2019: Έτος σταθμός για την εξωστρέφεια του Mουσείου Σολωμού & Επιφανών Ζακυνθίων/ Έτος αναφοράς για την νέα χρονιά.

Κάνοντας μία αποτίμηση της χρονιάς που πέρασε, πρώτη διαπίστωση, στο ξεκίνημα της δεύτερης δεκαετίας της δεύτερης χιλιετίας είναι ότι το Μουσείο του Εθνικού μας Ποιητή, αξιοποίησε τις δυνατότητες που του προσφέρει η Τεχνολογία για ν’ ανοίξει τις Συλλογές και το Αρχείο του και να λειτουργήσει προσελκυστικά μέσω της εικόνας για τους απομακρυσμένους επισκέπτες, εκπαιδευτικά μέσω επετειακών αφιερωμάτων για τη νεώτερη γενιά και διασωστικά για σημαντικές εκφάνσεις της πνευματικής ζωής του τόπου.

Οι τρεις άξονες: 1) τουριστική προβολή, 2) εκπαιδευτικός χαρακτήρας και 3) σωστική διαφύλαξη του έργου σημαντικών της Ζακύνθου τέκνων, σηματοδότησαν μία πολιτική εξωστρέφειας, η οποία μέσα από τη δημοκρατία του διαδικτύου, έφερε το Μουσείο κοντά στους απομακρυσμένους επισκέπτες και πρόβαλε σ’ αυτούς, με ήχο, εικόνα και βίντεο, το έργο άξιων Ζακυνθινών μέσα από τις σελίδες του: σε site, facebook και instagram. (Ιστοσελίδα: http://zakynthos-museumsolomos.gr, Facebook: https://www.facebook.com/museumsolomos, Instagram: https://www.instagram.com/museumsolomos),

Μία συνοπτική ημερολογιακή παρουσίαση των δράσεων που υλοποιήθηκαν, λειτουργεί υπομνηστικά και ενεργοποιεί τη διάθεση για συνέχιση, εγρήγορση και εξέλιξη.

Η παράθεση των αφισών για τις δράσεις αυτές, τις οποίες φιλοτέχνησε αφιλοκερδώς ο πτυχιούχος Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Παν/μίου - Κατεύθυνσης Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς  Ιωάννης-Πορφύριος Παν. Καποδίστριας, βοηθούν από τη μια να τις ξαναθυμηθούμε και από την άλλη να επαινέσουμε το εθελοντικό έργο φοιτητών, οι οποίοι με τη μορφή της υλοποίησης της πρακτικής προπτυχιακής και μεταπτυχιακής τους εργασίας, συνέβαλαν και συμβάλλουν τα μάλα στην υλοποίηση του έργου του Μουσείου μας.

Από αυτές θα ξεχωρίσουμε τις κάτωθι:

·        Την Κυριακή 13 Ιανουαρίου, παρουσιάστηκε από τον πιανίστα κ. Διονύση Σεμιτέκολο, στο Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου, το δεύτερο μέρος των έργων για πιάνο της ιταλικής περιόδου του Παύλου Καρρέρ, που φυλάσσονται στο Αρχείο του Μουσείου. Το χορευτικό συγκρότημα «ΥΑΚΙΝΘΗ», απέδωσε χορούς εποχής δεξιοτεχνικά. Την εκδήλωση προλόγισε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου, Ιωάννης Στεφ. Παπαδάτος.

·        Το Σάββατο 2 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε αφιέρωμα στο μεγάλο φιλόσοφο Αριστοτέλη, με ομιλητές τον Περιφερειολόγο κ. Ηλία Β. Μακρή, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Υπονομεύοντας τη σύμβαση. Μια απόπειρα μοντελοποίησης της Αριστοτελικής Μεσότητας» και τον Μαθηματικό, κ. Nικόλαο Χαρ. Κακολύρη, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα:  «Θεωρήσεις επί των "θεμελίων" τών Μαθηματικών και της Λογικής, όπως αναδύονται από μίαν εξειδικευμένη ερευνητικήν προσέγγιση στον πολύτιμο θησαυρό τού Αρχαιοελληνικού, και ιδιαιτέρως του Αριστοτελικού, Επιστημονικού Λόγου». Την εκδήλωση προλόγισε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ιωάννης Στεφ. Παπαδάτος και συντόνισε η Διευθύντρια του Μουσείου, Κατερίνα Ιωάν. Δεμέτη, Αρχαιολόγος. 

·        Ο Φεβρουάριος ανακηρύχθηκε «Repostmonth», καθώς στη σελίδα του Instagram του Μουσείου (https://www.instagram.com/museumsolomos), φιλοξενήθηκαν φωτογραφίες εξωτερικών όψεών του, που επιμελήθηκαν επισκέπτες ή απλοί τουρίστες, που βολτάριζαν στην πόλη και συμπεριέλαβαν το Μουσείο στις λήψεις και εν συνεχεία στις αναρτήσεις τους στους προσωπικούς τους λογαριασμούς. 

·        Τον Μάρτιο (21-25/3/2019) πραγματοποιήθηκαν ξεναγήσεις για τα σχολεία της Α’/θμιας & Β’/θμιας Εκπ/σης με θέμα: «Η Ελληνική Επανάσταση στο Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων». Επίσης ψηφιακή έκθεση – αφιέρωμα, με καθημερινές δημοσιεύσεις εκθεμάτων του Μουσείου που σχετίζονται με τον αγώνα του 1821, σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. 

·        Το Μουσείο με την ευκαιρία του Πάσχα, οργάνωσε ειδικό μεγαλοβδομαδιάτικο αφιέρωμα με θέμα: «Λεπτομέρειες Μεγαλοβδόμαδου από το Μ.Σ.& Ε.Ζ.». Από το Σάββατο του Λαζάρου 20/3 έως την Κυριακή του Πάσχα 28/4, στις ψηφιακές πλατφόρμες και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης πραγματοποιήθηκαν δημοσιεύσεις, που έδωσαν την ευκαιρία στους επισκέπτες να ανακαλύψουν λεπτομέρειες από τα εκθέματα της μόνιμης συλλογής, που απεικονίζουν το Θείο Πάθος. 

·        Την Κυριακή 5 Μαΐου παρουσιάστηκαν τα χρονολογημένα χειρόγραφα (1863-1869) του Παύλου Καρρέρ από τον πιανίστα κ. Διονύση Σεμιτέκολο. Προλόγισε ο Α’ Αντιπρόεδρος του Δ.Σ., Φιλόλογος κ. Διονύσης Σέρρας. 

·        Το Μουσείο, συμμετέχοντας στον επίσημο εορτασμό της 18ης Μαΐου : Παγκόσμιας Ημέρας Μουσείων, που για το 2019 είχε ως θέμα του: «Τα Μουσεία ως κόμβοι πολιτισμού: Το μέλλον της παράδοσης», οργάνωσε ειδικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο: “Μικροί λαογράφοι στο Μουσείο”, με στόχο να αναδείξει το έργο των Ζακυνθινών που συνέλεξαν, κατέγραψαν και πρόβαλαν τον λαϊκό πολιτισμό, από Δευτέρα 13 έως Τετάρτη 15 & Δευτέρα 20 έως Τετάρτη 22 Μαΐου. 

  

·        Τη Δευτέρα 10 Ιουνίου, οργάνωσε Έκθεση Ζωγραφικής των μαθητών της Στ΄ τάξης του 2^ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου σε συνεργασία με την εικαστικό κ. Νικόλ Κάπαρη, με τίτλο «Από το Νου στην Καρδιά».  Η έκθεση αποτέλεσε την ολοκλήρωση ειδικού εκπαιδευτικού προγράμματος, το οποίο γνώρισε τη ζωή και το έργο του Διονυσίου Σολωμού στους μαθητές στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

·        Το Σάββατο 22 Ιουνίου 2019 παρουσιάστηκε το β΄ μέρος των χρονολογημένων χειρογράφων (1863-1869) του Παύλου Καρρέρ από τον πιανίστα κ. Διον. Σεμιτέκολο και προλόγισε η Διευθύντρια του Μουσείου Κατερίνα Δεμέτη. Με τη συναυλία αυτή το Μουσείο συμμετείχε στους εορτασμούς για την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής, που εορτάστηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο από 21-23 Ιουνίου. Επίσης εορτάστηκε η συμπλήρωση 190 χρόνων από τη γέννηση του Παύλου Καρρέρ (12-5-1829). 

·        Τη Δευτέρα 1 Ιουλίου εγκαινιάστηκε στην Αίθουσα Κολυβά η έκθεση Μονοτυπιών της κ. Μαρίας -Σμαράγδας Σκούρτα με τίτλο: «Υποθετικές Ανακατασκευές Ιστορίας και Μνήμης». Η έκθεση διήρκησε από 1 έως 14 Ιουλίου. 

·        Τις πρώτες ημέρες του φθινοπώρου εορτάστηκαν πανευρωπαϊκά οι «Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2019». Το Μουσείο  κάλεσε τους φίλους της τέχνης να γιορτάσουν μαζί του, με μια επίσκεψη στους εκθεσιακούς του χώρους και να ξανα-ανακαλύψουν τα 15 έργα τέχνης της σπουδαίας ζωγράφου-πιανίστριας Αμαλίας Νταγιάντα, που φυλάσσονται στη μόνιμη συλλογή του. Στο πολυδιάστατο έργο της καθρεφτίστηκε το θέμα των εορτασμών "Τέχνες και Ψυχαγωγία: αναζητώντας τον ελεύθερο χρόνο".

·        Την Κυριακή 13 Οκτωβρίου, γιορτάστηκε για δεύτερη χρονιά η «Ευρωπαϊκή Ημέρα Συντήρησης» και το Μουσείο μας πρότεινε στους επισκέπτες να δώσουν ιδιαίτερο βάρος στην έκθεση φορητών εικόνων της Αίθουσας Κολυβά, η οποία μαρτυρεί τη σημασία της συντήρησης και πώς αυτή αναδεικνύεται μέσα από τα εκτεθειμένα έργα τέχνης της συλλογής.

·        Την Πέμπτη 24 Οκτωβρίου, γιορτάστηκε η «Διεθνής Ημέρα Εργαζομένων σε Μουσεία». Την ημέρα αυτή, οι "εορτάζοντες" υπάλληλοι του Μουσείου ξενάγησαν τους ενδιαφερόμενους στους εκθεσιακούς χώρους και στο Μαυσωλείο Σολωμού και Κάλβου, μιλώντας τους επίσης για τους νέους ψηφιακούς τρόπους ξενάγησης μέσα από τις ηλεκτρονικές θεματικές εκθέσεις στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, μιας και το θέμα των εορτασμών ήταν "Βιώσιμη Πολιτιστική Κληρονομιά". 

·        Το Σάββατο 30 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε Εσπερίδα στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ζακύνθου συμμετέχοντας στους εορτασμούς του «Έτους Ανδρέα Κάλβου», με  την ευκαιρία της συμπλήρωσης 150 χρόνων από τον θάνατό του (1792-1869).
Ο ιστορικός κ. Δημήτρης Αρβανιτάκης ανέπτυξε το θέμα «Ανδρέας Κάλβος. “Καθηγητής Γλωσσών και Μαθηματικών;”» και ο Α΄ Αντιπρόεδρος του Μουσείου κ. Διονύσης Σέρρας, φιλόλογος, μίλησε με θέμα «Ο Ανδρέας Κάλβος και τα έργα του». Το συναυλιακό μέρος της βραδιάς ανέλαβε η Χορωδία «Το Όνειρο του Παιδιού», η οποία απέδωσε μελοποιημένη ποίηση για τον Κάλβο. 

·        Στα πλαίσια του «Έτους Ανδρέα Κάλβου» οργανώθηκε Έκθεση βιβλίων και φωτογραφιών στη Βιβλιοθήκη του Μουσείου. 

     

·        Το Μουσείο με την ευκαιρία των Χριστουγέννων, οργάνωσε ειδικό αφιέρωμα στις ψηφιακές πλατφόρμες και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, με θέμα: «Λεπτομέρειες Δωδεκαημέρου από το Μ.Σ.& Ε.Ζ.» Από 24-12-2019 έως 6-1-2020, πραγματοποιήθηκαν δημοσιεύσεις λεπτομερειών από αγιογραφίες της μόνιμης συλλογής του, που απεικονίζουν τις εορτές των Δωδεκαημέρου. 

·        Από 12 έως 31 Δεκεμβρίου λειτούργησε χριστουγεννιάτικη αγορά βιβλίου προς ενίσχυση των σκοπών του Μουσείου. 

·        Καθ΄ όλη τη διάρκεια της χρονιάς σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες του Μουσείου γινόταν αναφορά στις σημαντικές ημέρες γέννησης και θανάτου των Επιφανών Ζακυνθινών, που σχετίζονταν με τις συλλογές του Μουσείου. Για παράδειγμα η γενέθλιος ημέρα του Εθνικού Ποιητή: 8 Απριλίου ,

η ημέρα θανάτου του Ούγου Φώσκολου: 10 Σεπτεμβρίου,

 η ημέρα θανάτου του Δημήτρη Λάγιου: 11 Απριλίου.

·        Επίσης γινόταν αναφορά στις σημαντικές επετείους, τοπικές και εθνικές. Για παράδειγμα η επέτειος των σεισμών: 12 Αυγούστου 1953,

 η επέτειος της Εξόδου του Μεσολογγίου: 11 Απριλίου 1826,

 η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου , 

η επέτειος της μετακομιδής των οστών του Ανδρέα Κάλβου στη Ζάκυνθο: 5 Ιουνίου 1960 , 

                         

η επέτειος της Ένωσης της Επτανήσου με την Ελλάδα: 1864 ,

η επέτειος από τη Ναυμαχία της Ναυπάκτου: 7 Οκτωβρίου 1571.

·        Το Μουσείο προέβαλε το υλικό του κάθε αφιερωματική ημέρα και με κάθε ευκαιρία. Για παράδειγμα: την Ευρωπαϊκή Ημέρα Συντήρησης,

 την Ημέρα Εργαζομένων στα Μουσεία, 

την Ημέρα της Γυναίκας, 

              

την Ημέρα της Μητέρας ,

 την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης,

 

 την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.

·        Tο Μουσείο μας, στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2018-2019, ανέπτυξε έντονη εκπαιδευτική δράση και υποδέχτηκε: 21 Σχολεία, με 571 Μαθητές και 51 συνοδούς Εκπαιδευτικούς, από την Α΄/θμια Εκπ/δευση και 41 Σχολεία, με 1656 Μαθητές και 119 συνοδούς Εκπαιδευτικούς, από την Β΄/θμια Εκπ/δευση. 

·        Τη σχολική χρονιά που πέρασε πραγματοποιήθηκαν τρία νέα εκπαιδευτικά προγράμματα στο Μουσείο.
Το πρώτο είχε τίτλο: «Μικροί λαογράφοι στο Μουσείο». Σ΄ αυτό οι μαθητές πληροφορήθηκαν το έργο των Ζακυνθινών που συνέλεξαν, κατέγραψαν και πρόβαλαν το λαϊκό πολιτισμό, εντόπισαν αναφορές σε ποιητικά και λογοτεχνικά έργα που σχετίζονται με τα ήθη και τα έθιμα της Ζακύνθου και γνώρισαν την αξία μελέτης του λαϊκού πολιτισμού στις μέρες μας.

·        Το δεύτερο είχε τίτλο: «Υπό εξαφάνιση οικοσυστήματα στο Μουσείο». Σ΄ αυτό οι μαθητές εντόπισαν τα εξαφανισμένα ζωικά και φυτικά είδη, που παρουσιάζονται στα έπιπλα και στα πλαίσια των αγιογραφιών της Συλλογής Κολυβά.

·        Το τρίτο με τίτλο: «Ξαναδιαβάζοντας τις Μετα-βυζαντινές εικόνες», εστίασε στα σπάνια δείγματα επτανησιακής τέχνης της Συλλογής Κολυβά, ενώ οι μαθητές μυήθηκαν στις διαφορές τους από τις εικόνες της βυζαντινής τέχνης και γνώρισαν τους εικονογραφικούς κύκλους του επτανησιακού ναού. 

·        Το 2019 το Μουσείο εγκαινίασε τη δημιουργία δύο νέων ενοτήτων στη σελίδα του στο διαδίκτυο (http://www.zakynthos-museumsolomos.gr/). Η πρώτη είναι στην ενότητα “Μουσείο / Βιβλιοθήκη / Ψηφιακή Βιβλιοθήκη”, στην οποία θα παρουσιάζονται ψηφιακές εκδόσεις βιβλίων, περιοδικών, εγγράφων, μουσικού υλικού κ.ά., σε μια προσπάθεια διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ζακύνθου και προσφοράς της μέσω του διαδικτύου, σε όλη την παγκόσμια κοινότητα. Τύχη αγαθή η πρώτη ανάρτηση με το ιστορικό ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ:  http://www.zakynthos-museumsolomos.gr/periplous.html , ευγενική παραχώρηση του εκδότη του κ. Διονύση Βίτσου. 

Η δεύτερη είναι στην ενότητα “Εκπαίδευση / Εκπαιδευτικές δραστηριότητες / Εισηγήσεις και ομιλίες από εκδηλώσεις του Μουσείου”,  στην οποία αναρτήθηκαν οι ομιλίες, που έχουν πραγματοποιηθεί στα αφιερώματα – εκδηλώσεις του Μουσείου τα τελευταία χρόνια. Έχουν ήδη αναρτηθεί οι εισηγήσεις των κ.κ. Δημήτρη Αρβανιτάκη, Γιάννη Δεμέτη, Ηλία Μακρή, Νίκου Κακολύρη, Θεοδόση Πυλαρινού,  Διονύση Σέρρα, Γιώργου Φιορεντίνου και Διονύση Φλεμοτόμου.

·          Το Μουσείο τα τελευταία χρόνια συνεχίζει την ψηφιοποίηση του μουσικού του αρχείου και τη διάθεση αυτού σε ερευνητές, μελετητές και μουσικά σύνολα. Πρόσφατα παρουσιάστηκε μετά από 140 χρόνια η όπερα «Μαρία Αντονιέττα» του Παύλου Καρρέρ από την ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΑ ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΑΘΗΝΩΝ σε μουσική διεύθυνση Βύρωνα Φιδετζή. 

Η προγραμματιζόμενη συναυλία των αχρονολόγητων πιανιστικών έργων του Παύλου Καρρέρ για το Σάββατο 18 Ιανουαρίου 2020 από τον πιανίστα κ. Διονύση Σεμιτέκολο στο Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου, δείχνει πως και τη νέα χρονιά το Μουσείο ξεκινά δυναμικά.

Ας ελπίσουμε πως το έργο του θα στηριχθεί από όλους: δημότες, φορείς, Πολιτεία. Ο λόγος του Εθνικού Ποιητή στην φετινή ευχετήρια κάρτα για τη γιορτή των ερωτευμένων (14 Φεβρουαρίου) : « … Κάθε φίλημα ψυχή μου/ όπου μόδινες γλυκά,/εξεφύτρωνε άλλο ρόδο /απ΄ την τριανταφυλλιά»,  μάς συγκινεί όλους και μάς κάνει να ελπίζουμε ότι και άλλα ρόδα θα ανθίσουν στον κήπο του Μουσείου του.

Στο χέρι μας άλλωστε είναι...

Παρουσίαση ποιητικής συλλογής Θωμάγγελου Πρασσά: « Το δωμάτιο με τις μέλισσες» , Πνευματικό Κέντρο Ζακύνθου, Κυριακή 10-11-2019

Αγαπητοί Φίλοι,

Ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του τιμημένου με Νόμπελ Λογοτεχίας το 1934 Σικελού θεατρικού συγγραφέα Λουίτζι Πιραντέλλο (1867-1936) , που θέτει με πολύ έξυπνο τρόπο το ζήτημα της σχετικότητας της "αλήθειας", είναι το «Έτσι είναι (αν έτσι νομίζετε)».

Στο έργο αυτό, που παίχτηκε για πρώτη φορά το 1917, η δράση τοποθετείται σε ένα κλειστοφοβικό περιβάλλον, με τους ήρωες να προσπαθούν να αποδείξουν- ο καθένας για τον εαυτό του - την αλήθεια των αντιφατικών ιστοριών τους, προκειμένου να ικανοποιήσουν τη νοσηρή περιέργεια και την χωρίς όρια αδιακρισία της κοινής γνώμης για οτιδήποτε ξεφεύγει από τα καθιερωμένα. 

Στην δραματουργία του Πιραντέλλο δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια, παρά μόνο ένα παιχνίδι ρόλων και «η ανάγκη να εξαπατούμε αδιάκοπα τον εαυτό μας δημιουργώντας μία πραγματικότητα- μία για τον καθένα και ποτέ την ίδια για όλους-, που αποδεικνύεται κάθε τόσο μάταιη και φανταστική», όπως γράφει ο ίδιος ο συγγραφέας.  

Αυτές οι σκέψεις με κυρίεψαν όταν ήρθε στα χέρια μου το βιβλίο του Θωμάγγελου.

Και εξηγούμαι:

«Το δωμάτιο με τις μέλισσες» είναι μια περίπλοκη, ιδιοφυής, εξομολογητική, ποιητική διατύπωση και συνάμα ένας σκληρός, σαρωτικός, αλλά και γεμάτος οίκτο προβληματισμός, γύρω από τα μεγάλα θέματα που βασανίζουν τον Άνθρωπο.

Ο Θεός, η Ζωή, ο Χρόνος, το Τυχαίο, η Μοίρα, το Μέλλον, η Ψυχή, αλλά και ο Πόλεμος, ο Φόβος, το Χρήμα είναι θέματα που συναντάμε στην ποιητική του εκφορά, η οποία με ώριμο και μεστό λόγο, χτίζει το δικό του ποιητικό σύμπαν.

Με ύφος στοχαστικό, διδακτικό και καταγγελτικό  προβληματίζεται για την Ζωή, κυρίως για το πώς την σκορπάμε και μέσα από οικεία μοτίβα, όπως «η μαύρη πέτρα», μάς τοποθετεί εμπρός των ευθυνών μας.

Με σοφία που ξεφεύγει από αυτά που περιμένουμε να προβληματίζουν ένα δωδεκάχρονο παιδί, μάς θέτει μπροστά στον θάνατο, ο οποίος υπαινικτικά υφέρπει σε κάθε μας επιλογή.

Κάποιος θα διέβλεπε έναν έντονο πεσιμισμό στις ποιητικές συνθέσεις του. Αυτό όμως που τελικά αποκαλύπτεται είναι η ωριμότητα των αποφάσεών μας, που αποτελεί και το αληθινό κίνητρο για ό,τι κάνουμε, ακόμα και των δικών του πράξεων.    

Γιατί όπως και στο έργο του Πιραντέλλο, «αφού δεν υπάρχει Αλήθεια, μήπως αυτή είναι η μόνη Αλήθεια;», έτσι και στο βιβλίο του Θωμάγγελου, η αποδόμηση του κόσμου του γεννά την Ιδέα.

Και σ’ αυτή του την παραδοχή η ενασχόληση με την ποιητική σύνθεση προκύπτει κάπως σαν παιχνίδι.

 Ζούμε άλλωστε σε καιρούς που το παιχνίδι αποτελεί πολυτέλεια για πολλά παιδιά. Είναι τα παιδιά-απειλή για τον ανεπτυγμένο κόσμο μας, που αναγκάζονται να φύγουν από τις πατρίδες τους και συχνά τα σωματάκια τους ξεβράζονται σε αφιλόξενες παραλίες …

Γιατί λοιπόν να μην παραδεχτούμε ότι ο Θωμάγγελος, ευαισθητοποιημένος από αυτές τις εικόνες, κάνει παιχνίδι αυτό που γνωρίζει καλύτερα, δηλαδή τις λέξεις;

Τύχη αγαθή οι πρώτοι του δάσκαλοι που τον μύησαν στους  Ποιητές μας, στο λόγο τους, στο ρυθμό και στο ύφος τους.

Αλλά μεγαλύτερη τύχη οι γονείς-εκπαιδευτικοί, που αφουγκράστηκαν, άκουσαν, κατέγραψαν και προσέφεραν σε όλους εμάς αυτό το βιβλίο.

 Τελειώνοντας θα ήθελα να ευχηθώ όσοι το πάρουν στα χέρια τους να σταθούν στο περιεχόμενό του και όχι στην ηλικία του δημιουργού του.

Άλλωστε όπως είπε ο Πιραντέλλο: «Σου παρουσιάζομαι με μια μορφή που είναι κατάλληλη για τη σχέση που θέλω να έχω μαζί σου», αφού «Έτσι είναι (αν έτσι νομίζετε)».

«Το ΚΙΤΡΙΝΟ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ της Σεμίνας αναδύεται στη Ζάκυνθο», Κόκκινος Βράχος, 28-9-2019.

Αγαπητοί Φίλοι,

Σαν άνθρωπος που λατρεύω τα βιβλία και που μέσα στη δίνη της μέρας πάντα θα βρω λίγο χρόνο να αποτραβηχτώ, για να βυθιστώ στις σελίδες κάποιας φανταστικής ή πραγματικής ιστορίας, θα σας εκμυστηρευτώ ότι το βιβλίο της Σεμίνας ανήκει στη σφαίρα εκείνων των αναγνωσμάτων, που μόνο αποτραβηγμένος στην ζεστή σου γωνιά δεν σου επιτρέπει να μείνεις.

Αντίθετα σε αναστατώνει και σε λίγο βρίσκεσαι να ψάχνεις αρειμανίως στο κινητό σου τραγούδια και πρόσωπα, να αναπολείς θεατρικές παραστάσεις και τηλεοπτικές εκπομπές, να ξεφυλλίζεις αγαπημένα βιβλία και ξεχασμένα περιοδικά και να δακρύζεις μπροστά από φωτογραφίες φίλων που έχουν χαθεί, παιδιών/μαθητών που δεν σε έχουν πάρει για μέρες/βδομάδες τηλέφωνο και πόλεων που σε σημάδεψαν ανεπανόρθωτα και νομίζεις πως έκλεισες όλους τους λογαριασμούς σου μαζί τους.

Το πιο παράξενο που μου συνέβη: σε μια αναφορά της Σεμίνας για την παιδική φίλη-συμμαθήτρια, ένα «πολύτιμο πλάσμα στον πλανήτη», όπως γράφει, που μαζί της μοιράστηκε τόσες και τόσες αλληλέγγυες στιγμές, έπιασα τον εαυτό μου να κάνει αναζήτηση στο facebook, το όνομα μίας παλιάς, από 40ετίας και βάλε, χαμένης, πλην όμως επιστήθιας, παιδικής φίλης. Το γεγονός ότι ο παγκόσμιος ιστός μου έφερε το ξεχασμένο από δεκαετίες μουτράκι της, μεγαλωμένο πια όσο το δικό μου, το ίδιο ωστόσο γλυκό και αυθάδικο, όπως το θυμόμουν, και να ξαναζήσω στιγμές από τα αθώα παιδικά μας παιχνίδια, το χρεώνω αποκλειστικά στη Σεμίνα.

Γιατί αυτό ακριβώς μου προκάλεσε η ανάγνωση του βιβλίου: μια βουτιά στις αναμνήσεις μου, μία βουτιά ψυχαναλυτική και συγχρόνως καθαρτήρια, μία βουτιά στον εαυτό μου μέσα από το πρίσμα της ένταξής σε ένα πολιτιστικοκοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι, στο οποίο πλήθος πρόσωπα έπαιξαν το ρόλο τους σ’ αυτό που είμαι εγώ σήμερα…

Οι διηγήσεις της Σεμίνας λοιπόν σπάνε τη συνήθη γραμμή του χρόνου: παρελθόν – παρόν – μέλλον, κι ακολουθούν, όχι εδώ το «χαμένο χρόνο» του λατρεμένου Προυστ, αλλά τον «ξανακερδισμένο», μέσα από ερωτικές απορρίψεις, επιτυχημένες  φιλίες , αγάπες, σχέσεις ζωής.

Μη μου ζητήσετε, αγαπητοί Φίλοι, να σας αναφέρω αναλυτικά, ονόματα, γεγονότα και καταστάσεις που περιγράφει.

Αυτό αντιβαίνει τη δική σας έλκυση ανάγνωσης του βιβλίου της.

Ο ρόλος μου την αποψινή βραδιά περιορίζεται στην κατάθεση της δικής μου ανάγνωσης, ανταποκρινόμενη στην πρόσκληση του «Γέρανου» και των «Βιβλιοπωλείων Μυλωνάς».

Και μέσα από αυτή σπεύδω να σας γνωρίσω ότι δύο άξονες επενδύουν τις ιστορίες του βιβλίου της: ο ένας είναι ο άξονας ο αυτοβιογραφικός, της προσωπικής ζωής, μέσα από την κατάθεση ψυχής που κάνει για την στενή της οικογένεια (μητέρα: Μάγδα, πατέρας: Τάσος, παιδιά: Κίρκη, Νικόλας) και ο άλλος, ο άξονας της επαγγελματικής. Ο τελευταίος, παρουσιάζει τα μυθικά πρόσωπα που έντυσαν διαχρονικά τις συνεντεύξεις της, αλλά κι εκείνα τα πρόσωπα με τα οποία συνομιλεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής της, μυστικά και αθόρυβα, καταστρατηγώντας χρονικές συνέχειες, ταραγμένους αιώνες και εποχές, πεπερασμένες συμβάσεις και χωρικές απαγορεύσεις.

Και όλα αυτά, μέσα από μια έντονη διάθεση ψυχαναλυτικής  στάσης, που κριτικάρει τις επιλογές της και δεν διστάζει να ξεγυμνωθεί μέσα από τις λέξεις, αποκαλύπτοντας στον αναγνώστη τις πιο κρυφές της σκέψεις, ψέγοντας τον εαυτό της για τα λάθη του, καταθέτοντας έτσι μία εξομολόγηση ζωής και δίνοντας άφεση ακόμα και σε ανθρώπους που την πλήγωσαν ανεπανόρθωτα.

Κι ενώ καταγράφει το σύμπαν μυθικών για εμάς προσώπων, τα οποία  μέσα από την παντοδυναμία του μέσου που υπηρετούσε (ΤV), την έκαναν τμήμα ενός αμφιλεγόμενου σταρ σύστεμ, στο οποίο τελικά στέκεται κριτικά, απομυθοποιώντας το και αναγνωρίζοντας τη μεγάλη του ευθύνη σ΄ αυτό που βιώνουμε εμείς σήμερα, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου της, αποκαλύπτεται το απλό κοριτσάκι, που πάλεψε με πάθος για το όνειρό του, και παραμένει έτσι, ακόμα και σήμερα, με την ίδια απλότητα και άγχος για το κάθε τι που καταπιάνεται.

Θα σταθώ μόνο σε δύο ονόματα που έχουν σχέση με το νησί μας: Χρήστος Νέγκας –Άγγελος Πυριόχος. Τα υπόλοιπα βρείτε τα μόνοι σας.

Επίσης βρείτε μου αυτό το «πήγε κιόλας 04:20», που γυρίζει και ξαναγυρίζει, σε τόσα διαφορετικά κεφάλαια του βιβλίου. Εκτός και αν θέλει η ίδια να μας εξηγήσει.

Πριν σας απελευθερώσω από την εκούσια ή ακούσια ακρόαση των λεγομένων μου, θα ήθελα να σταθώ σε δύο ακόμα στοιχεία του βιβλίου.

Το ένα είναι το εκπληκτικό εξώφυλλο του σκηνογράφου,  σκηνοθέτη, καθηγητή στη σχολή ΑΚΤΟ και πολλά άλλα, Πάρι Μέξη, που μέσα από τις πουαντιγιστικές απαρχές του εμπρεσιονισμού, μάς προτρέπει να διαβάσουμε το 438 σελίδων βιβλίο και στη συνέχεια να απομακρυνθούμε γρήγορα από αυτό για να συλλάβουμε το νόημά του, όπως μόνο έτσι μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά το πρόσωπο της Σεμίνας, το οποίο συντίθεται από τα μικρά pixel της τηλεοπτικής οθόνης, που τρυπούν το πρόσωπο και τη ζωή της. Ένα πρόσωπο που για χρόνια ολόκληρα μας συντρόφευε μέσα από τον τηλεοπτικό μας δέκτη και που ακόμα και σήμερα τα γραπτά της την οδηγούν σ΄ αυτόν.

Το άλλο είναι φυσικά ο τίτλος του. Και δεν μπορώ να μην αναφερθώ τελειώνοντας σ΄ αυτόν, αφού με οδηγεί να απαντήσω στο σε ποιο λογοτεχνικό  είδος ανήκει το βιβλίο που  κρατάτε στα χέρια σας. Σπεύδω λοιπόν να σας απαντήσω ότι το «Κίτρινο Υποβρύχιο» φλερτάροντας με το είδος της «επιστημονικής φαντασίας», εισάγει ένα ιδιαίτερο είδος «αναγνωστικής φαντασίας» νέας κοπής.

Ας επιβιβαστούμε λοιπόν σ΄ αυτό και ας αφεθούμε στις περιπλανήσεις του.

Όποια στάση και αν διαλέξουμε θα έχει μουσική, χορό, τραγούδι, ποίηση, έντονη συγκινησιακή φόρτιση και πολλή πολλή αγάπη.

«Η γοητεία της συμπτωματικής εικόνας»: Για την πρώτη έκθεση φωτογραφίας του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου «ΑΛΗΘΩΣ». 9-15 Αυγούστου 2019

Στην εποχή που η ευκολία της αποτύπωσης της φωτοστιγμής μάς έχει όλους μετατρέψει σε επίδοξους φωτογράφους, καθώς με περισσή ευκολία δεν αφήνουμε στιγμή να περάσει αφυλάκιστη στα pixel της οθόνης των smart phone μας, η Έκθεση Φωτογραφίας της νεοσύστατης Βιβλιοθήκης της Ενορίας Βανάτου, ως διεύρυνση της δράσης του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου «ΑΛΗΘΩΣ» και σε εικαστικό επίπεδο, θα μπορούσε να θεωρηθεί ανώφελη.

Κι όμως.

Αυτή ακριβώς η ευκολία της φωτογραφικής αποτύπωσης είναι που κάνει ξεχωριστή την απόφαση για την παρουσίαση της δουλειάς των Λουκία Καποδίστρια και Καλλιόπη Ζιάκα και νοηματοδοτεί την έναρξη των δράσεων του «ΑΛΗΘΩΣ», ανοίγοντας τις θύρες του στην παραμυθητική σφαίρα της  Τέχνης.

Και ο λόγος δεν έγκειται απλά στην γοητεία της συμπτωματικής εικόνας που αποτυπώνεται με το φακό τους από μια γωνία απροσδόκητη.

Έγκειται κυρίως στην ενεργοποίηση του βλέμματος του θεατή  να αναζητήσει τον κρυμμένο κώδικα μέσα σε κάθε μία,  να προσπαθήσει να τον αποκωδικοποιήσει και να εμβαθύνει μέσα του.

Κοινή συνισταμένη: η επιλογή θεμάτων από τα ταξίδια τους σε διαφορετικές χώρες –πόλεις.

Ωστόσο και οι δύο δεν επιλέγουν την τουριστική προσέγγιση της θέασης του τόπου που επισκέπτονται.

Φωτογραφίζουν την ατμόσφαιρά του, το πνεύμα του και προσπαθούν να μας διηγηθούν ιστορίες, που είτε βρίσκονται μπροστά στα μάτια τους είτε ενεργοποιούν τη φαντασία τους. Επιλέγοντας όμως να αποτυπώσουν τις συγκεκριμένες εικόνες, επιλέγουν παράλληλα να αποτυπώσουν και αυτό που είναι απόν.

Είναι αυτό που «βλέπει» ο κάθε ταξιδιώτης όταν επισκέπτεται την Ανδαλουσία, τη Βιέννη, την Αθήνα ή τη Ζάκυνθο. Δεν κατέχει όμως τα εκφραστικά μέσα να το αποτυπώσει.

Τα έργα των Λουκία Καποδίστρια και Καλλιόπης Ζιάκα το επιτυγχάνουν.

Έτσι η συναισθηματική τοπιογραφία των εικόνων τους μας κάνει να χαιρόμαστε για «το  προχώρεμα του κορμιού επάνω απ’ την ανάγλυφη τούτη ταινία που είναι το έδαφος», όπως λέει ο Δημήτρης Πικιώνης, και «το πνεύμα μας ευφραίνεται από τους άπειρους συνδυασμούς των τριών διαστάσεων του Χώρου, που μας συντυχαίνουν και αλλάζουν στο κάθε βήμα ένα γύρω μας, και που το πέρασμα ακόμα ενός σύννεφου ψηλά εις τον ουρανό είναι ικανό να τους μεταβάλλει».

Και ακολουθώντας τις συμπτωματικές εικόνες της Καλλιόπης και της Λουκίας, «προσπερνούμε δίπλα σε τούτο το βράχο, τον κορμό του δέντρου ή κάτω από τούτο το θύσανο της φυλλωσιάς του. Ανεβαίνουμε, κατεβαίνουμε μαζί με το έδαφος, απάνω εις τα κυρτώματά του, τους γήλοφους, τα όρη ή βαθιά μέσα στις κοιλάδες. Χαιρόμαστε την επίπεδη έκταση της πεδιάδος, μετρούμε τη γη με τον κόπο του κορμιού μας...»[i]

Οι φωτογραφικές ιστορίες της Καλλιόπης και της Λουκίας  κατευθύνουν την όρασή μας έτσι ώστε να δούμε τα καθημερινά πράγματα που μας περιβάλλουν, μέσα από τον δικό τους καλλιτεχνικά δομημένο τρόπο.

Μέσα από την μαθητεία τους στον φωτογραφικό τομέα του Πολιτιστικού Ομίλου Φοιτητών του Πανεπιστημίου Αθηνών (Π.Ο.Φ.Π.Α.), καταθέτουν την αγάπη για τον περιβάλλοντα χώρο τον οποίο ενοικούν ή προσωρινά επισκέπτονται και μας διηγούνται τις ιστορίες τους, που εκτυλίσσονται μέσα σε μνημεία, σε μουσεία, σε λεωφορεία, σε αμμουδιές, σε χωράφια, στην τσιμεντένια πόλη.

Και είναι ιστορίες ανθρώπων, ζώων, αγαλμάτων, σκιών και συμβόλων.

Η συνέκθεσή τους στην νεοσύστατη Βιβλιοθήκη της Ενορίας Βανάτου, εκτός από τη δροσιά της νεανικής ματιάς, που εμβαπτίζει το νέο αυτό χώρο σε κολυμπήθρα καλλιτεχνικής έκφρασης ταλαντούχων νέων παιδιών, μας γεμίζει αισιοδοξία για την πορεία του εγχειρήματος, και ανοίγει το δρόμο και για άλλες πολλά υποσχόμενες συνεκθέσεις τους στον χώρο της Τέχνης της Φωτογραφίας.

---

[i] Δημήτρη Πικιώνη, Κείμενα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1987, Συναισθηματική Τοπιογραφία, σ.73