η εικόνα, οι λέξεις, οι ήχοι και η μουσική τους και τα χρώματα είναι τα εργαλεία που η ψυχή μου διαθέτει για να επικοινωνήσει και να μοιραστεί τα δώρα της με τους ανθρώπους, είναι το μονοπάτι μου. Το μονοπάτι που τους πόνους αλαφρώνει και τις πληγές γιατρεύει. 

2. Ποιος είναι ο άνθρωπος που σε επηρέασε και σε έκανε να ακολουθήσεις το παραμυθοδρόμο;

Aπάντηση: Ο παραμυθοδρόμος με περίμενε υπομονετικά σαν τον σπόρο που ΄ναι μέσα στη γη και αναμένει την κατάλληλη στιγμή, μέχρι να εκδηλωθεί, να αναδυθεί, να μετασχηματιστεί.

Ο δρόμος αυτός συνδεόταν με τις φωνές των προγόνων μου, την γλυκιά φωνή της γιαγιάς μου, της Ανθούλας, που σαν το κελαρυστό νεράκι και σαν το γλυκόλαλο αηδόνι τραγουδούσε τα παραμύθια, μια φιγούρα Παπαδιαμαντική, ένας άνθρωπος του δάσους αλαφροϊσκιωτος και αγνός, που θεράπευε με τη φωνή, τα χέρια της και τα βότανα και πίστευε σε όλα όσα έλεγαν τα παραμύθια και συνεπώς στα θαύματα.

Μα συνδεόταν και με όλες τις γυναίκες της οικογένειας της γιαγιάς μου που από στόμα σε στόμα διαφύλαξαν τη μαγική των παραμυθιών λαλιά, μέσα από τα νομαδικά ταξίδια τους κάτω από τον αστροφώτιστο ουρανό τις νύχτες τις σιωπηλές που μάγευαν, παραμύθια που κουβαλούσαν όλες τις μαγικοθρησκευτικές δοξασίες των Σαρακατσάνων που συνομιλούσαν  με τα στοιχεία της φύσης, με τα δέντρα, τα ζώα, τα πουλιά, τον ήλιο και το φεγγάρι.

Η μητέρα μου αγαπούσε την ποίηση και τα παραμύθια μιλούν με λόγο βαθιά ποιητικό με μια γλώσσα μουσική, μυστική και συμβολική. Αυτή άκουσε το πρώτο παραμύθι που αφηγήθηκα και με καθοδήγησε.

Ο πατέρας μου επίσης αντιλήφθηκα πρόσφατα, ότι ήταν ένας μεγάλος παραμυθάς, και ο οποίος μέχρι το νηπιαγωγείο νόμιζα ότι ήταν αστροναύτης...

3. Το 2012, επιλέγοντας μερικά από τα πιο όμορφα, εικονογράφησες τα «Λαϊκά Παραμύθια της Ζακύνθου», που αποθησαύρισε η Μαριέττα Γιαννοπούλου-Μινώτου, σε συνεργασία με τις εκδόσεις ΤΡΙΜΟΡΦΟ και σε επιμέλεια του καλού φίλου Διονύση Μουσμούτη. Τι είναι αυτό που σε τράβηξε στα παραμύθια αυτά και τι θα έλεγες στα μικρά και τα μεγάλα παιδιά που περιορίζουν τις αναγνώσεις τους σε υπερήρωες και αποκρουστικά γκαργκόιλ από βιντεοπαιχνίδια;

Aπάντηση: Αναζητούσα εκείνη την περίοδο να εικονογραφήσω κάποια παρμύθια της λαϊκής μας παράδοσης και έπεσα πάνω στη συλλογή των παραμυθιών που είχαν καταγραφεί από τη Μαριέττα Μινώτου. Το πώς ασχολήθηκα με αυτά τα παραμύθια είναι ένα παραμύθι από μόνο του, ωστόσο συνοπτικά θα πω ότι αυτό που προσέλκυσε το ενδιαφέρον μου σε αυτή τη συλλογή δεν ήταν τόσο τα παραμύθια, όσο η πολυσχιδής και ιδιάζουσα προσωπικότητα της καταγραφέως, της Μαριέττας Μινώτου. Μελέτησα για αυτήν και μάλιστα, ήρθα σε επαφή με την οικογένειά της, οι οποίοι με στήριξαν δανείζοντάς μου πολλά σπάνια βιβλία, όταν τους εξέφρασα την επιθυμία να μελετήσω τόσο την προσωπικότητα της προγόνου τους, όσο και την αρχιτεκτονική, την ενδυματολογία, την ηθογραφία, τα τοπία της αλλοτινής Ζακύνθου. Επέλεξα 7 μαγικά παραμύθια μέσα από τη συλλογή και δούλεψα για 2 χρόνια μέσα από μελέτες, την εικονογράφηση των παραμυθιών, αλλά και τη διασκευή τους. Ουσιαστικά, τα έγραψα από την αρχή, διατηρώντας την κύρια δομή τους, αφαιρώντας στοιχεία που περιείχαν βία, μεταφέροντας τον λόγο στη νέα ελληνική, σε γλώσσα ποιητική με μουσικό ρυθμό.

Τι θα έλεγα σε παιδιά και μεγάλους που ασχολούνται με υπερήρωες και αποκρουστικά βιντεοπαιχνίδια; Ότι αξίζει να γνωρίσουν και τους ήρωες των παραμυθιών της λαϊκής μας παράδοσης και της μυθολογίας μας, καθώς από εκεί μπορούν να αντλήσουν εξαιρετικό υλικό για τον χάρτη της ζωής τους και το δικό τους ταξίδι. Να λάβουν έμπνευση και δύναμη, για το πώς μπορούν να ξεπεράσουν όλα τα εμπόδια και τις δοκιμασίες στη διαδρομή της ζωής, να ενεργοποιήσουν τη φαντασία τους και να σχεδιάσουν εξαιρετικά όνειρα για να τα υλοποιήσουν στο μονοπάτι τους.

4. Στην Ελλάδα της κρίσης, πόσο παραμυθητικά-παρηγορητικά μπορεί να λειτουργήσει το «παραμύθι» και πόσο εφικτό είναι να δώσει ο Παραμυθάς το έναυσμα για αλλαγή των δυσάρεστων συνθηκών που βιώνουμε όλοι;

Aπάντηση: Το παραμύθι δεν είναι τυχαίο που άνθισε σε εποχές μεγάλων στερήσεων και καρτερίας, όπως τέτοια είναι και η εποχή που βιώνουμε. Σαφώς και το παραμύθι μπορεί να λειτουργήσει παραμυθητικά, αλλά και ενισχυτικά στην εποχή της κρίσης των αξιών, του πνεύματος και της ψυχής, αφού αυτός είναι ο ρόλος και η λειτουργία του παραμυθιού:  παιδαγωγικός, θεραπευτικός, καθοδηγητικός, μυητικός. Για το ταξίδι μύησης της ψυχής μας μιλά το παραμύθι και μας υπενθυμίζει την άκρη της κλωστής να πιάσουμε, τη γέφυρα απ΄την αρχή να φτιάξουμε.  Για το απεριόριστο των δυνατοτήτων που εμφέρουμε ως ψυχές μας μιλά το παραμύθι, για το εφικτό του ανέφικτου, για το θαύμα που εμείς οι άνθρωποι κρατάμε στην άκρια των δαχτύλων μας και για την αστροκλωστή που αν την ξετυλίξουμε, τα σκοτάδια σε φως μπορούμε να μετασχηματίσουμε και τις δυσκολίες σε ευκαιρίες. Όσο για τον Παραμυθά, ένας παραλλαχτής των πραγματικοτήτων είναι, κάποιος που θυμάται από παλιά τη γνώση: πώς τη δυσκολία μπορείς να μετατρέψεις σε ευλογία και πώς μπορείς να βαδίσεις στο δάσος των σκιών και να αντλήσεις φως από τα βάθη του.

5. Μέσα από τη μουσειοπαιδαγωγική εμπειρία σου, θα μπορούσες να μας πεις, πόσο απαραίτητες θεωρείς τέτοιες αναγνώσεις του υλικού των ελληνικών μουσείων, προκειμένου να γίνουν ελκυστικά στη νέα γενιά;

Aπάντηση: Χρειάζεται το παλιό με το νέο να παντρευτεί και σε μια σύνθεση νέα να παρουσιαστεί, που να αφουγκράζεται τη σύγχρονη εποχή, τον ρυθμό της, τις ανάγκες της, την ταχύτητα των πληροφοριών, στην οποία έχουν συνηθίσει τα παιδιά μέσα από την πλοήγησή τους στο διαδίκτυο, ώστε το μουσείο να γίνει ελκυστικό στη νέα γενιά. Δεν είναι εύκολο να προσελκύσεις το ενδιαφέρον των σημερινών παιδιών, που η προσοχή τους δεν μπορεί να μείνει εστιασμένη για ώρα πολλή σε ένα θέμα, και καλείται ο παιδαγωγός σε ένα μουσείο να ζωντανέψει ένα υλικό μέσα από διαδραστικότητα, από ενεργητική συμμετοχή των παιδιών, από εναλλαγές που να εμπλουτίζουν το γνωστικό υλικό. Εγώ στα μουσειοπαιδαγωγικά προγράμματα εμπλούτιζα το γνωστικό υλικό με την διαδραστική αφήγηση του παραμυθιού, την εξιστόρηση των αντικειμένων μέσα από παιχνίδια και ποικίλα εικαστικά εργαστήρια και μέσα από την πολύχρονη παιδαγωγική εμπειρία μου, προσάρμοζα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στις ανάγκες της  ομάδας, που κάθε φορά είχα μπροστά μου, πράγμα που απαιτεί εμπειρία εκπαιδευτική, ευελιξία, φαντασία, ετοιμότητα, ενσυναίσθηση, και πολλά από τα οχτώ είδη της νοημοσύνης που αναφέρει ο Gardner. Οι σύγχρονες μουσειολογικές μελέτες που στηρίζονται στην τεχνολογία, παρέχουν στα παιδιά τη δυνατότητα διαδραστικών παιχνιδιών μέσα από το ευρύ φάσμα της ψηφιακής νέας εποχής για τα μουσεία, καθιστώντας τους άλλοτε στείρους και απονεκρωμένους σαν κελύφη χώρους, σε ζωντανές εστίες πολιτισμού, έμπνευσης, συνδημιουργίας και διάδρασης. Σαφώς η συμβολή, η εμπειρία, η φαντασία και η δημιουργικότητα του μουσειοπαιδαγωγού είναι καθοριστικής σημασίας για το πώς ένα υλικό μουσείου μπορεί όχι μόνο να ζωντανέψει, μα και να εξάψει τη φαντασία των παιδιών, να τα εμπνεύσει και να τους δώσει εναύσματα για περαιτέρω δημιουργία με τους όρους και τις συνθήκες της εποχής μας. 

6. Αν κάποιος σου ζητούσε να πεις ένα παραμύθι αφιερωμένο στους πολιτικούς μας, ποιο θα διάλεγες;

Aπάντηση: Θα επιλέξω το παραμύθι από το τελευταίο βιβλίο μου «Παραμύθια για της καρδιάς μας την αλήθεια» (εκδόσεις Κονιδάρη) που λέγεται «Το παραμύθι του Μπεν Σάντοκ» ή «Το πολύτιμο δώρο του βάρους» και μιλά για το πώς ένα βάρος μπορεί να μετατραπεί σε δώρο και πώς μπορούμε να μετασχηματίσουμε μια δυσκολία σε ευκαιρία και ευλογία. Βέβαια, το συγκεκριμένο παραμύθι θα το απηύθυνα όχι μόνο στους πολιτικούς, μα σε όλους μας ως μια ενθύμιση και μια ενεργοποίηση εσωτερικού δυναμικού.

Ειδικά για τους πολιτικούς, θα αφιέρωνα τον μεγάλο εσχατολογικό μύθο που ο Πλάτων αναφέρει στο σημείο που η μεγάλη συζήτηση της Πολιτείας προσεγγίζει το τέλος της. Πρόκειται για «τον μύθο του Ηρός» που μιλά για τον «κριματισμένο τύραννο», για την αδέκαστη δικαιοσύνη του Κάτω Κόσμου και την τρισάθλια τύχη που επεφύλαξε για τον Αριδαίο, τύραννο της Παμφυλίας.

Μαζί θα τους αφιέρωνα και το ποίημα του Σεφέρη «Επί Ασπαλάθων», που ο ποιητής εμπνεύστηκε από τον συγκεκριμένο πλατωνικό μύθο, και το οποίο δημοσιεύτηκε το 1971, στο απόγειο της απριλιανής δικτατορίας.

7. Οι παλιότεροι λαογράφοι όπως ο Γεώργιος Μέγας (1893-1976), ο Δημήτριος Λουκάτος (1908-2003) και η Μαριέττα Γιαννοπούλου-Μινώτου (1900-1962), πίστεψαν στη σπουδαιότητα του λαϊκού μας πολιτισμού και προσπάθησαν να διασώσουν  κάθε έκφανσή του. Πόσο συνειδητοποιημένοι  στέκονται οι νεοέλληνες αναφορικά με τη σπουδαιότητά του και τι πιστεύεις ότι πρέπει να γίνει για να αφυπνιστούν.

Aπάντηση: Ο Μερακλής μάλιστα έλεγε, πως αν ο λαός λησμονήσει τα παραμύθια του, ελλοχεύει ο κίνδυνος να χάσει την ίδια τη ψυχή του. Ζούμε σε μια εποχή που το γνωστό οικοδόμημα έχει αποδομηθεί σε πολλαπλά επίπεδα. Ο Έλληνας στο μέσο της κρίσης του πολιτισμού, της γλώσσας, της παιδείας, της κοινωνίας, της πνευματικότητας, της ψυχής, της αισθητικής, των ηθικών αρετών και αξιών, αναζητά την ταυτότητά του. Και είναι ζωτικής σημασίας, τώρα περισσότερο από ποτέ, όσοι συνειδητοποιούμε την αναγκαιότητα και τη σπουδαιότητα του λαϊκού πολιτισμού και του πολιτισμού του ελληνικού εν γένει, να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, στα πεδία της τέχνης, της επιστήμης, της θεραπείας και να αγωνιστούμε δίνοντας ο καθένας μας τον καλύτερο εαυτό του, ώστε μέσα από μια δημιουργική σύνθεση να εμπνεύσουμε και να αφυπνίσουμε τους συνέλληνες, να επιφέρουμε θεραπεία σε μια κοινωνία που νοσεί και σε ένα έθνος που έχει αποδυναμωθεί, καθώς έχει λησμονήσει τη δύναμη που εμφέρει μέσα από την ίδια του τη γλώσσα πρωτίστως, που είναι ο πυρήνας της ψυχής του. Και ο αγώνας αυτός πρέπει να ξεκινήσει από τον χώρο της παιδείας, που χρειάζεται να επανασυνδεθεί με την πνευματικότητα που ο θησαυρός του πλούσιου ελληνικού πολιτισμού κυοφορεί. 

8. Ζωή, ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;

Aπάντηση: Έχω γράψει και εικονογραφήσει ένα καινούριο βιβλίο που αναζητείται ο κατάλληλος εκδοτικός οίκος και επίσης ετοιμάζονται και άλλα δυο, το ένα εκ των οποίων γεφυρώνει δυο πολιτισμούς και είναι η αρχή για τη δημιουργία μιας σημαντικής γέφυρας και ενός σπουδαίου μηνύματος για την εποχή μας. Επίσης, στοχεύω να προωθήσω τα βιωματικά εργαστήρια παραμυθιού για παιδιά που πρόσφατα ξεκίνησα με θέμα «Ανακαλύπτω τα χαρίσματά μου και ξεδιπλώνω τα όνειρά μου μέσα από τα παραμύθια», καθώς και βιωματικά εργαστήρια  παραμυθιού για ενήλικες εστιάζοντας κυρίως στη θεραπευτική λειτουργία του παραμυθιού.

Πρόσφατα ξεκίνησα μια εκπομπή «Το Ονειρόδεντρο των παραμυθιών» στην Ενάτη Εναλλακτική Τηλεόραση, πρόκειται για web tv, που ενώ στο εξωτερικό έχει άνθιση, εδώ η web tv βρίσκεται ακόμα στην αρχή του ταξιδιού της. Ωστόσο, μέσα από αυτήν την εκπομπή, θεωρώ πως θα φέρω περισσότερους σε επαφή με αυτόν τον πλούτο του λαϊκού πολιτισμού και της παράδοσής μας, μα συνάμα θα ενεργοποιήσω και την πίστη σε όλο και περισσότερους πως όπως στα παραμύθια, έτσι και στη ζωή, τα πάντα είναι δυνατά.

Επίσης, πριν κάποιους μήνες ξεκίνησα να αρθρογραφώ στην «Όμορφη Ζωή» στη στήλη γονείς και παιδί σχετικά με το παραμύθι, την παιδαγωγική και θεραπευτική αξία του και θα ΄ναι χαρά μου να συνεχίσω.

Από την καινούρια εκπαιδευτική περίοδο θα αφηγούμαι και αρχαιοελληνικούς μύθους και η αρχή έγινε με τον μύθο του Έρωτα και της Ψυχής, στα Αττικά Διονύσια, που πρόσφατα συμμετείχα.

Και ετοιμάζω και μια πολύ ωραία συνεργασία, πάνω σε έναν συνδυασμό που ως τώρα δεν έχει γίνει, και θα χαρώ να παρουσιάσουμε μια τέτοια παράσταση και στη Ζάκυνθο τώρα το καλοκαίρι, αν υπάρξει από κάποιους φορείς το αντίστοιχο ενδιαφέρον.

Τα υπόλοιπα σχέδια, θα τα πούμε σε μια επόμενη συνομιλία μας. Ευχαριστώ από καρδιάς, αγαπητή Κατερίνα, για την τιμή να με φιλοξενήσεις στις σελίδες σου, καλή δημιουργική συνέχεια με έμπνευση και εσωτερική χαρά!

Εγώ, σ’ ευχαριστώ Ζωή για την «παραμυθένια» συνέντευξη.

 

Η Συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Τέχνης Λόγια", Νο 23 / 5230 / 22.06.2016, που διανέμεται 

με την εφημερίδα "ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ".

Συνέντευξη σε Μάνο Βαζαίο

Η ανοδική πορεία ενός αθλήματος που χρόνια πριν ήταν επιλογή λίγων μόνον και επαϊόντων, μας έκανε να αναζητήσουμε τον άνθρωπο που με την αγωνιστική και προπονητική του πείρα κρύβεται πίσω από την επιτυχία αυτή. Ο Μάνος Βαζαίος, άνθρωπος σεμνός, αφοσιωμένος στο έργο του, με πραγματικό πάθος για το άθλημα που υπηρετεί, ανταποκρίθηκε στην πρόσκλησή μας με προθυμία και δέχτηκε να μοιραστεί μαζί μας κάποια μυστικά του.

Ας τον ακούσουμε:

1.Η πρώτη ερώτηση που μου ήρθε αυτόματα στο μυαλό, όταν διάβασα το βιογραφικό σου, είναι, πώς μπορεί μια «τυχαία», όπως γράφεις συνάντηση με το τένις, να συνεχίσει με μια τόσο εντυπωσιακή καριέρα στο χώρο του αθλητισμού; Τι είναι αυτό που αρχικά σε συγκίνησε και στη συνέχεια σε κράτησε δίπλα στο άθλημα αυτό και πώς θα χαρακτήριζες τη σχέση σου μαζί του;

Απάντηση:  Η τύχη πολλές φορές είναι αυτή που παίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ζωής μας. Από μικρό παιδί μου άρεσε ο αθλητισμός και έκανα διάφορα αθλήματα. Όταν λοιπόν μου παρουσιάστηκε η ευκαιρία, τότε  άρχισα να βλέπω το τένις με άλλο μάτι.

 Το τένις έχει κάποιες  ιδιαιτερότητες: είναι ευγενικό άθλημα και δουλεύει πολύ το μυαλό. Έτσι εγώ ένιωθα ότι μου ταίριαζε.

Δυο σημαντικοί παράγοντες έπαιξαν σημαντικό ρόλο σ’ αυτό: ο ένας είναι ο αδελφός μου και ένα ίνδαλμα  της εποχής : ο Σουηδός Bjorn Borg.      Με δυο λόγια θα έλεγα για τη σχέση μου με το τένις ότι είναι η ζωή μου και η μεγάλη μου αγάπη.

2005, Χρυσό μετάλλιο στους Μεσογειακούς Αγώνες (Mediteranean Games) με την Ομάδα της Κρήτης

2.Ως παίκτης, το 1993 έφτασες στο Νο 12 στην Ελλάδα στην κατηγορία αντρών, ενώ κατέκτησες τέσσερα πρωταθλήματα Ελλάδος βετεράνων (1994, 1998,  2006,  2007), καθώς επίσης και τέσσερις φορές το διεθνές τουρνουά βετεράνων ACROPOLIS (1994, 1998, 2007, 2008). Επίσης κέρδισες το κύπελλο Ελλάδος δύο φορές (1995, 1998) και συμμετέχοντας με την ομάδα βετεράνων του Ζακυνθινού Αθλητικού Ομίλου Αντισφαίρισης (ΖΑΟΑ) στο τουρνουά της Κεφαλονιάς, βγήκες πρώτος τα έτη: 2013, 2014 και 2015. Η εμπειρία σου ως αθλητής με ποιο τρόπο έχει επηρεάσει στη ζωή σου και τι θα έλεγες σε έναν νέο που θα ήθελε να ακολουθήσει αυτόν τον τομέα στη ζωή του;

Απάντηση: Στην αγωνιστική καριέρα, η ζωή ενός αθλητή, είναι κάπως διαφορετική από τους ανθρώπους που ζουν πιο απλά. Σίγουρα ο αθλητισμός μόνο καλό μου έχει κάνει. Πρώτα από όλα γυμναζόμουνα και δεν ξενυχτούσα. Πρόσεχα, έκανα πολλά ταξίδια σε όλο τον κόσμο, και με βοήθησε σημαντικά στην συνέχεια της ζωής μου. Έμαθα να αγωνίζομαι για το καλύτερο. Σε ένα νέο παιδί η ακόμη και κάποιον που ξεκινάει σε μεγαλύτερη ηλικία έχω να πω ότι μόνο κερδισμένος θα είναι. Το τένις όμως είναι για όλες τις ηλικίες και όλες τις εποχές.

2001, Ηράκλειο Κρήτης με την 1η στο Πανελλήνιο
αθλήτριά του Μαριάννα Ξινού.

3.Ως προπονητής, ξεκίνησες την καριέρα σου από τον όμιλο Αθηνών (1984) και συμμετείχες σε πολλά camp του εξωτερικού (Ελβετία: 1987, 1988. Αυστρία: 1989, 1990), ενώ μαζί με τον αδελφό σου πρώην πρωταθλητή,  Φώτη Βαζαίο, ίδρυσες ιδιωτική σχολή τένις από την οποία πέρασαν από το 1990 – 1999 πολλοί πρωταθλητές (Πέππας, Μαζαράκης, Ζαχαριάδου, κ.ά.). Ως 1^ος προπονητής του Ηρακλείου Κρήτης (1999) είχες αρκετές επιτυχίες, με πιο σημαντικές την κατάκτηση δύο ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων το 2005 για κορίτσια 14 ετών και το 2006 για αγόρια 16 ετών. Επίσης στα mediteranian games  τo 2005 η ομάδα σου από την Κρήτη, πήρε το Χρυσό ατομικό και το 2ο ομαδικό, ενώ το 2006 στην Κορσική πήρε την 3^η θέση στο ομαδικό. Με τέτοια λαμπρή προπονητική καριέρα, πόσο αισιόδοξος είσαι στην Ελλάδα της κρίσης για τα νέα ταλέντα που αναφαίνονται στον ορίζοντα; Έχει ελπίδα να συνεχίσει κανείς το τένις εάν δεν έχει σημαντική οικονομική βοήθεια από ιδιωτικούς πόρους (σπόνσορα, οικογένεια) και πόσο διαθέσιμη βλέπεις την Πολιτεία να προθυμοποιείται προς αυτή την κατεύθυνση;

Απάντηση: Σαν άτομο είμαι πολύ ενθουσιώδης και αισιόδοξος ακόμη και τώρα που μιλάμε και τα γράφουμε όλα αυτά, κάνω όνειρα και σκέφτομαι δημιουργικά.

Σε όλα τα πράγματα για να προχωρήσει κάποιος χρειάζεται πρώτα τη στήριξη της οικογένειας. Σίγουρα οι οικονομικά άνετες εποχές έχουν παρέλθει και η Πολιτεία δυσκολεύεται αρκετά.

Ωστόσο θέλω να πιστεύω ότι, όταν ένα παιδί έχει ταλέντο, δεν θα πάει χαμένο. Εγώ προσωπικά έχω τις τεχνικές γνώσεις, αλλά και γνωριμίες-  διασυνδέσεις, να σπρώξω ένα παιδί προς τα πάνω. Το πού θα φθάσει κανείς δεν ξέρει.

Όμως τα περισσότερα πράγματα κινούνται από εμάς τους ιδίους. Δεν μπορούμε να ζητάμε χωρίς να έχουμε πρώτα επενδύσει σε κάτι. Ας δείξουμε πρώτα εμείς δουλειά και κάτι θα βρεθεί .

4.Μου έκανε ιδιαίτερο ενδιαφέρων το γεγονός ότι έχεις παρακολουθήσει σεμινάρια που αφορούν στην αθλητική ψυχολογία (james loyer). Η διαχείριση του άγχους, η ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, η ενδυνάμωση θετικών συναισθημάτων, η καλλιέργεια του αυτοελέγχου, η νοερή απεικόνιση και ο καθορισμός στόχων, ψυχολογικές τεχνικές πάνω στις οποίες έχεις εκπαιδευτεί, πόσο μπορούν να βοηθήσουν τον νέο` όχι μόνο στις επιδόσεις του στο τένις, αλλά και σε κάθε τομέα της σχολικής και της προσωπικής του ζωής;

Απάντηση: Ο προπονητής – δάσκαλος, δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Έχει να κάνει με πολύ κόσμο και ειδικά με παιδιά, οπότε οι γνώσεις του πρέπει να είναι πλούσιες. Ο προπονητής δεν πρέπει να παίζει μόνο καλό τένις. Επίσης  το παίζω τένις δεν έχει καμιά σχέση με το διδάσκω τένις.

Ο ρόλος μας είναι πολύπλευρος. Μαθαίνουμε το παιδί να πειθαρχεί, να μάθει να αγωνίζεται, να αποκτά μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Είμαστε παιδαγωγοί και γενικότερα ό ρόλος μας είναι καθοριστικός στην εξέλιξη των παιδιών σε πολλούς τομείς.

 

1999: Με τη γυναικεία Ομάδα από το Ηράκλειο, 3η θέση στην Ελλάδα.

5.Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο άθλημα στο νησί μας. Από το 2011, που ανέλαβες την τύχη του καινούργιου ομίλου της Ζακύνθου με την νέα ονομασία ΖΑΟΑ, συχνά διαβάζουμε στον Τύπο για διακρίσεις των αθλητών του ΖΑΟΑ. Πού οφείλεται η άνθηση αυτή και πόσο αισιόδοξος είσαι για το μέλλον των ζακυνθινόπουλων που ασχολούνται με το άθλημα αυτό;

Απάντηση: Η άνθηση του Αθλήματος του Τένις  στην Ζάκυνθο οφείλεται  σε πολλούς λόγους. Πρώτα από όλα να μην ξεχάσουμε να πούμε ότι προϋπήρχε στην Ζάκυνθο. Κάποιοι  λοιπόν το ξεκίνησαν πριν μερικά χρόνια και έβαλαν ένα λιθαράκι. Στην συνέχεια, μιας και το αναφέρεις, από το 2011 μια παρέα  ανθρώπων – φίλων του τένις, ξεκίνησαν με αγάπη, με αποτέλεσμα να με καλέσουν στην Ζάκυνθο. (Σεπτέμβριος 2011). Αποτέλεσμα μετά από 5 χρόνια το άθλημα να έχει αναπτυχτεί και οι Ζακυνθινοί να το έχουν αγαπήσει.

Μερικοί από τους λόγους: Βελτιώθηκε η  αισθητική των γηπέδων. Καινούργια προγράμματα  mini  tennis……. Υλικό τεχνικό υλικό. Ευέλικτα ωράρια. Προαγωνιστική και Αγωνιστική ομάδα. Οικονομικό πολύ προσιτό. Προπονητές με  διάθεση, αγάπη και γνώση. Αλλά και η αγάπη όλων μας που ασχολούμαστε ( παράγοντες,  Δ.Σ,  φίλοι και προπονητές), έφεραν αυτό το αποτέλεσμα και συνεχίζουμε.

Όπως είπαμε τα παιδιά έχουν πολλούς καλούς λόγους να έρχονται στον όμιλο και τα βοηθάμε και εμείς στο να αποκτήσουν  καλές βάσεις. Είμαι αισιόδοξος γιατί παίρνουν πολλά πράγματα που πολλές φορές ούτε οι ίδιοι οι γονείς το γνωρίζουν.

6.Το Σαββατοκύριακο στις 14-15 Μαΐου, παρακολουθήσατε με τις εκπαιδεύτριες του ΖΑΟΑ, ένα ακόμα εξειδικευμένο σεμινάριο. Πόσο σημαντικό είναι να συνεχίζει ένας άνθρωπος την εκπαίδευσή του πάνω στο αντικείμενο που αγαπά και τι θα έλεγες στους μαθητές που διαβάζουν τη συνέντευξη για την γνώση που δεν τελειώνει μόνο στα σχολικά θρανία;

Απάντηση: Σε κάθε τι που αρχίζει υπάρχει πάντα εξέλιξη. Σε αυτό δεν θα μπορούσα να μην συμμετέχω  και εγώ. Η γνώση είναι δύναμη. Τα παιδιά, αλλά και οι μεγαλύτεροι θα έλεγα, πρέπει να εμπλουτίζουν όσο μπορούν το μυαλό τους, διότι όλες οι γνώσεις που αποκτούμε είναι τροφή για τη ζωή μας

 

Ζ.Α.Ο.Α. 2016: Τουρνουά παίδων για το "Χαμόγελο του Παιδιού"

7.Πόσο πιστεύεις ότι η ομορφιά της ζακυνθινής φύσης μπορεί να επηρεάσει το πνεύμα και την ψυχολογία ενός αθλητή και τι νοιώθεις κάθε φορά που παίζεις στα γήπεδα τένις, δίπλα στη θάλασσα, στην Αγία Τριάδα, βλέποντας το βουνό του Σκοπού απέναντι;

Απάντηση: Η ομορφιά της Ζακύνθου είναι αναμφισβήτητη. Έχω μεγαλώσει στην Αθήνα, οπότε νιώθω περισσότερο την διαφορά. Είναι πανέμορφα και το όνειρο μου ήταν να έχω ένα σπίτι στην θάλασσα, τώρα όμως που έχω το τένις δίπλα της, είναι πραγματικά τέλεια.

8.Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια για τον ΖΑΟΑ; Ποιες αθλητικές συναντήσεις προγραμματίζετε για το μέλλον;

Απάντηση:

Τα σχέδια μου είναι να μαθαίνουμε και να προπονούμε τα παιδιά όσο το δυνατόν καλύτερα. Να έχουμε ένα όμιλο που είναι για όλους μια κυψέλη, μια πηγή ενέργειας. Να έχουμε μια καλή ομάδα και να βελτιώσουμε τα γήπεδα. Να δημιουργηθεί ένα μεγάλο κλαμπ, θα το έλεγα, που θα συνδυάζει τα πάντα. Σκεφτείτε εάν κάνουμε αγώνες, πόσος κόσμος θα έρθει.

Τέλος θέλω να ευχαριστήσω όλους, ξεκινώντας, από το Διοικητικό Συμβούλιο, τους προπονητές, τα παιδιά, τους γονείς, τους φίλους που απέκτησα και εσάς για την πολύ όμορφη συνέντευξη.

Μάνο, κι εγώ σε ευχαριστώ πολύ!!!

 

Η Συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Τέχνης Λόγια", Νο 22 / 5211 / 8.06.2016, που διανέμεται 

με την εφημερίδα "ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ".

Συνέντευξη σε Κωνστάντια Κράτσα.

Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει ολοένα ταξιδεύει... Μια δραστήρια και πολυτάλαντη νέα επιστήμων, που αντί "να περιμένει τα καράβια που δεν μπορούν να κινήσουν", εργάζεται και διαπρέπει στο εξωτερικό, δέχτηκε σήμερα να απαντήσει στις ερωτήσεις μας. Είναι η ζακυνθινής καταγωγής Κωνστάντια Κράτσα, που κρατά πάντα στην καρδιά της την Ελλάδα ολοζώντανη.  Να της ευχηθούμε καλή δύναμη και σύντομα να φιλοξενήσουμε μία ακόμα διάκρισή της στο "ΤΛ".

Ερωτήσεις :

1^η Ερώτηση: Από καταγωγή, αγαπητή Κωνστάντια, βρίσκεσαι ανάμεσα σε δύο πέλαγα: το Αιγαίο και το Ιόνιο. Πόσο σε επηρέασε η ζακυνθινή καταγωγή σου στις επαγγελματικές σου επιλογές και πόσο η αιγαιοπελαγίτικη; 

Απάντηση: Πρέπει να παραδεχθώ ότι είμαι πολύ τυχερή που κληρονόμησα δύο διαφορετικές “κουλτούρες” από την καταγωγή μου. Τόσο ο πνευματικός  πλούτος και η ζωντάνια του Ιονίου, όσο και η ήρεμη, αλλά επίμονη δύναμη του Αιγαίου χάραξαν τον χαρακτήρα μου  και τις επιλογές μου στην επαγγελματική και κοινωνική μου ζωή. 

2^η Ερώτηση: Πώς νιώθεις κάθε φορά που ακούς τον εθνικό μας ύμνο όταν βρίσκεσαι στο εξωτερικό, γνωρίζοντας ότι κατάγεσαι από το νησί που γεννήθηκε ο Ποιητής που τον έγραψε;

Απάντηση: Πιστεύω ότι κάθε Έλληνας, όπου και αν βρίσκεται στο εξωτερικό, νιώθει συγκίνηση ακούγοντας τον εθνικό μας ύμνο. 

Πήγαινα συχνά μικρή με τους γονείς μου στο λόφο του Στράνη και είχα την τύχη να περπατήσω από νωρίς στα μέρη όπου ο εθνικός μας ποιητής εμπνεύστηκε  τον  Ύμνο προς την Ελευθερία, σύμβολο του αγώνα για την ανεξαρτησία μας, αλλά και παρακαταθήκη για το μέλλον της Ελλάδας. 

3^η Ερώτηση: Ποιοι άνθρωποι σε επηρέασαν στις επαγγελματικές σου επιλογές και ποιους θεωρείς πρότυπα στη ζωή σου;

Απάντηση: Πρέπει να ομολογήσω ότι τόσο η επαγγελματική μου πορεία στο χώρο της διεθνούς αγοράς, όσο και οι άλλες δραστηριότητές μου κοινωνικές και πολιτιστικές, πηγάζουν από τα παιδικά μου χρόνια.

Από νεαρά ηλικία θαύμαζα τους ανθρώπους που πρωτοτυπούν και καινοτομούν καθώς και αυτούς που επιμένουν και δεν το βάζουν κάτω.

Μεγαλώνοντας είχα την τύχη να γνωρίσω στον επαγγελματικό μου χώρο κάποιους ανθρώπους με αυτά τα χαρακτηριστικά και να με εμπνεύσουν να αναπτύξω ακόμα περισσότερο τις δεξιότητες μου και τα ενδιαφέροντά μου.

 4^η Ερώτηση: Την Παρασκευή 11/3 το Thespis Greek Theatre κέρδισε το πρώτο βραβείο κοινού στον τελικό του Short+Sweet Festival 2016, στο Ντουμπάι με το έργο που έγραψες και σκηνοθέτησες με τίτλο: «Greek Civil (out of) Service/ Τμήμα "Εξυπηρέτησης" Πολιτών». Ποιο ήταν το θέμα που σε απασχόλησε και ποια ήταν η αντίδραση του κοινού, που προερχόταν από 15 διαφορετικές χώρες, στο άκουσμα της ελληνικής γλώσσας ;

Απάντηση: Ομολογουμένως ήταν ένα ρίσκο, η συμμετοχή σε έναν διεθνή διαγωνισμό, μ’ ένα θεατρικό έργο που παίχτηκε στην ελληνική γλώσσα, απέναντι σε εξαιρετικές θεατρικές παραστάσεις που ήταν πιο «κατανοητές» στο διεθνές κοινό, αφού ήταν κυρίως αγγλόφωνες. Υπήρχαν βέβαια και άλλες δύο στα αραβικά και ινδικά.

Το θέμα της παράστασης είναι πολύ οικείο σε όλους μας, το ελληνικό δημόσιο και η περιπέτεια γι' αυτούς που συνδιαλέγονται μαζί του. Απεδείχθη ότι το θέμα της ταλαιπωρίας των δημόσιων υπηρεσιών είναι κοινό σε πολλές χώρες και ότι η γλώσσα του σώματος ήταν αρκετή για να γίνει το ελληνικό έργο κατανοητό από το διεθνές κοινό του Ντουμπάι ώστε να το αναδείξουν στην πρώτη θέση.  

Είναι η πρώτη φορά που ξενόγλωσσο θεατρικό έργο κερδίζει στον τελικό του Φεστιβάλ και είμαστε περήφανοι γιατί νιώθουμε πως καταφέραμε να θυμίσουμε παγκοσμίως την ελληνική καταγωγή του θεάτρου.

5^η Ερώτηση: Η ομάδα Thespis Greek Theatre, το καλοκαίρι του 2014, είχε ανεβάσει δύο παραστάσεις για την ελληνική κοινότητα, με αποτέλεσμα να συγκεντρωθούν  € 25000 για το έργο του Emfasis Foundation, για τους άστεγους της Αθήνας. Πόσο σημαντική θεωρείς τη συμβολή των Ελλήνων του εξωτερικού στην ανακούφιση της πληγείσας από την οικονομική κρίση χώρας μας;

Απάντηση:  Πιστεύω πως πρέπει όλοι οι Έλληνες όπου και αν βρίσκονται να εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς τις κοινωνικές ομάδες που επλήγησαν ιδιαίτερα, από την κρίση. Υπάρχουν πολλοί τρόποι, ανάλογα με τις δυνατότητες και τα ενδιαφέροντα. Εγώ προσωπικά αξιοποίησα  την αγάπη μου για το θέατρο.

Η πρωτοβουλία μου, της δημιουργίας της ερασιτεχνικής θεατρικής ομάδας Thespis Greek Theatre που ανέβασε το 2014 το ελληνικό έργο «Μπαμπάδες με Ρούμι» των Ρέππα και Παπαθανασίου είχε διπλό στόχο. Αφ’ ενός να θυμίσει στους Έλληνες ότι το θέατρο είναι κοινή μας κληρονομιά και αφ’ ετέρου ν’ αποτελέσει  κίνητρο για να συλλέξουμε χρήματα για τους αστέγους της Αθήνας.

Το Thespis Greek Theatre έχει καθιερωθεί πια στην συνείδηση των Ελλήνων που ζουν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η θεατρική του επίδοση συζητήθηκε πολύ στον τύπο και την διεθνή κοινωνία του Dubai. Αποτέλεσε και μία αφορμή προβολής της σύγχρονης Ελλάδας. 

 

6^η Ερώτηση:  Αγαπητή Κωνστάντια, έχεις ασχοληθεί με μεγάλη επιτυχία και με τη φωτογραφία. Αξίζει να αναφέρω την ατομική σου έκθεση με τίτλο: «Πόλεις με παρελθόν, πόλεις με Παρόν, Πόλεις με μέλλον», στην Αθήνα στο Μουσείο Μπενάκη και στο Παρίσι στην καλλιτεχνική αίθουσα του Δημαρχείου του έβδομου διαμερίσματος. Τι σε ενδιαφέρει να αναδείξεις περισσότερο όταν φωτογραφίζεις: την εξωτερική εικόνα του κόσμου ή αποτυπώνεις έναν εσωτερικό κόσμο;

Απάντηση:  Φωτογραφίζω τον εξωτερικό κόσμο, όπως κτίρια, δρόμους, χωροταξία. Σε αυτή την έκθεση, συγκεκριμένα, παρουσιάζω την ταυτότητα κάποιων μητροπόλεων που έχω επιλέξει. Τις αποκαλώ Πόλεις του Κόσμου και τις έχω χωρίσει σε τρεις κατηγορίες: πόλεις  με παρελθόν,  πόλεις με παρόν και πόλεις με μέλλον. 

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν η Αθήνα και το Παρίσι, που αντλούν την ταυτότητά τους από την ακτινοβολία του παρελθόντος, στην δεύτερη το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη, που εκφράζουν την ζωντάνια του σύγχρονου κόσμου, και στην τρίτη το Ντουμπάι και η Σαγκάη, που είναι στραμμένες στο μέλλον. 

Η ταυτότητα όμως της κάθε πόλης είναι προϊόν και αποτέλεσμα αλληλοεπίδρασης μεταξύ της πόλης και των πολιτών της. Οι άνθρωποι δημιουργούν κτίρια και μνημεία εκφράζοντας την αισθητική, τον πολιτισμό και τις φιλοδοξίες της εποχής  τους. Στην συνέχεια οι δημιουργίες αυτές επηρεάζουν και διαμορφώνουν τις επόμενες γενιές. Οι πόλεις είναι ζωντανοί οργανισμοί.

Αυτή είναι η δική μου ματιά. Καθένας βέβαια μπορεί να δει μία φωτογραφία από την δική του οπτική και συναισθηματική γωνία. Πραγματικά «μία φωτογραφία είναι χίλιες λέξεις».

7^η Ερώτηση: Πώς αισθάνεσαι σαν νέα γυναίκα με ευρωπαϊκή και αμερικανική παιδεία, εργαζόμενη σε μια χώρα που η θέση της γυναίκας δεν είναι στην ίδια μοίρα με εκείνη του άντρα; Τι σου λένε οι γυναίκες που συνομιλείς μαζί τους και τι θα έλεγες εσύ στις φίλες σου που ζουν στην Ελλάδα γι’ αυτή σου την εμπειρία;

Απάντηση:  Το πρώτο που αισθάνεσαι σε τέτοιες περιπτώσεις είναι πόσο τυχερή είσαι που γεννήθηκες και εκπαιδεύτηκες στην Ευρώπη και ευρύτερα στον δυτικό κόσμο, όπου στις αρχές και στο νομικό κεκτημένο του, είναι ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα και πιο συγκεκριμένα η ισότητα των δύο φύλων.

Όσο για την κατάσταση των γυναικών στον Αραβικό κόλπο είναι οπωσδήποτε περιορισμένη, αλλά και εδώ η κοινωνία κινείται. Οι γυναίκες μορφώνονται, έχουν διέξοδο λόγω της τεχνολογίας στο έξω κόσμο, ζουν σε μία πλούσια καταναλωτική οικονομία και αναζητούν τον δικό τους επαγγελματικό δρόμο. Σίγουρα βρίσκονται σε σταυροδρόμι και στον δύσκολο συνδυασμό μεταξύ παράδοσης και εξέλιξης. 

Αυτά βέβαια δεν έχουν σχέση με τους ξένους που ζουν και εργάζονται στα Εμιράτα. Εγώ προσωπικά δεν συνάντησα ποτέ κάποιο πρόβλημα ή κάποια διάκριση επειδή είμαι γυναίκα, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.

Οι φίλες μου μπορεί στην αρχή να απόρησαν με την επιλογή μου, αλλά όσες με επισκέφτηκαν έχουν εντυπωσιαστεί με το Ντουμπάι. Είναι αξιοθαύμαστο πως μέσα σε 10-15 χρόνια κατάφεραν να μετατρέψουν την έρημο σε έναν από πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.

8^η Ερώτηση:  Κωνστάντια, ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;

Απάντηση:  Όλα είναι δυνατά και όλα πιθανά, στον ρευστό, αλλά γρήγορα εξελισσόμενο κόσμο που ζούμε.  Το σημαντικό είναι να αισθάνεσαι ότι κάπου υπάρχουν ευκαιρίες και τότε τα σχέδια διαμορφώνονται γρήγορα.

Προς το παρόν κοιτάω το πιο άμεσο μέλλον και σχεδιάζω τις διακοπές μου για το καλοκαίρι στη Ζάκυνθο!

 

Δημοσιεύτηκε και στο περιοδικό "Τέχνης Λόγια", Νο 20 / 5202/ 12.05.2016, που διανέμεται 

με την εφημερίδα "ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ".