«Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας» ξεδίπλωσε τα μυστικά του στο Μουσείο Γρηγορίου Ξενόπουλου.

 

Ένα πρωτότυπο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, βασισμένο στη διαπλαστική παιδαγωγική μέθοδο του Ξενόπουλου και τις τεχνικές του Εκπαιδευτικού Δράματος, υλοποιήθηκε τους δύο τελευταίους μήνες του 2024, στους μαθητές της Ζακύνθου, στο Μουσείο Γρηγορίου Ξενόπουλου του Δήμου Ζακύνθου, με πρωτοβουλία του Συλλόγου Φίλων Ξενοπουλείου Παιδικής Βιβλιοθήκης (ΣΦΞΠΒ).

Το πρόγραμμα, το οποίο τέθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο και το ενέταξε στα εγκεκριμένα προγράμματα του προηγούμενου έτους, απευθύνθηκε σε μαθητές των τριών τελευταίων τάξεων του Δημοτικού και σε όλες τις τάξεις του Γυμνασίου και Λυκείου.

Τα μέλη της θεατρικής ομάδας ΖΥΜΩΣΙΣ, Τάσος Αβούρης και Αντώνης-Δαυίδ Παπαδάκης, υπό τις σκηνοθετικές κατευθύνσεις του Κωνσταντή Μουζάκη, ζωντάνεψαν το έργο του μεγάλου θεατρικού συγγραφέα και με την διδασκαλία της θεατρολόγου Έφης Λάζου, που για τις ανάγκες του προγράμματος έγινε Βαλέραινα, και την συνεπικουρία της Προέδρου του ΣΦΞΠΒ, νηπιαγωγού Αλεξάνδρας Κατσαΐτου, μύησαν τα παιδιά στο πνεύμα, το έργο και τη διαπλαστική παιδαγωγική μέθοδο του Γρηγορίου Ξενόπουλου, μέσα στο ίδιο του το σπίτι.

Οι μαθητές γνώρισαν τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες που επηρέασαν τις επιλογές και τις πράξεις των ανθρώπων σε  άλλες εποχές και τις συνέκριναν με τη δική τους, προβληματιζόμενοι πάνω στο δίλημμα: Ιδανικά ή Ανάγκη.

Συμμετέχοντας ενεργά στην ιστορία της κοντέσας Βαλέραινας βοήθησαν στη λύση του προβλήματος μέσα από τις διαδραστικές τεχνικές του  Εκπαιδευτικού Δράματος και τους  ρόλους των «Συνεργατών της Διάπλασης» και του «Παυλάκη».

Εξασκήθηκαν στην καλλιέργεια «συνεργατικού ήθους, χαρακτήρα και ψυχής», όπως η παιδαγωγική του Ξενόπουλου υπαγόρευε για το ρόλο του σχολείου, και περιηγήθηκαν στο Μουσείο Ξενόπουλου και στη Βιβλιοθήκη, ασχολούμενοι με τα έργα του ως μικροί συγγραφείς και συνεργάτες.

Τέλος είχαν την ευκαιρία να εξοικειωθούν με τα τεκμήρια που σχετίζονται με το έργο: «Το μυστικό της κοντέσας Βαλέραινας», από το ψηφιοποιημένο αρχείο του Μουσείου Ξενόπουλου, προϊόν της περσινής δράσης του Μουσείου, με τίτλο: «Δημιουργία ψηφιακού αποθετηρίου και τεκμηρίωση αρχείου Ξενόπουλου για το Μουσείο Γρηγορίου Ξενόπουλου του Δήμου Ζακύνθου», το οποίο πάλι είχε εγκριθεί από το ΥΠ.ΠΟ.

Η δράση αποτυπώθηκε άρτια καλλιτεχνικά σε ένα τευχίδιο, που επιμελήθηκε ο Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας και οργάνωσε η Στέλλα Αντιόχου, τα κείμενα του οποίου συνέταξαν η Βασιλική Γκούγια, η Ευφροσύνη Λάζου και η υπογράφουσα, ενώ το ψηφιοποιημένο υλικό επέλεξε η Δήμητρα Ραφτοπούλου. 

Για ξεφύλλισμα, εδώ: https://simplebooklet.com/tBQjsPPxsrFn1kTXioU42X

Ο Δημήτρης Μαρκεσίνης βιντεοσκόπησε ένα από τα σχολεία που παρακολούθησαν το πρόγραμμα και με υπομονή επέφερε τις συνεχείς αλλαγές που του ζητούσαμε, πολλές φορές πιεστικά και σε ακατάλληλες ώρες, ενώ ο Μιχάλης Τσαούσης έντυσε αριστοτεχνικά με μουσική τις εικόνες, μουσική πρωτότυπη και απολύτως ταιριαστή με το πνεύμα του προγράμματος.

Ο μεγάλος θεατρικός συγγραφέας έγραψε για «Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας», πως «είναι έργο διδακτικό και καρποφόρο» και πως «αν οι Κυβερνητικοί και οι Σωματειακοί Σύμβουλοι ήταν σοφότεροι, πρακτικότεροι να πω καλύτερα, την Κοντέσσα Βαλέραινα θα διάλεγαν να πατρονάρουν, ώστε να την ιδεί στο Θέατρο κόσμος πολύς και να μάθει απ’ αυτή πώς πολεμά και πώς πεθαίνει στην ανάγκη ο ανώτερος άνθρωπος για τη συνείδησή του, τον όρκο του, την τιμή του, το Ιδανικό του».

Αυτά όμως είναι μία άλλη συζήτηση.

Είναι η συζήτηση που σχετίζεται με τις αξίες που θέλουμε να εμπνεύσουμε τους νέους.

Ο ΣΦΞΠΒ, συστηματικά και αθόρυβα, συνεχίζει να καλλιεργεί με τις δράσεις του στα παιδιά μας αξίες κι ευχόμαστε τη φετινή χρονιά να βρει ουσιαστική βοήθεια από την Πολιτεία.

Καλή χρονιά με πραγματική στήριξη σε όσα είναι ψυχωφελή για τα παιδιά μας.

 

Για το Λεύκωμα: «12 χρόνια Ξενοπούλειος Βιβλιοθήκη. Μικρές Στιγμές μιας μεγάλης διαδρομής».

 

       Τι είναι αυτό που ανακαλύπτει κανείς μέσα στα βιβλία μιας Βιβλιοθήκης; Η απάντηση δόθηκε στη λήξη της καλοκαιρινής εκστρατείας της Ξενοπουλείου Παιδικής Βιβλιοθήκης, που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 1 Σεπτεμβρίου 2024.

          Και η απάντηση δεν είναι μία, αλλά πολλές: βρίσκει κανείς ταξίδια, πάθος, έμπνευση, αγάπη, επίγνωση, αυτογνωσία, απαντήσεις στα ερωτήματα, κι άλλα ερωτήματα, γνώσεις, γεύσεις, φίλους, την ποίηση, την ιστορία, το παρελθόν, το παρόν, το μέλλον, τον εαυτό του...

          Αυτές τις απαντήσεις, μαζί με πλήθος δραστηριότητες, εκπαιδευτικά παιχνίδια, συνεργασίες, αλλά και τους ανθρώπους που έστησαν όλο αυτό το όνειρο, βρίσκουμε μέσα στο εξαιρετικό Λεύκωμα των 154 σελίδων, «12 χρόνια Ξενοπούλειος Βιβλιοθήκη. Μικρές Στιγμές μιας μεγάλης διαδρομής, Ζάκυνθος 2024», το οποίο εξέδωσε ο Σύλλογος Φίλων Ξενοπουλείου Παιδικής Βιβλιοθήκης.

Πρόκειται για μία έκδοση που μας συστήνει, καλαίσθητα και συμπεριληπτικά, το αθόρυβο έργο που γίνεται στον χώρο που προσεισμικά ήταν το σπίτι του Γρηγορίου Ξενόπουλου και σήμερα, στο ισόγειο, φιλοξενεί την Ξενοπούλειο Παιδική Βιβλιοθήκη και στον πρώτο όροφο το Μουσείο του Γρηγορίου Ξενόπουλου, με το πολύτιμο αρχείο, τα κατάλοιπα του περίφημου περιοδικού «Η Διάπλασις των Παίδων» και προσωπικά αντικείμενα του συγγραφέα.

Αυτό το μικρό Μουσείο, που ανήκει στο Δήμο Ζακύνθου, με την φοινικιά του προσεισμικού σπιτιού του Ξενόπουλου στην αυλή του, απομεινάρι από το περίφημο περιβόλι του, εμπνέει, ενεργοποιεί και απογειώνει τη φαντασία όλων των εθελοντών που ανέλαβαν να μπολιάσουν τα παιδιά της Ζακύνθου με την αγάπη για τη φιλαναγνωσία και κυρίως με τη διαδικασία της μετατροπής τους σε ενεργούς πολίτες.

Το Λεύκωμα, ο αμητός δώδεκα χρόνων εθελοντικής δράσης και προσφοράς, μάς δίνει μία μικρή μόνο γεύση, όσων με κέφι και μεράκι πραγματοποιήθηκαν μέσα από το πορτόνι του μικρού Μουσείου, από τους 254 εθελοντές, οι οποίοι αναφέρονται ονομαστικά στην έκδοση.

Και όπως το τέλος της χρονιάς στο Νηπιαγωγείο και τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, παραλαμβάνουν τα παιδιά τις εργασίες τους για να τις μεταφέρουν με καμάρι σπίτι, έτσι και η εν λόγω έκδοση παραδίδει στο φιλαναγνωστικό κοινό ένα μικρό μέρος από τις εργασίες δώδεκα χρόνων εθελοντικής δράσης: από τα εργαστήρια, τις δημόσιες εκδηλώσεις, τις δημιουργικές στιγμές σε δημόσιους χώρους, όλων όσων συμμετείχαν σε αυτές.

Σ' αυτές λοιπόν διαπιστώνουμε τη διάχυση της γνώσης σε όλο το νησί, με τους 6.000 ενεργούς μικρούς αναγνώστες της παιδικής δανειστικής βιβλιοθήκης, τα «Ξενοπουλάκια», όπως τρυφερά αποκαλούνται από τους εθελοντές - εμψυχωτές και αποτελούν τη συνέχεια των παλαιών «Διαπλασόπουλων».

Ξαναθυμόμαστε όλους τους σπουδαίους συγγραφείς που πέρασαν από τη βιβλιοθήκη και συνομίλησαν για τα βιβλία τους με τα παιδιά, όπως την αείμνηστη Αγγελική Βαρελά, αλλά και νεότερους, όπως το Διονύση Λεϊμονή, τη Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, τη Σοφία Ζαραμπούκα, την Ελένη Σβορώμου, τον Μάνο Κοντολέων και τόσους άλλους.

Ξαναφέρνουμε στη μνήμη μας τις δράσεις έξω από τους τοίχους της Παιδικής Βιβλιοθήκης στα χωριά του νησιού (Γαλάρο, Κερί, Λακαδάκια), στα Μουσεία του (Μουσείο Ζακύνθου, Μουσείο Σολωμού & Επιφανών Ζακυνθίων), σε κομβικούς τόπους μνήμης και ιστορίας (Λόφος Στράνη, Ναός Παναγίας Φανερωμένης, Άγιος Νικόλαος του Μώλου).

Ταξιδεύουμε μέσα στη δημιουργική φαντασία των παιδιών, τα οποία μέσα από τα ποιήματα, τα παραμύθια, τα ακρωνύμια και τις κάθε λογής εργασίες, κατάκτησαν -μέσα από το παιχνίδι- τη γνώση, αλλά και μας αποκάλυψαν τις δικές τους προτάσεις για φλέγοντα θέματα, όπως είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος.

Μέσα από το Λεύκωμα, διαπιστώνουμε ότι μας έδωσαν τη δική τους προσέγγιση σε σημαντικές επετείους, όπως «τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821» και «τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Γρηγορίου Ξενόπουλου», καθώς χαλαρωμένα από το άγχος για τη σχολική επίδοση, μίλησαν για τους δικούς τους ήρωες κι έκαναν τον συγγραφέα μέλος της δικής τους οικογένειας, που τους συμβούλεψε και τους έλυσε απορίες.

Και το κυριότερο, το Λεύκωμα μάς παρουσίασε ανάγλυφα, με χρώμα, χιούμορ και χαρούμενη διάθεση, πώς τα δώδεκα χρόνια λειτουργίας της Βιβλιοθήκης, που συμπίπτουν με τη διάρκεια της φοίτησης ενός παιδιού στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, κατόρθωσαν να ενισχύσουν την παιδαγωγική πράξη και να συνδράμουν στην ψυχοπνευματική ανάπτυξη των παιδιών που πέρασαν την πόρτα του μικρού Μουσείου.

Και με μεγάλη συγκίνηση βλέπουμε στις φωτογραφίες τα πρόσωπα εκείνα που έριξαν τον πρώτο σπόρο για τη δημιουργία της βιβλιοθήκης (Άκης Λαδικός) και άλλα που δεν είναι πια ανάμεσά μας και που έθεσαν μέσα από τις πολύτιμες γνώσεις τους τις γερές βάσεις για να στηθεί το δύσκολο εγχείρημα (Άννα Κλαυδιανού, Διονύσης Φλεμοτόμος, και άλλοι).

Όλοι οι συντελεστές της έκδοσης, η Πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Φίλων Ξενοπουλείου Παιδικής Βιβλιοθήκης, οι Εθελοντές, οι Γονείς, που αγάπησαν το Σπίτι του Ξενόπουλου και έφεραν σε πέρας το δύσκολο εγχείρημα της συλλογής και αρχειοθέτησης του υλικού αυτού, καμαρώνουν βλέποντας «τα Ξενοπουλάκια» των πρώτων χρόνων, τώρα να έχουν μεγαλώσει και να έχουν χαράξει το δικό τους δρόμο στη ζωή.

Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να ενισχυθεί το έργο που γίνεται και να υπάρχει η δυνατότητα κάθε χρόνο να αποτυπώνεται εκτυπωτικά η μεγάλη προσπάθεια.

 Το πρώτο βήμα είναι να περάσουν όλοι από το Μουσείο Ξενόπουλου και να  αποκτήσουν την εν λόγω έκδοση που διατίθεται στη βιβλιοθήκη στο ωράριο λειτουργίας της.  

Το δεύτερο, σύντομα το Μουσείο να μπορέσει να ανοίξει το πορτόνι  του με μόνιμο προσωπικό και με βιβλιοθηκονόμο για τη Βιβλιοθήκη.

Ας ελπίσουμε ότι η ευχή μας θα ακουστεί από ευήκοα ώτα αρμοδίων.

Διαφορετικά θα ξαναδιαβάσουμε ακόμα μία φορά για την αγωνία μας για το Ναυάγιο….

Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε και στην τοπική εφημερίδα ΗΜΕΡΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, Τετάρτη 11-09-2024, αρ. φύλλου 7163 και στην ηλεκτρoνική της σελίδα, εδώ: https://www.imerazante.gr/2024/09/11/348495