Βιβλιοπαρουσίαση νέου πονήματος Γρηγόρη Ρουνμπάνη: «Τα νέα από την αποικία». Λέσχη “Ο ΖΑΚΥΝΘΟΣ”, Κυριακή 17-11-2024

 

          Κυρίες & Κύριοι,

Αγαπητοί Φίλοι,

          Ευρισκόμενη απόψε στην προνομιακή θέση του τρίτου ομιλητή, αισθάνομαι αρκετά χαλαρωμένη καθώς οι προηγούμενοι εκλεκτοί ομιλητές έχουν ήδη παρουσιάσει λεπτομερώς το αξιόλογο βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας, πράγμα που με κάνει περισσότερο ελεύθερη να ξεδιπλώσω τη δική μου προσέγγιση, χωρίς να φοβάμαι ότι θα φύγετε από την αποψινή παρουσίαση με λειψή την εικόνα του.

          Έτσι, αφού προ-δηλώσω τη χαρά μου που ξανασυναντιέμαι με ένα ακόμα βιβλίο του Γ.Ρ. μετά την Εταιρεία (εκδόσεις Ταξιδευτής, 2013), σπεύδω να αναφέρω ότι Τα νέα από την αποικία, μέσα στις 455 σελίδες τους και στα 13 κεφάλαια, συμπυκνώνουν με λόγο εναργή, παλλόμενο κι ελκυστικό, τα σημαντικότερα γεγονότα της νεότερης ελληνικής ιστορίας τους τελευταίους δύο αιώνες.

          Μη απεκδυόμενος την επαγγελματική του ταυτότητα ο παλαίμαχος δημοσιογράφος, μας φέρνει τι άλλο; ΤΑ ΝΕΑ. Και μάλιστα με ένα λόγο χειμαρρώδη, υπεύθυνο, με θέση και άποψη για τα ιστορικά γεγονότα και τα πολιτικά τεκταινόμενα.

Καλός γνώστης της συμπυκνωμένης γραφής, αποφεύγει τις περιττολογίες και σαν να γράφει είδηση για την εφημερίδα, αναλαμβάνει να μας ταξιδέψει στο χρόνο, με οδηγούς, από τη μια πλευρά την βιβλιογραφική εντρύφηση σε έγκυρες, επιστημονικές εκδόσεις και πηγές και από την άλλη, όταν πρόκειται για τα πιο πρόσφατα γεγονότα, την προσωπική του εμπειρία και επαφή, με πρόσωπα και καταστάσεις.

Για τo πρώτo, φτάνει να ρίξουμε μια ματιά στις παραπομπές, που βρίσκονται στο τέλος του βιβλίου για να καταλάβουμε την ολιστική έρευνα που έχει κάνει, ενώ για το δεύτερο, είναι υπεύθυνος για το σαράκι της ζήλειας που αισθανόμαστε, όταν πληροφορούμαστε για όλα αυτά τα πρόσωπα που γνώρισε και τα γεγονότα που βίωσε από κοντά.

Κι αν δεν ήταν ο Γρηγόρης που ξέρουμε και τον βλέπουμε το πρωί του Σαββάτου στη λαϊκή, θα λέγαμε το δίχως άλλο, πως πρόκειται για έναν βαθύ ανατόμο της νεότερης πολιτικής ιστορίας του τόπου, που πίνει τον καφέ του κάθε πρωί στον Εθνικό Κήπο, ατενίζοντας την προτομή του εθνικού μας Ποιητή, συνομιλώντας μαζί του.

Γιατί το βιβλίο που παρουσιάζουμε απόψε έχει αρετές.

Αρετή 1^η: Είναι γραμμένο με γεγονοτολογική ακολουθία από την εποχή του Καποδίστρια έως σήμερα, χωρίς ιστορικά κενά, επιλέγοντας χειρουργικά το σημαντικό, διακρίνοντας το από το ασαφές, το συγκαλυμμένο, με παρρησία και ελευθεροστομία. Ακόμη και τα γεγονότα που πλήγωσαν ανεπανόρθωτα την ελληνική ψυχή, είναι εδώ, δοσμένα στον αναγνώστη, για να θυμηθεί, να προβληματιστεί, να σκεφτεί.

Αρετή 2^η: Είναι γραμμένο διαπιστωτικά, με στόχο την καταγραφική παρουσίαση των γεγονότων χωρίς να ζητάει από τον αναγνώστη να απεκδυθεί τα πολιτικά του πιστεύω. Ο βασικός καμβάς όμως είναι το επίγραμμα του Δ. Σολωμού: «Δυστυχισμένε μου λαέ καλέ και αγαπημένε. Πάντα ευκολόπιστε και πάντα προδομένε».

Αρετή 3^η: Είναι γραμμένο σε γλώσσα απλή, χωρίς βερμπαλισμούς και ρητορείες και σε ωραία ελληνικά. Αν μου επιτρέπετε, λάτρεψα τη χρήση του ξεχασμένου υπερβατού σχήματος, το οποίο αποδεικνύει την καλλιτεχνική του τάση να κεντάει τις λέξεις πάνω στον καμβά της φράσης, χωρίς να ξεχειλώνουν οι προτάσεις του, αλλά με δύναμη, αυτοτέλεια και περιεκτικότητα.

Αρετή 4^η: Είναι γραμμένο σε ύφος λιτό, πυκνό, αλλά ζωντανό και οικείο. Το κείμενο κερδίζει πολύ με την παράθεση διαλόγων, πρωτοπρόσωπης αφήγησης, αλλά και προσωπικών βιωμάτων, με γλυκόπικρο χιούμορ. Το τελευταίο το διαπιστώνουμε κυρίως στους τίτλους των κεφαλαίων και των υποκεφαλαίων, τα οποία, αν και επεξεργάζονται ένα τόσο μεγάλο ιστορικά χρονικό διάστημα, είναι ευσύνοπτα και καθόλου κουραστικά. Έτσι, όταν τελειώνει το ένα, θέλουμε να περάσουμε, να «ρουφήξουμε», θα έλεγα, αμέσως, στο επόμενο.

Αρετή 5^η: Είναι γραμμένο για να διαβάζεται, αλλά είναι γραμμένο και για να αναγιγνώσκεται. Δοκιμάστε να το διαβάσετε δυνατά. Δοκιμάστε να το διαβάσετε σε κάποιον άλλον. (Τι ωραία που περάσαμε, Τάκη!).Τι θα κερδίσετε; Πέραν της απόλαυσης της ακρόασης μιας γλώσσας μεστής νοημάτων, θα κερδίσετε τον διάλογο που θα ξεκινήσετε με τον συνακροατή σας. Αυτός θα σας δώσει την ευκαιρία να προβληματιστείτε, να αποφορτιστείτε από τα όσα πληροφορείστε για τις διαχρονικές περιπέτειες της πατρίδας μας και πιθανά να προβείτε σε δυνητικές αποφάσεις στις επόμενες εκλογές.

Αρετή 6^η: Είναι γραμμένο με στόχο να πληροφορήσει, να ενημερώσει, να νουθετήσει, χωρίς διδακτισμό και τιμωρητική διάθεση. Γιατί είναι μεν διδακτική η επανάληψη των λαθών (πάλι εδώ ο Σολωμός, θα πούμε ότι τα έγραψε όλα.

Στροφές 10 & 11, από τον Ύμνο εις την ελευθερία:

Μοναχή το δρόμο επήρες

και ξανάρθες μοναχή.

Δεν είν΄εύκολες οι θύρες,

 

αν η χρεία τες κουρταλεί.

 

 

Άλλος σού έκλαψε εις τα στήθια,

αλλ’ ανάσασιν καμιά·

άλλος σού έταξε βοήθεια

και σε γέλασε φρικτά.

Αλλά είναι διδακτική τόσο όσο να ενεργοποιεί τη σκέψη του αναγνώστη όχι για να αποδώσει ευθύνες. Είναι δε τόσο εύστοχη η επιμελής καταγραφή των ποσοστών των Κομμάτων στις διάφορες εκλογικές αναμετρήσεις, που από μόνη της παρουσιάζει ανάγλυφα τις μετακινήσεις της εκλογικής δύναμης, τους νεοπρόβλητους κομματικούς σχηματισμούς, τις αίωλες, ευκαιριακές συνεργασίες, καθώς επίσης και τις σταθερές εκείνες που διαχρονικά βρίσκονται στο πλευρό του λαού και της εργατικής τάξης.

Αρετή 7^η: Είναι γραμμένο με κέφι, διάθεση και αγάπη, ένα βιβλίο που άνθισε μέσα στον κύκλο των ανθρώπων, που με ζεστασιά τον περιβάλλουν και πίστεψαν στο εγχείρημά του, τα ονόματα των οποίων θα διαβάσετε στον επίλογο του βιβλίου. Ξεχωρίζω μόνο το όνομα της Λίλας, καθώς δεν θεωρώ καθόλου κοινότυπο να αναφέρω, πως πίσω από όλες μας τις δραστηριότητες, ο σύντροφός μας στηρίζει, ενεργοποιεί και εμπνέει.

Σκέφτομαι ότι εδώ ταιριάζει πολύ, αυτό που είχα συμπεριλάβει στην παρουσίαση της Εταιρείας, το Μάρτιο του 2013, με συμπαρουσιαστές τον τότε βουλευτή Ζακύνθου Σταύρο Κοντονή και τον φιλόλογο και αγαπητό φίλο, Βασίλη Πρασσά. Διάβασα τότε από το κεφάλαιο 8 του βιβλίου, με τον τίτλο: «Ο Τζίτζικας»:

«Το θέμα είναι ν’ αφήσεις το σπόρο σου εκεί που θ’ αγαπήσεις. Εκεί που στη θέση της δικιάς σου φωνής θα γεννηθεί μια συναυλία ολόκληρη, μια συναυλία που θα δώσει έμπνευση για νέα ζωή. Κι αυτή να γίνει τροφή για ακόμα πιο όμορφη ζωή και πάει λέγοντας. Αυτός είναι ο προορισμός του ανθρώπου. Να κάνει ακόμα πιο όμορφη την ψυχή και τη ζωή του».

Η 7η λοιπόν αρετή του βιβλίου έγκειται ακριβώς στο σπόρο που αφήνει το βιβλίο που παρουσιάζεται απόψε. Ένα βιβλίο καρπός γνώσης, εμπειρίας, μελέτης, πείσματος και θάρρους,

Αρετή 8^η , και τελευταία: Είναι ένα βιβλίο επίκαιρο.

Διαβάζουμε στο υποκεφάλαιο με τίτλο: «Η ώρα 3 π.μ. 17/11.», του κεφαλαίου Θ':

 «...Ήταν από τις στιγμές εκείνες που η Ιστορία αφήνει τα κιτάπια της παράμερα, σηκώνεται από τη θέση της, λύνει τα μαλλιά της, ανοίγει το πουκάμισο να γεμίσουν τα στήθη της από τον αέρα της ελευθερίας, πιάνει απ’ το χέρι τους ανθρώπους που βρίσκονται στους δρόμους και τραβάει μπροστά, στο μέτωπο της μέθης και της θυσίας....».

Σήμερα, 17 Νοέμβρη, επέτειος του Πολυτεχνείου, μία επέτειος που ακόμα λοιδωρείται, καθώς έχουμε περάσει στη φάση του αναθεωρισμού στα πάντα, μία στάση που απορρέει από την ωρίμανση του αστικού κράτους, το οποίο δεν σέβεται τίποτα και δεν έχει να δώσει τίποτα στην εργατική τάξη, η οποία μοχθεί στα ξενοδοχεία, στα εργοστάσια, στα σχολεία, στα νοσοκομεία μας,  σήμερα που τα παιδιά μας πρέπει από την αρχή να τα διδαχτούν όλα, σήμερα που Πολίτες Κέιν, ξεπηδάνε σε κάθε γωνιά του πλανήτη, άλλοτε με μέσα όπως το twitter ή τα tesla τους, το βιβλίο του Γ.Ρ. είναι μία εξαιρετική περίπτωση συμπυκνωμένης ιστορικής ένεσης, η οποία αφυπνίζει, ενεργοποιεί και ποιος ξέρει, ικανή να φέρει την ανατροπή.

 

Μνήμη Γιώργου Γεωργιάδη / Λέσχη «Ο Ζάκυνθος», Σάββατο 24-3-2018

Αγαπητοί Φίλοι του Γιώργου,

Είμαι σίγουρη ότι, οι περισσότεροι απόψε, θα είχατε να καταθέσετε τη δική σας μαρτυρία για τη σχέση σας με το Γ.Γ. Έτσι μόνο τυχαία είναι η δική μου θέση εδώ, οφειλόμενη κυρίως στην καλή μου φίλη Ιωάννα, την οποία και ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου έδωσε να αναστοχαστώ στιγμές που είχα την τύχη να ζήσω μαζί του.

Συμπυκνώνοντας ωστόσο τα όσα θα έπρεπε να θυμηθώ κι αφήνοντας πίσω την προσωπική επαφή που είχα αποκτήσει μαζί του, θα ήθελα να σημειώσω κάποια στοιχεία από τη διαδρομή του, που θα σας βοηθήσουν  να θυμηθείτε, μερικά από αυτά που ο Γιώργος έζησε, είδε, αποτύπωσε στη σύντομη ζωή του, τα οποία κουβαλούσε πάντα και κατέθετε, σε όλες του τις ανθρώπινες επαφές.

Ο Γ.Γ. λοιπόν γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1955. Ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία από το 1981 και για 30 χρόνια υπήρξε πολεμικός ανταποκριτής.

Το 1982 κάνει την πρώτη του αποστολή σε πόλεμο, ως απεσταλμένος της «Ελευθεροτυπίας» στο Λίβανο, και στη συνέχεια καλύπτει τα γεγονότα της Μέσης Ανατολής, και κυρίως το Παλαιστινιακό, με αποστολές στο Λίβανο, τη Βόρειο Αφρική, την Υεμένη και αλλού. Από το 1987 μέχρι το 1989 εργάστηκε στην ΕΡΤ. Το καλοκαίρι του 1989, με ομάδα συναδέλφων του, συμμετείχε στη δημιουργία του MEGA. Την ίδια χρονιά μετακινείται στην εφημερίδα ΤΑ  ΝΕΑ.

Κάλυψε δημοσιογραφικά τα σημαντικότερα γεγονότα του 20^ου αι.: την εξέγερση στη Ρουμανία, την πτώση του τείχους στο Βερολίνο, τον διαμελισμό της Τσεχοσλοβακίας, το Αλβανικό, τις αλλαγές στην πρώην Σοβιετική Ένωση, τον πόλεμο της πρώην Γιουγκοσλαβίας, τον πόλεμο του Ιράκ, τον Εμφύλιο της Ρουάντα κ. ά. Επίσης κάλυψε πολλές φυσικές καταστροφές, όπως τους σεισμούς σε Πακιστάν, Ανατολία, Κωνσταντινούπολη, Ινδία,  και τα τσουνάμι στη Σρι Λάνκα. Τελευταία ταξίδεψε στην υποσαχάρια Αφρική και ασχολήθηκε με το προσφυγικό, ενώ θεωρούσε πως ο επόμενος πόλεμος δεν θα γίνει για τον μαύρο χρυσό, αλλά για το νερό.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ζούσε στη Ζάκυνθο και συνεργαζόταν με το περιφερειακό κανάλι IONIAN CHANNEL, κατορθώνοντας μέσα από την εκπομπή του «ΠΡΟΣΩΠΑ», να αναδείξει πολλές πτυχές της ζακυνθινής ζωής, ιστορίας και κουλτούρας.

Έδωσε δύο αξιομνημόνευτες διαλέξεις στο Μορφωτικό Κέντρο Λόγου Μπανάτου «ΑΛΗΘΩΣ» και μας γνώρισε με το κυριολεκτικά ανεξάντλητο φωτογραφικό του υλικό, προβληματίζοντάς μας για το μέλλον του πλανήτη   και κάνοντάς μας να ξανασκεφτούμε τις προσωπικές μας επιλογές και αντοχές στη δυστυχία των προσφύγων και σε άλλα φλέγοντα οικουμενικά ζητήματα.

Αυτές οι εμπειρίες ζωής τον έκαναν να λέει:

 «Δεν έχω την εντύπωση ότι είδα στη ζωή μου πολλά. Άλλωστε, πιστεύω ότι όσο περισσότερα βλέπεις, όσο περισσότερο ταξιδεύεις καταλαβαίνεις ότι δεν είδες τίποτα. Γιατί η κάθε εικόνα, η κάθε στιγμή αλλάζει, ανάλογα με τη διάθεση ή το φόβο σου. Αλλάζει από το φως στο σκοτάδι. Από την απουσία ή τον ίλιγγο. Το κάθε τι μοιάζει διαφορετικό. Σκοπός είναι να γίνεις καλύτερος άνθρωπος κι αυτό μόνο μ΄ έναν τρόπο το καταφέρνεις: Να είσαι δίπλα στους άλλους συνεχώς. Να μπορείς να μιλήσεις, αλλά να ξέρεις και ν’ ακούς. Να βλέπεις τον άλλον από ψηλά, μόνο όταν του δίνεις το χέρι για να σηκωθεί»

Ο Γ.Γ. χρησιμοποίησε το φωτογραφικό του φακό για να μας φέρει πιο κοντά στον «άλλον», ανεξαρτήτου χρώματος, φυλής, κοινωνικής κατάστασης. Οι εικόνες του έγιναν καταγγελία του άδικου, υπογράμμιση του παράλογου, κατάδειξη τρόπου αντίστασης, επίκληση φωνής αντίδρασης. Γιατί το να κοιτάμε τις εικόνες του είναι μία πράξη επιλογής. Σαν αποτέλεσμα αυτής της πράξης, αυτό που βλέπουμε έρχεται κοντά μας –αν και όχι αναγκαστικά σε απόσταση που φτάνει το χέρι μας. Το να παρατηρούμε τις εικόνες του ισοδυναμεί με το να τοποθετούμαστε σε σχέση με αυτές.

Αυτό ήθελε να κάνουμε ο Γιώργος: μέσα από τον φωτογραφικό του φακό, ήθελε να μας μιλήσει για ένα κόσμο που έπρεπε να αλλάξει, έναν κόσμο που έπρεπε Εμείς να τον αλλάξουμε.

Αυτή πιστεύω ότι είναι και η καλύτερη υπόσχεση στη μνήμη του, όλοι εμείς που συγκεντρωθήκαμε απόψε εδώ.

Αναστοχαζόμενη τέλος, αγαπητοί φίλοι, τις δικές μου στιγμές μαζί του, θα ήθελα να καταθέσω την πρώτη, την πολύ πρωινή καλημέρα που ανταλλάσσαμε. Ο Γιώργος επέλεγε πάντα να καλημερίζει με μία φωτοστιγμή από το νησί μας στο φμπ. Πολύ πρωινή κι εγώ, χαιρόμουν να βλέπω την εικόνα που ανέβαζε, την οποία διάλεγε φυσικά από μία απειρία άλλων πιθανών εικόνων.

 Αυτή του η ματιά, με ωθούσε να βλέπω κι εγώ από το ταλαιπωρημένο νησί μας, την ομορφιά, την αλήθεια του, τον πολιτισμό, την ιστορία του και να φορτίζω τις μπαταρίες μου μεταφέροντας στη δική μου καθημερινότητα κάτι από το δικό του ανθρωπογενή τρόπο θέασης του κόσμου. 

Ευχή μου, τις εικόνες του Γ., κάποιες δηλαδή από αυτές, γιατί είναι εκατοντάδες χιλιάδες, να μπορέσουμε να τις δούμε σε ένα καλαίσθητο λεύκωμα, καθώς η δική του οπτική της θέασης του κόσμου, μας/μου λείπει…

Σας ευχαριστώ!

Τα βιογραφικά στοιχεία αντλήθηκαν από το e-περιοδικό: http://www.iskiosiskiou.com/ του π. Παναγιώτη Καποδίστρια (Fb:panagiotis kapodistrias).