Ένα παλιό μας δημοσίευμα για τη γενέθλιο ημέρα του εθνικού μας ποιητή.

Η 8^η Απριλίου, γενέθλιος μέρα του εθνικού μας ποιητή και οι τρόποι εορτασμού της από τους παλαιότερους,  αφορμή για παραδειγματισμό και εγρήγορση.[1]

   

"Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια 

που μου εξαντλεί τους αγκώνες 

και δεν ξέρω πού να τ' ακουμπήσω.

Έπεφτε στο όνειρο καθώς έβγαινα από το όνειρο 

έτσι ενώθηκε η ζωή μας 

και θα είναι πιο δύσκολο να ξεχωρίσει", 

Γιώργος Σεφέρης, Μυθιστόρημα Γ΄.

Τη Δευτέρα 3 Απριλίου από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, πληροφορηθήκαμε ότι, με αφορμή τη συμπλήρωση 150 χρόνων από το θάνατο του Διονυσίου Σολωμού, αλλά και 180 χρόνων από το θάνατο του Ούγκο Φώσκολο, αποφασίστηκε στην τελευταία συνεδρίαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου να κηρυχθεί το έτος 2007, ως «Έτος Σολωμού και Φώσκολου».

Η είδηση ευχάριστη, αλλά  και ικανή για προβληματισμό.

Επειδή οι συναφείς αποφάσεις σπάνια ακολουθούνται από ανάλογη προσπάθεια για την πραγματοποίησή τους και με αφορμή ότι στις 8 Απριλίου συμπληρώνονται 208 χρόνια από τη γέννηση του Διονυσίου Σολωμού, σπεύδουμε να κάνουμε κάποιες επισημάνσεις, καθώς πιστεύουμε ότι 100 περίπου χρόνια μετά τις πρώτες γιορτές για τη γέννηση του εθνικού μας ποιητή, οφείλουμε να δραστηριοποιηθούμε ανάλογα ή τουλάχιστον με την ίδια ζέση που δραστηριοποιούμαστε για να ανάδειξη υποψηφίων για τις επερχόμενες εκλογές.

Οδηγός μας σ’ αυτή τη διαδρομή ένα πολύτιμο βιβλίο, το οποίο επανέκδωσε το 1999 το Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων χάρη στην ευγενική χορηγία του Ιδρύματος «Σταύρος Σ. Νιάρχος».

Πρόκειται για το «Πανηγυρικό Τεύχος», που εξέδωσε το 1902, η Επιτροπή για το γιορτασμό της εκατονταετηρίδας από τη γέννηση του εθνικού ποιητή: «1798-1898, Διονυσίου Σολωμού, Τα Άπαντα και η Ζάκυνθος, Αθήναι, Μάρτιος 1903» και το οποίο κυκλοφόρησε σε 2000 αντίτυπα, επεξεργασμένο από τον εκδοτικό οίκο «ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ».

Το Πανηγυρικό Τεύχος  χωρίζεται σε δύο μέρη: Το πρώτο αναφέρεται στον εθνικό ποιητή Διονύσιο Σολωμό και στα Άπαντά του και το δεύτερο στη Ζάκυνθο παρουσιάζοντας στοιχεία για τη Γεωγραφία, την Ιστορία, την Τέχνη, τα Εκκλησιαστικά, την Ιατρική, τη Βιομηχανία, την Πολιτική, τους επιφανείς Ζακυνθινούς της εποχής κ.ά.

Το πολύτιμο αυτό βιβλίο πέρα από την αξία του, γιατί περιέχει τα Άπαντα, τα έως τότε μελετημένα του εθνικού ποιητή, αποτελεί σημαντική μαρτυρία για το ίδιο το νησί της Ζακύνθου, αλλά και για τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων της εποχής.

Κυρίως όμως αποτελεί σημαντική μαρτυρία για τον τρόπο που οι Ζακυνθινοί της εποχής οργάνωσαν τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννηση του Σολωμού.

Στο ιστορικό των εορτών λοιπόν διαβάζουμε ότι: «πολύ πριν ανατείλει η ογδόη Απριλίου του 1896 αρκετοί υπήρξαν οι σκεφθέντες σοβαρώς αν η Ζάκυνθος δεν όφειλε να εορτάσει πανδήμως, συμμετέχοντος και του Πανελληνίου, την εκατονταετηρίδα από της γεννήσεως του μεγάλου τέκνου της, του αθανάτου Εθνικού Ποιητού Διονυσίου Σολωμού.»

Την 5^η Ιανουαρίου 1896 στο με αριθμό 327 φύλλο της «Εστίας», ο Σπυρίδων Δεβιάζης απηύθυνε προς τον Λεωνίδα Ζώη επιστολή στην οποία γράφει: «…Περαίνοντες εκφράζομεν μίαν ευχήν. Εντός δύο περίπου ετών συμπληρούνται εκατόν έτη από της γεννήσεως του μεγάλου ποιητού. Νομίζομεν ότι καθήκον έχει η Ζάκυνθος να εορτάσει το ένδοξον γεγονός, αλλά η εορτή δέον να είναι πανελλήνιος. Πεπεισμένοι εις την άκραν φιλοπατρίαν του τε Δημάρχου κ. Λουκά Καρρέρ και των κυρίων συμβούλων, ελπίζομεν να διορισθεί από τούδε κατάλληλος επιτροπή, όπως ετοιμάσει τα της εορτής. Μάλιστα ευχής έργον θα ήτο, αν η Ελλάς, κοινώ εράνω ή τη συνδρομή των ομογενών, εγείρη εν τη πατρίδι του ποιητού μνημείον αντάξιον της μεγαλοφυίας. Του δε ανδριάντος τα αποκαλυπτήρια να γίνουν κατά την ημέραν της εκατοστής  επετείου της γεννήσεως του ποιητού».

Και ο Γεώργιος Μάνεσης από τα Κύθηρα απευθυνόμενος πάλι προς τον Λεωνίδα Ζώη στην από 5 Ιανουαρίου 1896 επιστολή του γράφει: «…Ο Σολωμός είναι πανελλήνιος ανήρ, διότι όλη η Ελλάς και όλοι οι Έλληνες καθ’ εκάστην σχεδόν ακούουσι μελπόμενον τον Εθνικόν Ύμνον. Γνωστόν σας είναι, ότι εις τοιούτον άνδρα η γενέτειρα πατρίς του, η πατρίς μας, από του θανάτου του και εντεύθεν ουδέν της μνήμης αυτού αντάξιον έπραξεν. Η μικρά προτομή η ισταμένη εν τη πλατεία τη δια του ονόματος αυτού τιμηθείση[2] δεν είναι ικανή εκτίμησις της αξίας του μεγάλου ανδρός. Ο Σολωμός ζει δια του Σολωμού. Πρέπει και η γενέτειρα αυτού νήσος, η νέα γενεά να τιμήσει τον Σολωμόν. Είναι πλέον καιρός. Γνωστόν σας είναι ότι του Σολωμού γεννηθέντος εν έτει 1798, κατά το έτος 1898, μετά δύο δηλαδή έτη συμπληρούται εκατονταετηρίς από της γεννήσεως του εθνικού ποιητού. Ποία καταλληλοτέρα περίστασις είναι δια την Ζάκυνθον, όπως τιμήσει τον εθνικόν αοιδόν, ειμή η εκατονταετηρίς της γεννήσεώς του; Πρέπει από τούδε, φίλε κ. Ζώη, να γίνει σκέψις δι’ αυτό το ζήτημα, πρέπει να δοθεί εις την εορτήν ταύτην  χροιά πανελλήνιος, τη πρωτοβουλία της Ζακύνθου. Το περιοδικόν σας, ως αντιπροσωπεύον την εν Ζακύνθω φιλολογικήν κίνησιν και τα γράμματα, ας ανακινήσει το ζήτημα τούτο από τούδε, όπως τουλάχιστον προ δύο ετών προετοιμασθεί προσηκόντως η Ζάκυνθος να τιμήσει τον αοιδόν της ελευθερίας τον συμπληρούντα κατά το έτος 1898 εκατόν έτη. Ας σχηματισθεί προς τούτο επιτροπή εξ επιστημόνων, λογίων και άλλων, ήτις να εργασθεί μετά  ζήλου και αφοσιώσεως, όπως κατά το έτος 1898 η νήσος του Σολωμού εορτάζουσα την εκατονταετηρίδα του τέκνου της λάβει μορφήν ενθουσιώδους πανηγύρεως. Είθε η φωνή μου να εισακουσθεί.»

Στα παραπάνω βλέπουμε ότι δύο χρόνια πριν από τα εκατόχρονα, οι οποίες λόγω των ιστορικών συγκυριών πραγματοποιήθηκαν την άνοιξη του 1902, καλλιεργήθηκε η ιδέα για την οργάνωση και υλοποίησή τους.

Τι μας άφησε η εκατονταετηρίδα;

Για να μην αναφερθούμε στο ίδιο το βιβλίο πάλι, που τόσο με τα κείμενα που δημοσιεύει όσο και με το σπανιότατο φωτογραφικό του αρχείο, δημιουργεί μια πραγματική πινακοθήκη ανθρώπων, που διαδραμάτισαν σπουδαίο ρόλο μέσα στην τοπική μας ιστορία, θα περιοριστούμε να σημειώσουμε ότι:

Α. τότε στήθηκε ο περίφημος ανδριάντας του εθνικού ποιητή στην Πλατεία Σολωμού, έργο Γεωργίου Βρούτου, που σήμερα βρίσκεται στο ισόγειο του Μουσείου Σολωμού,  το σήμα κατατεθέν της μετασεισμικής Ζακύνθου και

Β. τότε δωρίθηκαν στην επιτροπή εορτασμού (και στη Ζάκυνθο) τα χειρόγραφα του εθνικού ποιητή από την Αspasia Sordina Rigler, αδελφή της γυναίκας του Πολυλά, για να φτιαχτεί Μουσείο Σολωμού.

Τελειώνουμε το σημείωμα αυτό με τη σκέψη ότι η σύγχρονη Ζάκυνθος της ευμάρειας και της τουριστικής ανάπτυξης πρέπει να αποδείξει ότι και θέλει και μπορεί να κάνει πολλά περισσότερα στη μνήμη του Διονύσιου Σολωμού εν όψει του προγραμματιζόμενου «Έτους».

Αν θέλετε τα αποτελέσματα αυτών των εκδηλώσεων θα προσμετρηθούν και στους δείκτες της τουριστικής ανόδου της επόμενης χρονιάς.

Μπορούμε ν’ αρχίσουμε άλλωστε με το να διαφημίσουμε το νησί μας διαθέτοντας το παραπάνω Πανηγυρικό Τεύχος των εκατόχρονων της γέννησης του Σολωμού στις μεγάλες τουριστικές εκθέσεις που συμμετέχει το νησί μας.

Τι λέτε; Δεν είναι καλή ιδέα;

*Το παρόν δημοσιεύεται και στο βιβλίο μου  :"Από το Inlook στο  Outlook" , σελ. 99-101.

---

[1] «ΗΜΕΡΑ ΤΣΗ ΖΑΚΥΘΟΣ», 7/4/2006

[2] Αναφέρεται στην σημερινή Πλατεία Αγίου Μάρκου, την ονομαζόμενη την εποχή εκείνη Πλατεία του Ποιητή, στην οποία βρισκόταν η προτομή του Σολωμού, έργο αδελφών Φυτάλη και η οποία σήμερα βρίσκεται μέσα στο Μαυσωλείο.

Συνέντευξη στον Δρ. Ευθύμη Λ. Λέκκα

 
Γιατί η τελευταία συνέντευξη του 2015 είναι από τον σεισμολόγο Καθηγητή δρ. Ευθύμη Λέκκα , που τον έχουμε συνδέσει με τις φυσικές καταστροφές και αγωνιούμε κάθε φορά που τον βλέπουμε στα τηλεπαράθυρα;

Η πρώτη ερμηνεία είναι ότι, η χρονιά που τελειώνει ήταν δεόντως καταστροφική.

Ο πραγματικός λόγος όμως είναι γιατί θέλουμε το 2016 να ανοίξει  με αισιοδοξία, θετική σκέψη, ελπίδα, σωστό προγραμματισμό, ανατροφοδότηση αξιών και με την σκέψη ότι μπορεί η καταστροφή να συνυπάρχει με τη δημιουργία, αλλά ο άνθρωπος προκαλεί συχνά την καταστροφή του από τις δικές του επιλογές και ενέργειες.

Οι απαντήσεις του δρ. Ευθύμη Λέκκα στις ερωτήσεις μας, που μιλάνε για αισθητική, μέτρο, για εξισορρόπηση αξιών και τελικά για Πολιτισμό, ίσως είναι η απάντηση στο πώς θα θέλαμε να είναι η χρονιά που έρχεται.

Ας τον ακούσουμε λοιπόν: 

Ερωτήσεις

1^η Ερώτηση: Κύριε Καθηγητά, όλες οι εικόνες είναι ανθρωπογενείς και κάθε εικόνα ενσωματώνει έναν τρόπο του να βλέπει κανείς. Ακόμα και μια φωτογραφία. Οι φωτογραφίες δεν αποτελούν μια μηχανική καταγραφή. Κάθε φορά που κοιτάμε μια φωτογραφία συνειδητοποιούμε, έστω και αμυδρά ότι ο φωτογράφος έχει επιλέξει αυτό το θέμα από μια απειρία άλλων πιθανών θεμάτων. 

Το 2010, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, από 3-8 Ιουνίου, πραγματοποιήσατε Έκθεση Φωτογραφίας στο Μουσείο Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του Τμήματος Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος, στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, με τίτλο: «Δασικές πυρκαγιές ένα περιβαλλοντικό ολοκαύτωμα». Στον κατάλογο της έκθεσης σημειώνατε ότι «τα δέντρα είναι οι άνθρωποι του δάσους που γεννιούνται, αναπτύσσονται, ωριμάζουν, γερνούν και πεθαίνουν, άλλες φορές με τρόπο φυσικό, άλλες με βίαιο. Τότε αντιδρούν, αντιστέκονται, μάχονται μέχρις εσχάτων. Τα σημάδια της μάχης με τις πυρκαγιές, είναι χαραγμένα πάνω στη φυλλωσιά, στα κλαδιά, στους κορμούς, στις ρίζες ακόμα και στις στάχτες τους». Και πιο κάτω: «…Κι όμως σε ορισμένες περιοχές, από τη στάχτη ξεπροβάλλουν νέοι κορμοί, αχνοπράσινα φύλλα, για να αρχίσει ένας νέος κύκλος ζωής. Είναι σαν άνθρωποι με τις ίδιες αντιδράσεις, την ίδια συμπεριφορά, την ίδια θέληση για επιβίωση».

Ο εντοπισμός λοιπόν μέσα από τις φωτογραφίες σας της ομοιότητας ανάμεσα στον άνθρωπο και στο δέντρο, πόσο αισιόδοξους μπορεί να μας κάνει για τη συνέχιση της ζωής μέσα σ’ ένα πλανήτη που καθημερινά καταστρέφεται από περιβαλλοντικές και άλλες καταστροφές;

Απάντηση: Αν θεωρήσουμε ότι η ζωή του πλανήτη μας εξομοιώνεται σε ένα ημερολογιακό έτος, η ανθρώπινη παρουσία δεν αντιστοιχεί παρά μόνο στα 10 τελευταία δευτερόλεπτα πριν την λήξη του χρόνου. Αυτό αποδεικνύει και πόσο στιγμιαία είναι η διαδρομή της ανθρωπότητας και πόσο ασήμαντη είναι σε αυτά που εξελίχθηκαν 4.6 δισεκατομμύρια χρόνια όσο και η πορεία της γης.

Μέσα λοιπόν στον χρόνο που προηγήθηκε της δικής μας παρουσίας, διαδραματίστηκαν εκατομμύρια γεγονότα, τα οποία αντιστοιχίζονται με φυσικές καταστροφές, οι οποίες προκάλεσαν τεράστιες εξαφανίσεις ειδών σε όλο τον πλανήτη.

Η πιο γνωστή από όλες είναι η εξαφάνιση των δεινοσαύρων - του κυρίαρχου είδους στην γη - πριν 70 εκατομμύρια χρόνια από την πτώση ενός μετεωρίτη. Μαζί με τους συμπαθείς, από τις κινηματογραφικές ταινίες, δεινοσαύρους εξαφανίστηκε το 90% των ειδών στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου.

Αυτό όμως ήταν τελικά που επέτρεψε την ανάπτυξη στην συνέχεια των θηλαστικών, τα οποία δεν είχαν καμία τύχη εάν υπήρχαν οι δεινόσαυροι. Από αυτά τα θηλαστικά σιγά - σιγά εξελίχθηκαν και προέκυψαν οι άνθρωποι τα τελευταία 500.000 περίπου χρόνια.

Ηθικό δίδαγμα: η εξαφάνιση των δεινοσαύρων ουσιαστικά δρομολόγησε την επικράτηση των ανθρώπων. Η καταστροφή συνυπάρχει με την δημιουργία. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Η μόνη διαφορά: ο άνθρωπος μπορεί να προκαλέσει ο ίδιος την εξαφάνισή του από τις δικές του επιλογές και ενέργειες.

Πόσο μπορεί να το αποτρέψει ή να το απομακρύνει, πραγματικά δεν είμαι σε θέση να το εκτιμήσω.

2^η Ερώτηση: Στο Διεθνές Συνέδριο "Κρίσεις & Καταστροφές - Ψυχοκοινωνικές Επιπτώσεις", που πραγματοποιήθηκε  στην Αθήνα το 2013, στην ανακοίνωσή σας με θέμα «Ο ρόλος της Διαπολιτισμικότητας στη διαχείριση Φυσικών Καταστροφών», είχατε υποστηρίξει ότι, στα τρία στάδια της διαχείρισης των φυσικών καταστροφών, δηλαδή το προκαταστροφικό, το συνκαταστροφικό και το μετακαταστροφικό στάδιο, οι υφιστάμενες συνθήκες κάθε περιοχής ή χώρας παίζουν κυρίαρχο ρόλο στην ανάκαμψη, και γενικά στην επαναφορά στην προ της καταστροφής κατάσταση.

Η Ζάκυνθος μετά το 1953, δέσμια της ανάγκης για ταχεία αποκατάσταση, κλήθηκε να επουλώσει τις πληγές, άλλοτε μελετώντας πιστά το πνεύμα που αναδύθηκε απ’ τον ισοπεδωμένο τόπο και άλλοτε αυθαιρετώντας και παραλλάσσοντας  το ρυθμό του, με αποτέλεσμα η σύγχρονη νέα Ζάκυνθος, να έχει κάνει άνοιγμα στην παρόρμηση, στο συγκυριακό και στο απρόβλεπτο, παραδομένη στον εύκολο πλουτισμό και τον τουρισμό.

Γιατί πιστεύετε ότι απομακρύνθηκε τόσο πολύ από το πνεύμα της προσεισμικής Ζακύνθου και ποιες αντιστάσεις πρέπει να αναπτύσσει μια τοπική κοινωνία ώστε η ανάκαμψη να είναι υγιής και απόλυτα συνταιριασμένη με τους ιστορικούς μύθους της ;

Απάντηση:

Είναι σαφές ότι η χώρα μας από τη δεκαετία του 70 και έπειτα, παρουσίασε ένα ιδιαίτερο και ιδιόμορφο μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο πολύ επιτυχημένα περιγράφετε. Μετά τον πόλεμο και τον εμφύλιο, η Ελλάδα παράπεσε μεταξύ των μοντέλων ανάπτυξης που επέβαλε η τότε ψυχροπολεμική συγκυρία.

Η Ζάκυνθος το ίδιο χρονικό διάστημα είχε να αντιμετωπίσει δυο επιπλέον προκλήσεις. Την ολοκληρωτική καταστροφή από τον σεισμό, ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα γινόταν ήδη τα πρώτα δειλά βήματα οικονομικής ανάπτυξης, και την μόνη ελπίδα διαφυγής προς τα εμπρός, αξιοποιώντας τα συγκριτικά της περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα προς την κατεύθυνση του τουρισμού.

Η επιλογή ήταν μονοσήμαντη και η αλλαγή πλεύσης από τις προϋπάρχουσες πολιτιστικές και κοινωνικές αξίες προς μια νέα αναπτυξιακή προοπτική, η οποία απαιτούσε θυσίες αλλά είχε και δελεαστικά ανταλλάγματα.

Σε κάθε περίπτωση όμως τώρα μπορούμε και επιβάλλεται να αναπτυχθούν μηχανισμοί εξισορρόπησης των αξιών, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της οικονομικής ευημερίας. Αυτό είναι και το στοίχημα για την σημερινή Ζάκυνθο.

3^η Ερώτηση: Η εμπειρία σας από την σεισμική δραστηριότητα, πόσο αγνωστικιστή σας έχει κάνει, αναφορικά με την ισότητα που έχουμε όλοι, απέναντι στο φαινόμενο;

Απάντηση:

Πραγματικά ο σεισμός, αλλά και όλα τα φυσικά φαινόμενα δεν διακρίνουν διαφοροποιήσεις σε κοινωνικό επίπεδο και είναι αταξικοί. Σε κάθε ένα μας, έστω και εάν ζει στο Παρίσι που δεν έχει σεισμούς, θα μπορούσε να συμβεί κάτι και κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού αναψυχής πχ. στο Λος Άντζελες ή στην Ινδονησία!

Οι άνθρωποι πανταχού της γης παραμένουν ευάλωτοι στους σεισμούς και στους κινδύνους και αυτό είναι κάτι καθολικό που ισχύει σε όλο τον πλανήτη μας.

4^η Ερώτηση:  Σε μετώπη της  ανατολικής πλευράς του Παρθενώνα, που έχει σαν θέμα της την Γιγαντομαχία, παριστάνεται ο Εγκέλαδος, τον οποίο η Αθηνά κατατρόπωσε κατά την περίφημη μάχη Θεών και Γιγάντων.  Από την εμπειρία σας στις πόλεις του κόσμου, έχετε γνωρίσει άλλον λαό, που με τέτοιον τρόπο προσπαθεί να αποτυπώσει ένα φαινόμενο, που τον απειλεί και καταστρέφει τη ζωή του;

Απάντηση:

Οι Γίγαντες, ο Εγκέλαδος, Ο Πολυβώτης και τόσοι άλλοι που αντιπροσωπεύουν τα φυσικά φαινόμενα, αποτελούν την πλέον επιτυχημένη προσέγγιση σε όλο τον κόσμο να αποτυπωθούν με ένα εύλογο τρόπο και με λογικό περιεχόμενο.

Μέσα από τη δράση των θεοποιημένων προσώπων αποτυπώνονται και ερμηνεύονται όλες οι επιμέρους πτυχές των φαινομένων με λεπτομερείς αναφορές ακόμα και σε φαινόμενα που μόλις πρόσφατα ερμηνεύτηκαν.

Η ελληνική προσέγγιση είναι παρασάγγας μπροστά αν κάποιος την συγκρίνει με προσεγγίσεις άλλων εθνών όπως, της κινεζικής με τον δράκο της Ιαπωνίας, με το γατόψαρο, κλπ. Η ελληνική ευρηματικότητα σε όλο της το μεγαλείο που δεν πηγάζει παρά μόνο από την ευφυΐα της φυλής μας, της αισθητική, το μέτρο και τελικά τον πολιτισμό μας.

5^η Ερώτηση:  Τον τελευταίο καιρό γίνεται μεγάλη συζήτηση για το «ενεργειακό πιστοποιητικό» στα σπίτια. Πόσο ασφαλείς μπορούμε να νοιώθουμε από ένα αντίστοιχο  «αντισεισμικό πιστοποιητικό»,  αναφορικά με τον τρόπο κατασκευής των οικοδομών σήμερα; Μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχοι;

Απάντηση:

Θεωρώ ότι το αντισεισμικό πιστοποιητικό, είναι ένα πιστοποιητικό, δηλαδή αποτυπώνει το ιστορικό μιας κατασκευής, σε σχέση με επεμβάσεις, συντηρήσεις, τροποποιήσεις, ανακαινίσεις, είναι μια πολύ σωστή διαδικασία έτσι ώστε να γνωρίζουμε τελικά την αντισεισμική αντοχή. Μόνο έτσι μπορούμε να εκτιμήσουμε σωστά την τρωτότητα ενός κτηρίου και πόσο αυτό είναι ασφαλές ή όχι και να διασφαλίσουμε την αντοχή αν χρειάζονται κάποιες εργασίες ενίσχυσης.

6^η Ερώτηση:  Το προηγούμενο Σάββατο 5-12, παρακολούθησα την εισήγησή σας στο Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου, στα πλαίσια της άσκησης «Τηλέμαχος 2015», που πραγματοποιήθηκε στο νησί μας, κατά την οποία προσομοιώθηκε σεισμική δραστηριότητα και ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας με επεισόδια πεδίου. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός της μεγάλης ακρίβειας στη μέτρηση των σεισμικών φαινομένων σε σχέση με το τι συνέβαινε 100 χρόνια πριν. Αυτή η ακρίβεια στις μετρήσεις και η γενικότερη επιστημονική εξέλιξη, έχει αντίστοιχο όφελος στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται το σεισμικό φαινόμενο από τον πληθυσμό μιας περιοχής;

Απάντηση:

Έχει καθοριστική σημασία να αποτυπώνει κανείς με ακρίβεια ένα φαινόμενο. Ειδικά στο φαινόμενο του σεισμού η ακρίβεια μας δίνει την δυνατότητα να καθορίσουμε την ένταση και στη συνέχεια την ανταπόκρισή μας προκειμένου να μειώσουμε τις επιπτώσεις σε σημαντικό βαθμό.

7^η Ερώτηση:  Κύριε Καθηγητά, το πλούσιο βιογραφικό σας (http://elekkas.gr/el/home.html), αποδεικνύει όχι μόνο την άρτια επιστημονική σας κατάρτιση, αλλά κυρίως την αγάπη σας για την επιστήμη της Δυναμικής Τεκτονικής & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας. Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τον τομέα αυτό; Υπάρχει κάποιος εμπνευσμένος δάσκαλος στα μαθητικά θρανία, ένα βιβλίο – σταθμός που σας ενέπνευσε, μια εμπειρία ζωής που σας στιγμάτισε και αποφασίσατε να εισχωρήσετε τόσο βαθιά στα έγκατα της Γης;

Απάντηση:

Είχα κάποια προτίμηση στο θετικό κλάδο των επιστημών. Όμως εκείνοι που με ενέπνευσαν ήταν οι Πανεπιστημιακοί μου δάσκαλοι μετά την σχεδόν τυχαία είσοδό μου στο Γεωλογικό Τμήμα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Πραγματικά τους οφείλω τα πάντα και ήμουν τυχερός που είχα τέτοιους δασκάλους. Ο Γαλανόπουλος, ο Δρακόπουλος, ο Συμεωνίδης, ο Δερμιτζάκης, ο Μαριολάκος, ήταν μερικοί από αυτούς, που επέδρασαν καθοριστικά και χάραξαν νέα μονοπάτια στην επιστημονική μου σκέψη και πορεία. Αναφέρω βεβαίως όσους έχουν αφυπηρετήσει ή δεν είναι πια μαζί μας και όχι όσους ακόμα προσφέρουν στην Πανεπιστημιακή διδασκαλία.

8^η Ερώτηση:  Στους περισσότερους από εμάς οι σεισμολόγοι είστε κάτι σαν το γιατρό που αναγκαζόμαστε να συμβουλευτούμε στο επείγον περιστατικό. Σαν πανεπιστημιακός δάσκαλος, τι θα λέγατε σε έναν φοιτητή σας που θα ήθελε να ακολουθήσει τα βήματά σας; Υπάρχει ένας τομέας που ονειρεύεστε να εξερευνηθεί και θα τον ωθούσατε να οδηγήσει τα βήματά του στην έρευνά του;

Απάντηση:

Υπάρχουν πολλές και μεγάλες επιστημονικές προκλήσεις στο χώρο των γεωεπιστημών. Δεν θα ήθελα να αναφέρω κάποια συγκεκριμένη. Εκείνο όμως που θα μπορούσα να συμβουλεύσω είναι ότι, με όποιο εξειδικευμένο αντικείμενο να ασχοληθεί, να μην αφήσει στην άκρη την επαφή με τον άνθρωπο και το κοινωνικό κύκλο. Το σημαντικότερο για μένα είναι το αποτέλεσμα της έρευνας να είναι ένα μικρό λιθαράκι σε αυτό που αποκαλούμε κοινωνική προσφορά και πρόοδο.

Κύριε Καθηγητά, σας ευχαριστώ για την ανταπόκριση στην πρόσκλησή μου.

    

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Τέχνης Λόγια", Νο 12 / 5180 / 30.12.2015, που διανέμεται 

με την εφημερίδα "ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ"

Συνέντευξη στη Μάγδα Γαζέα.

 Ένα κορίτσι γελαστό, σεμνό, απλό, προσηλωμένο σε υψηλούς στόχους, μια σημαντική αθλήτρια που με τις διακρίσεις της κάνει περήφανη όλη την ελληνική αθλητική οικογένεια, αλλά και το νησί μας, η Μάγδα Γαζέα, δέχτηκε με προθυμία να απαντήσει στις ερωτήσεις μας. Γιατί Πολιτισμός και Αθλητισμός, στο πρόσωπο της Μάγδας δίνουν τα χέρια. Δεν έχουμε λοιπόν παρά να την ευχαριστήσουμε δημόσια για την συγκίνηση που μας χαρίζει κάθε φορά που βλέπουμε την ελληνική σημαία να ανεβαίνει στο πιο ψηλό βάθρο και να διαβάσουμε τις απαντήσεις της στις ερωτήσεις μας.

Ερωτήσεις

1.    Στον 33^ο κλασικό Μαραθώνιο της Αθήνας, που πραγματοποιήθηκε στις 9/11, στον οποίο συμμετείχαν 43.000 δρομείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, πήρες την τρίτη θέση (2:55.35),  με μόλις 3 λεπτά από την γιαπωνέζα Μινόρι Χαγιακούρι (2:52.06) και 1 λεπτό από την Ουρανία Ρεμπούλη (2:54:32), τη 12^η συμμετοχή  σου στη διοργάνωση. Τι ένιωσες όταν τερμάτισες και τι νοιώθεις όταν περνάς ανάμεσα σε τόσο κόσμο που σε χειροκροτεί;

Απάντηση: Παρ’ όλο που ήταν η 12^η συμμετοχή μου στον κλασικό Μαραθώνιο,  το δέος και η συγκίνηση που νοιώθω κάθε φορά, τερματίζοντας μέσα στον ιερό χώρο του  Kαλλιμάρμαρου, είναι απερίγραπτη. Είναι φοβερό συναίσθημα να τρέχεις 42,175 χλμ. και να ακούς το μικρό σου όνομα: «Πάμε Μάγδα». Γιατί μετά από τόσα χρόνια, ο κόσμος με ξέρει με το μικρό μου όνομα. Η δύναμη και το κουράγιο, που μου δίνουνε οι απλοί πολίτες, είναι για μένα βάλσαμο, σε αυτό το δύσκολο αγώνα.

2.     Κατάγεσαι από την Νύμφη του Βορρά, αλλά ζεις μόνιμα με την οικογένειά σου και εργάζεσαι, τα τελευταία 14 χρόνια, σε ένα Γυμνάσιο του Φιόρου του Λεβάντε, προπονούμενη στον κόλπο του Λαγανά, τη Λίμνη του Κεριού και στο Κάστρο της Ζακύνθου. Πόσο πιστεύεις ότι μας επηρεάζει ο τόπος που ζούμε στις δραστηριότητές μας και τι θα έλεγες για τη ζακυνθινή φύση και τον τρόπο που οι νεοζακύνθιοι της φερόμαστε, με την άναρχη τουριστική ανάπτυξη, τη ρύπανση από τα ημερόπλοια, την ηχορύπανση από τα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης και την αδιαφορία στις φυσικές καλλονές του τόπου;

Απάντηση: Ένα κίνητρο για να ασχοληθώ με το Μαραθώνιο, ήταν και οι φυσικές ομορφιές  του  νησιού μας, να βλέπω δηλαδή όσο περισσότερα όμορφα τοπία έχει το νησί, διανύοντας όσο το δυνατόν περισσότερα χιλιόμετρα. Αφήνω λοιπόν πίσω τα αρνητικά του και προσπαθώ να βλέπω τα θετικά. Είναι ό,τι πιο όμορφο, μετά από μια προπόνηση 36 χιλιομέτρων, να αντικρίζεις το γαλάζιο του Ιονίου και το καταπράσινο του τοπίου της Ζακύνθου. Παρ’ όλα αυτά, με θλίψη βλέπω τα σκουπίδια και τα μπάζα γύρω μου ή σε κάποιες πρωινές προπονήσεις στο δρόμο του Λαγανά, τα πεταμένα μπουκάλια δεξιά και αριστερά στο δρόμο… Σε μια περσινή προπόνηση μάλιστα στον Αγαλά, τη μια μέρα το βουνό ήταν καταπράσινο και την επόμενη ακριβώς μέρα, στάχτες …

3.     Το βράδυ της προηγούμενης Παρασκευής (13/11), η παγκόσμια ομοσπονδία Στίβου, γνωστοποίησε την απόφασή της για προσωρινό αποκλεισμό της Ρωσίας από κάθε διεθνή διοργάνωση (μεταξύ των οποίων και τους Ολυμπιακούς Αγώνες), μετά την έκθεση της WADA, που έκανε λόγο για εκτεταμένο ντοπάρισμα των Ρώσων αθλητών στίβου. Ποια είναι η γνώμη σου για τη χρήση τέτοιων ουσιών στην αθλητική επίδοση των αθλητών και τι θα συμβούλευες τους νεαρούς αθλητές που σκέφτονται να ασχοληθούν με τον πρωταθλητισμό και πιέζονται ή «φλερτάρουν» οι ίδιοι με την ιδέα να καταφύγουν σε χημικά μέσα προκειμένου να αυξήσουν την επίδοσή τους;

Απάντηση: Είμαι κατηγορηματικά αντίθετη  στη χρήση αναβολικών ουσιών και πολλές φορές έχουμε γίνει  γραφικοί με το σύζυγό μου στο θέμα αυτό. Θεωρώ ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε στηριζόμενοι στις δικές μας δυνάμεις, αρκεί να πιστέψουμε σε αυτές και δεν χρειάζεται να κοροϊδεύουμε τον ίδιο μας τον εαυτό και τους αντιπάλους μας καταφεύγοντας σε τέτοια μέσα. Επιπλέον είναι πάρα πολύ βλαβερό για την υγεία μας και πιστεύω ότι οδηγούνται σε αυτή τη χρήση, άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση, χωρίς ισχυρή προσωπικότητα και με πολύ αλαζονεία.

4.     Τι λες στους μικρούς μαθητές σου όταν σε βλέπουν να προετοιμάζεσαι για κάθε αθλητική αναμέτρηση και όταν επιστρέφεις με ένα ακόμα μετάλλιο στις αποσκευές σου; Πόσο πιστεύεις ότι τα υγιή πρότυπα επηρεάζουν τους νέους, ποια είναι η γνώμη σου για τα πρότυπα που τα ΜΜΕ σερβίρουν στα παιδιά μας και ποιοι αποτέλεσαν για σένα τα πρότυπά σου;

Απάντηση: Σε κάθε μάθημα τονίζω στους μαθητές μου ότι πρέπει να δουλεύουνε σκληρά σε ό,τι κάνουν και να εκμεταλλεύονται τα πιο δημιουργικά τους χρόνια που είναι  αυτά που ζουν τώρα και να μην αφήνουν το χρόνο να φεύγει εις βάρος τους, για να ανταμειφτούν αργότερα. Φέρνω παράδειγμα πάντα τον εαυτό μου, που στην ηλικία τους, σε μια μεγάλη πόλη, όπως είναι η Θεσ/κη και οι αποστάσεις είναι δύσκολες, κατάφερνα να χωρέσω στη μέρα μου, δύο προπονήσεις, σχολείο, αγγλικά, φροντιστήριο και να βγάζω 19,7. Δε μετανιώνω για τους κόπους, γιατί η ζωή μου το έχει ανταποδώσει στο μέγιστο. Σήμερα δυστυχώς τα πρότυπα που προβάλλονται είναι η εύκολη ζωή, το εύκολο χρήμα και γενικά μια ζωή χωρίς αξίες, στόχους, ήθος και αρχές. Για μένα πρότυπα αποτέλεσαν τα αδέρφια μου, που πάντα δούλευαν σκληρά για να αποδώσουν το μέγιστο σε ό,τι έκαναν, έτσι κι εγώ εκμεταλλεύτηκα το ταλέντο που μου χάρισε ο Θεός για να φτάσω στις αθλητικές επιτυχίες μου.

5.     «Νους υγιής εν σώματι υγιεί»: πόσο σημαντική θεωρείς την καλή φυσική κατάσταση στην ψυχική και πνευματική ισορροπία; Έχεις σκεφτεί ποτέ, ότι κάποια μέρα θα βαρεθείς να φορέσεις τα αθλητικά σου παπούτσια και να πας για προπόνηση;

Απάντηση: Το ρητό αυτό είναι αρχή μου. Βλέπω από τον εαυτό μου πόσο καλά αποδίδω στη διδασκαλία του μαθήματος φυσικής αγωγής, όταν πριν έχω κάνει την προπόνησή μου και νοιώθω σε μεγάλη ευεξία. Έχω καθαρό μυαλό και αισθάνομαι μια πληρότητα και στο σώμα και στο μυαλό μου. Είναι γνωστό άλλωστε ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις του εξωτερικού, επιβάλουν την άσκηση στο διάλειμμα των εργαζομένων γιατί με έρευνες που έχουν γίνει, έχουν διαπιστώσει ότι οι εργαζόμενοι, αποδίδουν πολύ καλύτερα στη συνέχεια. Γι’ αυτό δεν νομίζω να σταματήσω ποτέ να τρέχω. Το τρέξιμο είναι τρόπος ζωής  για μένα. Νομίζω ότι θα αρρωστήσω, αν δεν τρέξω. Μπορεί να σταματήσω κάποια στιγμή τον πρωταθλητισμό, αλλά ποτέ τον αθλητισμό.

6.     Ποια ήταν η πιο δύσκολη διαδρομή που έχεις κάνει  ποτέ σου και τι σκέφτεσαι όταν τρέχεις.

Απάντηση: Η πιο δύσκολη διαδρομή μαραθωνίου στον κόσμο είναι ο αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας, λόγω των 20 χλμ. ανηφόρας που περιέχει, ωστόσο η ιστορικότητα και η αξία του, είναι τόσο μεγάλες, που εξισορροπούν τη δυσκολία τους. Το μυαλό μου είναι συνέχεια στο ρυθμό του αγώνα, και παρ’ όλο που διαρκεί 3 ώρες δεν προλαβαίνω να σκεφτώ  τίποτ’ άλλο. Η προσήλωσή μου στο στόχο είναι τόσο μεγάλη που δεν μου επιτρέπει  παραπάνω σκέψη.

7.     Σε πόσους αγώνες έχεις συμμετάσχει στην καριέρα σου και πόσα μετάλλια έχεις αποκομίσει;

Απάντηση: Αν αναλογιστεί κανείς ότι αγωνίζομαι από 12 χρονών (26 χρόνια) με μέσο όρο 14 αγώνες τη χρονιά, καταλαβαίνει κανείς το νούμερο.  Μαραθώνιους δρόμους έχω κάνει 18, ενώ τα πανελλήνια μετάλλιά μου είναι 28 σε διάφορες αποστάσεις.

8.     Πόσο μας βοηθάει η οικογένειά μας στο κυνήγι των στόχων μας και τι θα έλεγες για τη συμβολή της δικής σου οικογένειας στη λαμπρή σου αθλητική πορεία;

Απάντηση: Η οικογένεια είναι ακρογωνιαίος λίθος σε όλη  την πορεία της ζωής μας, έτσι  και σε μένα. Ξεκινάω λοιπόν από τους γονείς μου, που συνέχεια με παρακινούσαν και με στήριζαν σε ό,τι έκανα, για να φτάσω στη δική μου οικογένεια, με το σύζυγό μου και προπονητή μου, βράχο πάντα δίπλα μου, να φροντίζει να είμαι εγώ πάντα έτοιμη, δυνατή και απερίσπαστη στους αγώνες.  Επίσης η ευρύτερη οικογένεια  του συζύγου μου, που ζει στη Ζάκυνθο, με βοηθάει πάντα στις δύσκολες προπονητικές περιόδους, αλλά και η μικρή μου κόρη, που σαν μεγάλος άνθρωπος, καταλαβαίνει την προσπάθεια, κάνει τεράστια υπομονή και μου δίνει δύναμη κάθε στιγμή της ζωής μου.

9.     Μάγδα, ποιος είναι ο επόμενος αθλητικός σου στόχος;

Απάντηση: Οι Ολυμπιακοί αγώνες του Ρίο, το 2016, αποτελούν μεγάλο κίνητρο για μένα, καθώς λείπει μία τέτοια εμπειρία από την αθλητική μου καριέρα.  Έχω συμμετάσχει δύο φορές σε παγκόσμιο πρωτάθλημα, μία σε πανευρωπαϊκό, τρεις σε μεσογειακούς, έξι φορές σε βαλκανικούς και σε πολλούς διεθνείς αγώνες δρόμου. Πιστεύω ότι οι Ολυμπιακοί του Ρίο, είναι μέσα στις δυνατότητες των ορίων μου και θα δουλέψω πολύ σκληρά, όπως κάνω πάντα, για να πετύχω το στόχο.

Ό,τι πιο συγκινητικό ετοίμασαν τα παιδάκια του Νηπιαγωγείου Λιθακιάς (υπεύθυνη η κ. Αγγελική Φουρνογεράκη) για το καλό κατευόδιο της Μάγδας στη μεγάλη αναμέτρηση του κλασικού Μαραθωνίου της Αθήνας!!!

Μάγδα, σαν γυναίκα, σαν Ζακυνθινή και σαν Ελληνίδα, εύχομαι μέσα από την καρδιά μου να πετύχεις το στόχο σου. Και σε ευχαριστώ θερμά για τη συνέντευξη που μου παραχώρησες!!!

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Τέχνης Λόγια", Νο 9 / 5092 / 18.11.2015, που διανέμεται με την εφημερίδα "ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ"